بسته تغییر اقلیم چگونه بر جوامع انسانی اثر می‌گذارد: رهیافت باستان‌شناختی ـ تاریخی به دیرین‌اقلیم‌شناسی - پژوهه باستان سنجی
سال 9، شماره 2 - ( 1402 )                   سال 9 شماره 2 صفحات 172-165 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Shaikh Baikloo Islam B. How the Climate Change Package Affects Human Societies: The Archaeological-Historical Approach into Palaeoclimatology. JRA 2023; 9 (2) :165-172
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-396-fa.html
شیخ بیکلو اسلام بابک. بسته تغییر اقلیم چگونه بر جوامع انسانی اثر می‌گذارد: رهیافت باستان‌شناختی ـ تاریخی به دیرین‌اقلیم‌شناسی. پژوهه باستان سنجی. 1402; 9 (2) :165-172

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-396-fa.html


گروه تاریخ و باستانشناسی، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران & پژوهشگر مطالعات دیرین‌اقلیم ، babak.bagloo.bb@gmail.com
چکیده:   (940 مشاهده)
تغییرات اقلیمی مانند بسته‌ای آکنده از مخاطرات است که همه جنبه‌های زندگی بشر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. پیامدهای تغییر اقلیم به دو بخش تقسیم می‌شود؛ مستقیم: مخاطرات اقلیمی مانند باران‌های سیل‌آسا، خشکسالی، امواج سرما و گرما و طوفانهای گرد و غبار که خود پیامدهایی مانند قحطی، سوءتغذیه، بیماری‌های جسمی و روانی، آوارگی و مرگ ‌و میر را به دنبال دارند؛ غیرمستقیم: زیان‌های اقتصادی-اجتماعی بلندمدت، مانند بیکاری، مهاجرت‌های اجباری، کاهش جمعیت، ناامنی منطقه‌ای، درگیری‌های داخلی، جنگ و فروپاشی سیاسی-اجتماعی. در دوره‌های تغییر اقلیم، معمولاً با رفتارها و اتفاقاتی مواجه می‌شویم که ظاهراً مستقل از پیامدهای رویداد اقلیمی هستند؛ اما عمدتاً با آن ارتباط غیرمستقیم دارند. تحقیق در مورد تغییر اقلیم کنونی ناشی از گرمایش زمین می‌تواند برای باستان‌شناسان و مورخان در شناخت پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم این پدیده و تعمیم این اطلاعات به گذشته مفید باشد. پیامدهای رویدادهای اقلیمی در مطالعات باستان‌شناسی اغلب از نشانه‌هایی مانند تغییر در سیستم معیشتی، رها شدن سکونتگاه‌ها در یک منطقه بدون شواهد خشونت، کاهش جمعیت منطقه‌ای، تغییر الگوی توزیع سکونتگاه‌ها و غیره استنباط می‌شود. گزارشهای تاریخی سیل، خشکسالی، قحطی، شیوع بیماریهای همهگیر، افزایش شورشها و جنگهای داخلی را میتوان با دورههای تغییرات آب و هوایی تطبیق داد.
در این مقاله همراه با توضیحاتی در خصوص جزئیات بسته تغییر اقلیم، نمونه‌های باستانی و تاریخی مرتبط ارائه شده است. این تحقیق بر اهمیت بهره‌گیری از پژوهش‌های دیرین‌اقلیم در مطالعات باستان‌شناسی و تاریخی تأکید می‌کند. در حال حاضر، تعداد و تفکیک زمانی پژوهش‌های دیرین‌اقلیم انجام شده در ایران به حدی است که می‌توان اقلیم هولوسن را با اطمینان نسبتاً بالایی بازسازی کرد. تأثیرگذارترین تغییرات اقلیمی هولوسن شامل رویدادهای ۸۲۰۰، ۶۲۰۰، ۵۲۰۰، ۴۲۰۰، ۳۲۰۰ سال پیش، سرمایش اوایل قرون وسطی (حدود 450-850 م) و عصر یخبندان کوچک (حدود 1250-1870 م) هستند.
ارتباط بین پژوهش‌های دیرین‌اقلیم و مطالعات باستان‌شناسی و تاریخی می‌تواند به روشن شدن موضوعات مهمی مانند آنچه منجر به دوره‌های تاریک و آشفته و سقوط فرهنگ‌ها و تمدن‌های باستانی شد، کمک کند. نوسانات اقلیمی در گذشته چالش‌های جدی برای فرهنگ‌های باستانی و تمدن‌های تاریخی ایجاد کرده‌، سازگاری سیاسی آن‌ها را محدود نموده و انعطاف‌پذیری اجتماعی را کاهش داده‌ و در نهایت منجر به عواقب شدیدی برای جوامع بشری شده‌اند.

 
متن کامل [PDF 952 kb]   (130 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1402/9/1 | پذیرش: 1402/10/5 | انتشار: 1403/1/26 | انتشار الکترونیک: 1403/1/26

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb