قدیمی‌ترین کاربرد «کاشی» در آرایه‌های معماری دورۀ اسلامی ایران و فن‌شناسی آرایۀ تلفیقی قطعات ظروف سفالی لعابدار و گچ-آجر در بقعۀ خواجه اتابک کرمان - پژوهه باستان سنجی
پیام خود را بنویسید

XML English Abstract Print


دانشگا هنراسلای تبریز ، y.hamzavi@tabriziau.ac.ir
چکیده:   (73 مشاهده)
همنشینی مواد مختلف در تاریخ هنر در بسیاری از موارد راهگشای سبک­ها و فنون هنری جدید شده و نگاه زیبایی شناسی فرهنگ­های حامل این اتفاق را دگرگون می­کند. همنشینی آرایه­های آجری، گچی و لعاب یکی از این تغییرات جذاب در تاریخ هنر آرایه­های معماری است که تاریخ ابداع آن تا حدودی مبهم باقی مانده است. همچنین ایدۀ اولیۀ کاشی با بدنۀ ضخامت کم در آرایه­های معماری ایران در دورۀ اسلامی کاملاً ناشناخته مانده است. کاشی گونه­ای از آرایۀ معماری است که خاستگاه آن ایران کهن است، ولی با این وجود اطلاعات اندکی از فنون ساخت، اجرا و نمونه­های آثار کاشی سده­های اولیۀ دورۀ اسلامی در دست است. هدف از پژوهش پیش رو، دستیابی به اطلاعات مربوط به کهن­ترین کاشی­های ایران دورۀ اسلامی و همچنین شناخت فنی سفال لعابدار در آرایۀ معماری خواجه اتابک کرمان است. جهت رسیدن به اهداف پژوهش، به­صورت همزمان مطالعۀ منابع مکتوب و همچنین بررسی­های میدانی جهت شناخت آثار کاشی در آرایه­های معماری ایران، به­ویژه مقبرۀ خواجه اتابک کرمان انجام پذیرفت. در نتیجۀ پژوهش حاضر می­توان گفت که در حال حاضر از دورۀ اسلامی در ایران تا سدۀ 5 ه. ق. متأسفانه هیچ کاشی تاریخ­داری برجای نمانده است و بسیاری از تاریخ­گذاری­های مربوط به کاشی­های بدون تاریخ، بدون توجه به فن ساخت و تکنولوژی اثر بوده و با حدس و گمان انجام شده است؛ بنابراین نمی­تواند قابل قبول باشد، مگر اینکه مطالعات باستان­سنجی بر روی آن­ها تأییدکنندۀ این­گونه اقدام باشد. همچنین پنج اثر کاشی در نتیجۀ پژوهش به عنوان کهن­ترین کاشی­های دورۀ اسلامی ایران معرفی شد. یکی از اصلی­ترین نتایج این پژوهش، مربوط به کشف استفاده از قطعات شکستۀ ظروف سفالی لعابدار در آرایۀ معماری ایران است که بسیاری از پژوهشگران خارجی و داخلی در این خصوص دچار اشتباه شده و به عنوان کاشی، این آثار را معرفی کرده­اند. دستیابی به نتیجۀ مذکور، این احتمال را تقویت می­کند که شاید این اقدام، اولین ایدۀ ساخت کاشی با ضخامت کم برای آرایۀ معماری را شکل داده باشد.
 
متن کامل [PDF 4383 kb]   (7 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: ۱۳۹۸/۲/۱۵ | پذیرش: ۱۳۹۸/۴/۸

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2019 All Rights Reserved | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb