گروه باستان شناسی دانشگاه تهران ، Nasir.eskandari@ut.ac.ir
چکیده: (22 مشاهده)
سنگ ابسیدین به عنوان اولین کالای تجاری شناخته شده در دنیای باستان محسوب میشود. برای بیش از نیم قرن، منشایابی ابسیدینهای بدست آمده از محوطههای باستانی از بخشهای مختلف دنیا از آفریقا گرفته تا اروپا و آسیا یک موضوع پژوهشی جذاب برای متخصصین باستان شناسی، انسان شناسی و باستان سنجی بوده است. مطالعات ساختارشناسی و منشایابی دست افزارهای ابسیدین در اکثر مناطق فلات ایرن بسیار اندک صورت گرفته است. نمونههای ابسیدین از محوطههای باستانی مهم جنوب شرق ایران نظیر تپه یحیی، تپه گاوکشی، شهرسوخته، کنارصندل و تل ابلیس به طور معدود نیز به دست آمده است؛ اما تاکنون پژوهشی بر روی ساختارشناسی و منشایابی این نمونهها صورت نگرفته است. این پژوهش با استفاده از آزمایش pXRF بر روی نمونههای بدست آمده از استقرار فرهنگ آغاز عیلامی تل ابلیس بردسیر در منطقه کرمان به ساختارشناسی ابسیدینهای مربوط به اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد این محوطه پرداخته است. آزمایشهای شیمیایی صورت گرفته نشان داد که دست افزارهای ابسیدین جامعه آغاز عیلامی تل ابلیس از لحاظ ساختارشناسی با منابع منطقه نمرود داغ در شمال دریاچه وان در جنوب شرق ترکیه مشابهت دارند. از آنجایی که نمونههای مورد مطالعه، از یک استقراز با فرهنگ آغاز عیلامی مستقر در تل ابلیس بدست آمدهاند؛ نشان میدهد که گروههای جمعیتی غیر بومی آغاز عیلامی در توزیع سنگ ابسیدین در بخشهای شرقی ایران در اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد نقش داشته اند.
یاداداشت علمی:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
باستان سنجی دریافت: 1404/2/11 | پذیرش: 1404/8/17