مطالعات آزمایشگاهی و میکروسکوپی برخی اشیاء از جنس آلیاژمس مکشوفه از محوطه بیرگان کوهرنگ هزاره دوم قبل از میلاد - پژوهه باستان سنجی
سال 5، شماره 2 - ( 1398 )                   سال 5 شماره 2 صفحات 149-167 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Khodabakhshi F, Bakhshandefard H, Agha-Aligol D. Experimental and microscopic studies of some copper alloy objects from the Biregan Archeological site of Kouhrang, Second millennium BC. JRA. 2019; 5 (2) :149-167
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-174-fa.html
خدابخشی فاطمه، بخشنده فرد حمیدرضا، آقا علی گل داود. مطالعات آزمایشگاهی و میکروسکوپی برخی اشیاء از جنس آلیاژمس مکشوفه از محوطه بیرگان کوهرنگ، هزاره دوم قبل از میلاد. پژوهه باستان سنجی. 1398; 5 (2) :149-167

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-174-fa.html


1- دانشگاه هنر اصفهان
2- دانشگاه هنر اصفهان ، hr.bakhshan@aui.ac.ir
3- پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای
چکیده:   (1806 مشاهده)
 محوطه KR385 در منطقه بیرگان در شهرستان کوهرنگ استان چهارمحال و بختیاری در سومین فصل بررسی باستان­شناختی شهرستان کوهرنگ در سال 1389 شناسایی شد و تعدادی آثار فلزی و سفالی از گورهای شماره 1 و 2 این محوطه به دست آمد. آثار فلزی به دست آمده از این محوطه باستانی از دیدگاه باستان شناسی و فلزگری کهن، نمونه‌های جالب توجهی هستند. براساس مطالعات تطبیقی انجام شده توسط باستان شناسان، محوطه‌های باستانیKR385 را منسوب به هزاره دوم قبل از میلاد دانسته اند. در این مقاله پنج شیء فلزی مکشوفه از این محوطه مورد مطالعات آزمایشگاهی قرار گرفته است. به منظور شناخت  نوع آلیاژ، ترکیب آلیاژی و تکنیک ساخت اشیاء از مطالعات میکروسکوپی و روش های دستگاهی شامل رادیوگرافی اشعه ایکس، متالوگرافی، SEM-EDS و Micro-PIXE استفاده شد. نتایج این مطالعات نشان داد که اشیای به دست آمده شامل دوگروه اشیاء ساخته شده از آلیاژ برنز (Cu-Sn) با درصد متفاوت قلع و اشیاء ساخته شده از مس آرسنیکی هستند. تصاویر متالوگرافی حاکی از آن است که در شکل‌دهی آثار این محوطه باستانی از عملیات فلزگری شامل چکش-کاری و ریخته گری استفاده شده است.
متن کامل [PDF 2190 kb]   (380 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1398/1/23 | پذیرش: 1398/6/5 | انتشار: 1398/10/9 | انتشار الکترونیک: 1398/10/9

فهرست منابع
1. Esmaeili Jelodar ME, Preliminary report of the explore salvage of the trench D10 of the area1 in the dam and third tunnel Kouhrang in Chaharmahal O Bakhtiari (first part) borehole; 2013: 1-41. [in Persian] [اسمعیلی جلودار محمداسماعیل. گزارش مقدماتی کاوش نجات بخشی ترانشه D10 محوطه کارخانه 1 در محدوده سد و تونل سوم کوهرنگ در چهارمحال و بختیاری (بخش اول) گمانه؛ 1391 :1-41.]
2. Azadi A. A Late Bronze/Early Iron nomadic site(KR385) in Bakhtiari Highlands,south-west Iran..Antiquity, project Gallery.Available at://antiquity.ac.uk/projgall/azadi 347,2015.
3. Bertholon R. Archaeological Metal Artefacts and Conservation Issues: Longterm Corrosion Studies, In Corrosion of Metallic Heritage Artefacts: Investigation,Conservation and Prediction for Long-Term Behaviour. ed. P. Dillmann, G. 32 (2007). [doi.org/10.1201/9781439824054.ch3] [DOI:10.1201/9781439824054.ch3]
4. Esmaeili Jelodar ME, Zolghadr S, an analysis data the explore in the Achamenid Nomadic site of Shahriyari II, Biregan Kouhrang Bakhtiyarei. Archaeological Researches of Iran; 2014: 85-88. [in Persian] [اسمعیلی جلودار محمداسماعیل، ذوالقدر سعید. تحلیل داده های کاوش در محوطه‏ی کوچ‏نشینی شهریاری II از دوره‏ی هخامنشی در منطقه‏ی بیرگان کوهرنگ بختیاری. پژوهش‏های باستان‏شناسی ایران،1393 :85-88.]
5. Esmaeili Jelodar ME, Hibtian F. Anthropology report on the Dam reservoir and the third tunnel of Kouhrang, Tehran; 2008: 13-40-70-74- 101-407. [in Persian] [اسماعیلی جلودار محمداسماعیل، هیبتیان فیروزه. گزارش مردم شناسی محدوده مخزن سد و تونل سوم کوهرنگ، تهران؛ 1387: 13-40- 70- 74- 101-407.]
6. Kourosh R, Archaeological report of Kouhrang County, central district, first season. Tehran: Archive of The Archaeological Research Institute; 2007 (unpublished). [in Persian] [روستایی کوروش. گزارش بررسی باستان‏شناختی شهرستان کوهرنگ، بخش مرکزی، فصل نخست. تهران: آرشیو پژوهشکده باستان‌شناسی؛ 1386: 30- 195-196(منتشرنشده).]
7. Kourosh R, Archaeological report of Kouhrang County, Central District, third season. Tehran: Archive of The Archaeological Research Institute; 2010 (unpublished). [in Persian] [روستایی کوروش. گزارش بررسـی باستان‌شناختی شهرسـتان کوهرنـگ، بخـش مرکـزی، فصـل سـوم. تهـران: آرشـيو پژوهشـكده باستان‌شناسی، 1389 (منتشـرنشده).]
8. Azadi A. Report of second season the explores salvage of the dam and three tunnel Kouhrang in; 2013: 1-41. [in Persian] [آزادی احمد. گـزارش فصـل دوم کاوش‏هـای نجـات بخشـی سـد و تونـل ســوم کوهرنـگ؛ 1392.]
9. Kourosh R, A Morphological typology of the ancient sites in Kouhrang area. Archaeological Researches of Iran, no. 9, fifth Ed; 2015: 27-44. [in Persian] [روستایی کوروش. گونه شناسی محوطه‌های باستانی منطقه‌ی کوهرنگ بختیاری. پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران 1394، 9(5): 27-44.]
10. Safaie ghalati M, Bakhshandefard HR, Hessari M. An Investigation of the structure and construction method of copper alloys Pins excavated from the West Chia Sabz, Lorestan Province. Archaeological Researches of Iran; Summer 2018, No. 17. [in Persian] [صفایی قلاتی مهشید، بخشنده فرد حمیدرضا، حصاری مرتضی. شناسایی ساختاری و نحوه‌ی ساخت سنجاق‌های میله‌ای آلیاژ مسی منطقه چیاسبزغربی استان لرستان، پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران. شماره 17؛ 1397.]
11. Oudbashi O, Hasanpour A. Laboratory studies on the alloy and microstructure of bronze objects Iron Age site Babajilan Lorestan, Archaeological Studies, spring and summer 2016, 8(1): 133-149. [in Persian] [عودباشی امید، حسن‌پور عطا. مطالعات آزمایشگاهی بر روی آلیاژ و ریزساختار اشیاء برنزی محوطه عصر آهن باباجیلان لرستان، مطالعات باستان‌شناسی 1395، 8(1): 133-149.]
12. Oudbashi O. Some aspects of heat treatment in ancient and historic copper alloy artefacts; 2011.
13. Mortazavi M, Salehi Kakhki A, Golozar M, Talai H. Preliminary metallurgical investigation o Copper-Based Artifacts at Tepe Sagzabade in Qazvin Plain, Iran (1500-800BC) 2011.
14. Oudbashi O, Hessari M, Ahmadi H, Hesari M. Investigation on the bronze metallurgy of Tepe Marlik, Gilan. Archaeological Researches of Iran; 2015 107-121. [in Persian] [عودباشی امید، حصاری مرتضی، احمدی حسین. مطالعه فرایند تولید مفرغ در اشیاء محوطه عصر آهن مارلیک گیلان. پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران؛ 1394: 107-121.]
15. Mosleh M, AbdullahKhan Georgy M, Nazifi N, Nokade G, Abbasi Gh. Ancient studies on a selection of copper-base objects of late bronze age period from the Bazgir Tepe, Gorgan plain, Archeological Studies 2014, 6(1): 111-124. [in Persian] [مصلح مرضیه، عبدالله خان گرجی مهناز، نظافتی نیما، نوکنده جبرئیل، عباسی قربانعلی. مطالعات باستان‌سنجی و مرمتی بر روی منتخبی از اشیاء مس- پایه دوره مفرغ پایانی از تپه بازگیر،دشت گرگان، مطالعات باستان‌شناسی1393، 6(1): 111و 124.]
16. Yadollahi A, Bakhshandefard HR, Iravani Ghadim F. The Study of Alloy and Manufacturing Techniques of Bangles of Eurasian Nomadic Tribes: Case Study, Bangles Discovered from Jafarabad's Kurgan No 8, Archeological Studies 2016, 8(1): 192 - 204. [in Persian] [یداللهی عاطفه، بخشنده فرد حمیدرضا، ایروانی فرشید.‌ مطالعه‌ی آلیاژ و روش ساخت النگوهای اقوام مهاجر اوراسیا؛ نمونه موردی، النگوهای به‌دست‌آمده از کورگان هشت جعفرآباد، مطالعات باستان‌شناسی1395، 8(1): 192-203.]
17. Yavari F, Abbas Nejad Sestsity R, Mortazavi M, Alidadi Soleimani N. Metallographic study, ICP-OES, SEM-EDS Three objects of alloying of the Bronze Age from the southern part of the Hali Rood Basin, Jiroft Archaeological Researches of Iran, 2016, No. 1: 67. [in Persian] [یاوری فاطمه، عباس‏نژاد سرستی رحمت، مرتضوی محمد، علیدادی سلیمانی نادر. بررسی متالوگرافی، ICP-OES،SEM-EDS سه شی آلیاژی عصر مفرغ مکشوفه از بخش جنوبی حوضه هلیل رود، جیرفت، پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، بهار و تابستان 1395، شماره1: 67.]
18. Figueiredo E, Araújo M, Silva R, Senna-Martinez J, Vaz J. Characterisation of Late Bronze Age large size shield nails by EDXRF, micro-EDXRF and X-ray digital radiography. Applied Radiation and Isotopes 2011, 69(9), p.1205-1211. [doi.org/10.1016/j.apradiso.2011.04.027] [DOI:10.1016/j.apradiso.2011.04.027]
19. Norton JT. Metallography and the Study of Art Objects. In Application of Science in the Examination of Works of Art. Ed. W. J. Young. 13-19. Boston: Museum of Fine Arts1967.
20. Smith CS. The interpretation of microstructures of metallic artifacts. In application of science in the examination of Works of Art. Ed. W. J. Young. 20-52. Boston: Museum of Fine Arts 1967.
21. Scott DA. Metallography and microstructure of ancient and historic metals.1991:p. 7-8.
22. Stuart B. Analytical techniques in materials conservation. John Wiley & Sons 2007. [doi.org/10.1002/9780470060520] [DOI:10.1002/9780470060520]
23. Bakhshandefard HR. Investigation the metalwork historical in restoration. Publication: Isfahan Art University, first edition; 2010. بخشنده فرد حمیدرضا. بررسی آثار تاریخی فلزی در مرمت. انتشارت: دانشگاه هنر اصفهان، چاپ اول. 1389.
24. Lang p. "Methods and devices for quantitative analysis of x-ray images." U.S. Patent No. 6(2005),904,123. 7 Jun.
25. Artioli G. Scientific methods and cultural heritage: an introduction to the application of materials science to archaeometry and conservation science. Oxford University Press. Oxford University press 2010. [doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199548262.003.0001] [DOI:10.1093/acprof:oso/9780199548262.001.0001]
26. Oudbashi O. Chemical analysis and microstructure studies on a number of metal objects in the Haft Tape area of Khuzestan. Archaeological and Art History of the Ancient East, 2013. [in Persian] [عودباشی امید. آنالیز شیمیایی و مطالعات ریزساختاری بر روی تعدادی از اشیای فلزی محوطه هفت تپه خوزستان. نشریه باستان‌شناسی و تاریخ هنر شرق باستان، 1392.]
27. Chiavari C, Degli Esposito M, Garagnani GL, Martini C, & Ospitali F. Ancient metallurgy at Sumhuram (Sultanate of Oman): technical aspects of raised inscriptions on South Arabian bronzes. Archaeometry, 53(3) 2011; 528-546. [doi.org/10.1111/j.1475-4754.2010.00541.x] [DOI:10.1111/j.1475-4754.2010.00541.x]
28. Oudbashi O, Emami SM, Davami P. Bronze in Archaeology: A Review of the Archaeometallurgy of bronze in Ancient Iran. In Copper alloys-early applications and current performance-enhancing processes. ed. L. Collin. 153-178. Rijeka: In Tech 2012. [doi.org/10.5772/32687] [DOI:10.5772/32687]
29. Lechtman H. Arsenic bronze: dirty copper or chosen alloy? A view from the Americas. Journal of Field Archaeology 1996, 23(4): 477-514. [doi.org/10.1179/009346996791973774] [DOI:10.1179/009346996791973774]
30. Garbacz-Klempka AKN. Copper and Arsenical Copper During Eneolithic in Metallographic and Mechanical Properties Examination. Archives of Foundry Engineering 2015, p.15.
31. Pike AW. Appendix: Analysis of Caucasian metalwork-the use of antimonal, arsenical and tin bronze in the Late Bronze Age. Ancient Caucasian and related materials in the British Museum. British Museum Occasional Paper 2003: 87-92.
32. Hoseiny Panah Someeh Saraee S. Investigation of corrosion processes and propose conservation plan for archaeological bronze finds from Toul-e Talesh, Gilan. M.A. Thesis. Art University of Isfahan, 2016. [in Persian] [حسینی پناه صومعه‌سرایی سولماز. مطالعات آسیب‌شناسی و ارائه طرح حفاظت مجموعه آثار برنزی به‌دست‌آمده از حفاری تول تالش گیلان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مرمت آثار تاریخی، دانشگاه هنر اصفهان؛ 1394.]
33. Robbiola L, Blengion J, and Fiaud C. (1998). Morphology and Mechanisms of Formation of Natural Patinas on Archaeological Cu-Sn Alloys. Corrosion Science 40(12). [doi.org/10.1016/S0010-938X(98)00096-1] [DOI:10.1016/S0010-938X(98)00096-1]
34. Selwyn LS. Corrosion of Metal Artifacts in Buried Environments. In ASM .2006. Handbook Volume 13C, Corrosion: Environments and Industries. ASM International: 306-322. [doi.org/10.31399/asm.hb.v13c.a0004142] [DOI:10.31399/asm.hb.v13c.a0004142]
35. Scott DA. Periodic Corrosion Phenomena in Bronze Antiquities, Studies in Conservation. 1985. 30: 49-57. [doi.org/10.1179/sic.1985.30.2.49] [DOI:10.1179/sic.1985.30.2.49]
36. Sandu I, Quaranta M, Bejinariu C, Sandu IG, Luca D, Sandu AV. Study on the specific effects of corrosion processes on ancient bronze artefacts, The Annals of "Dunarea De Jos" University of Galati, Fiscicle IX., Metallurgy and Material Science 2007;1: 64-73.
