Mendeley  

Zotero  

Bakhtiari S, Bakhtiari S, Farnam E. (2025). Dental Pathology Approach in Archaeological Studies. JRA. 11(2), : 12 doi:10.61882/jra.2025.11.212
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-433-fa.html

باستان‌زیست‌شناسی به مطالعۀ علمی بقایای اسکلتی انسانی با تأکید بر تعامل فرهنگ و زیست‌شناسی می‌پردازد و در این میان، انسان‌شناسی دندانی به‌عنوان رویکردی میان‌رشته‌ای، جایگاهی ویژه در بازسازی ابعاد زیستی و فرهنگی جوامع گذشته دارد. مسئلۀ اصلی این پژوهش تبیین جایگاه و ضرورت مطالعات انسان‌شناسی دندانی در تحقیقات میان‌رشته‌ای است؛ موضوعی که به دلیل ظرفیت اطلاعاتی بالای دندان‌ها در بازنمایی شاخص‌های زیستی و فرهنگی و نیز پایداری ساختاری آن‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف پژوهش، معرفی قابلیت‌های این حوزه به‌عنوان روشی غیرمخرب در بررسی بقایای انسانی، با تمرکز بر تحلیل بیماری‌های دهان و دندان و بازسازی الگوهای زیستی-معیشتی گذشته است. این تحقیق از حیث هدف بنیادی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تاریخی است و داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی منابع تخصصی انسان‌شناسی جسمانی گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند ارزیابی شاخص‌هایی چون سایش، پوسیدگی، هایپوپلازی مینای دندان، بیماری‌های پریودنتال، جرم، آبسه و فقدان دندان پیش از مرگ، اطلاعات ارزشمندی دربارۀ رژیم غذایی، سلامت عمومی، وضعیت اجتماعی-اقتصادی و الگوهای رفتاری فراهم می‌آورد. بنیادی‌ترین نتیجۀ پژوهش آن است که دندان‌ها به دلیل پایداری و قابلیت بازنمایی شاخص‌های زیستی، منبعی کلیدی در بازسازی فرهنگ، معیشت و سازگاری انسان‌های گذشته با محیط به شمار می‌آیند.