37. Oddy WA, Meeks ND. Unusual phenomena in the corrosion of ancient bronzes, In Science and Technology in the Service of Conservation. IIC Washington Congress. ed. N. S. Brommelle and G. Thomson. 119-124, London: IIC1982. [‏doi.org/10.1179/sic.1982.27.Supplement-1.119] [DOI:10.1179/sic.1982.27.Supplement-1.119]
38. Fleming SJ. "The Archaeometallurgy of War Kabud, Western Iran", Iranica Antiqua XLI 2006: p. 47-57. [doi.org/10.2143/IA.41.0.2004759] [DOI:10.2143/IA.41.0.2004759]
39. Scott DA. Metallography and microstructure of ancient and historic metals, Tran by Oudbashi and Shekofteh. Isfahan: University Jahad Publications, first ed; 2016: 33-34. [in Persian] [اسکات دیوید. متالوگرافی و ریزساختار در فلزات باستانی و تاریخی. ( ترجمه: عودباشی امید و شکفته عاطفه.). اصفهان: انتشارات جهاد دانشگاهی، 1395: 33-34.]
40. Frame l. Metallurgical Investigations at Godin Tepe, Iran, Part I: The Metal Finds, Journal of Archaeological Science 2010. 37, 1700-1715. [doi.org/10.1016/j.jas.2010.01.030] [DOI:10.1016/j.jas.2010.01.030]
41. Mortazavi M, Golozar MA. Metallurgical evaluation of ancient necklace beads from Bistoun Kermanshah. The third joint conference of the Society of Metallurgy Engineers and the Scientific Society of Cast Iron in Iran, 2005. [in Persian] [مرتضوی محمد، گلعذار محمدعلی. ارزﻳﺎﺑﻲ ﻣﺘﺎﻟﻮرژﻳﻜﻲ مهره‌های ﮔﺮدﻧﺒﻨﺪ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﻲ به‌دست‌آمده از ﺑﻴﺴﺘﻮن، ﻛﺮﻣﺎﻧﺸﺎه. سومين همايش مشترك انجمن مهندسين متالورژي و انجمن علمي ريخته‏گران ايران، 1384.]
42. Bachmann HG. The identification of slags from archaeological sites, Occasional Publications 6, London, UCL, Institute of Archaeology 1982.
43. Valério PS. Bronze production in southwestern Iberian Peninsula: the late bronze age metallurgical workshop from Entre Águas 5 (Portugal). Journal of Archaeologcal Science 2013, 40(1): 439-451. [doi.org/10.1016/j.jas.2012.07.020] [DOI:10.1016/j.jas.2012.07.020]
44. Robbiola l., Portier R. A global Approach to the authentication of Ancient Bronzes based on the characterization of the Alloy-Patina-Environment System. Journal of Cultural Heritage 7. (2006). [doi.org/10.1016/j.culher.2005.11.001] [DOI:10.1016/j.culher.2005.11.001]
45. Alberghina, M.F., R. Barraco, M. Brai, T. Schillaci, and L. Tranchina. Integrated An-alytical Methodologies for the Study of Corrosion Processes in Archaeological Bronzes. Spectrochimica Acta Part B: Atomic Spectroscopy 2011, 66( 2): 129-137. [doi.org/10.1016/j.sab.2010.12.010] [DOI:10.1016/j.sab.2010.12.010]
46. Mortazavi, M., A.S. Kakhki, M.A. Golozar, and H. Talai. (2015). Tracing manufacturing technique in an archaeological thin sheet tube from Tepe Sagzabad in Qazvin plain, Iran (1500-800 bc). Mediterranean Archaeology & Archaeometry, 15(2).

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb