تحلیل ژئوماتیک محوطه‌های باستان‌شناختی دوره اسلامی بستان‌آباد آذربایجان شرقی - پژوهه باستان سنجی
سال 4، شماره 1 - ( 1397 )                   سال 4 شماره 1 صفحات 1-21 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Soltani J, Askarpour V, Velayati R. A Geomantic Approach to the Study of Islamic Archaeological Sites, Bostan-Abad, Eastern Azerbaijan, Iran. JRA. 2018; 4 (1) :1-21
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-65-fa.html
سلطانی جاوید، عسکرپور وحید، ولایتی رحیم. تحلیل ژئوماتیک محوطه‌های باستان‌شناختی دوره اسلامی بستان‌آباد، آذربایجان شرقی. پژوهه باستان سنجی. 1397; 4 (1) :1-21

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-65-fa.html


1- دانشگاه هنر اسلامی تبریز
2- دانشگاه هنر اسلامی تبریز ، v.askarpour@tabriziau.ac.ir
3- دانشگاه تهران
چکیده:   (164 مشاهده)
هدف از این تحقیق شناخت عوامل و مولفه‏ های تاثیرگذار در مکان یابی و شکل‏ گیری سکونتگاه ‏های منسوب به دوران اسلامی بستان‌آباد است. برای این منظور 226 محوطه دارای آثار فرهنگی دورۀ اسلامی در منطقه‏ ای به مساحت 22795km‏ حاصل از بررسی باستان‏ شناسی در شهرستان بستان‏ آباد واقع در استان آذربایجان شرقی مورد مطالعه قرار گرفته است. برای تحلیل و تفسیر‏های فرهنگی از محوطه ‏ها نسبت به متغیرهای محیطی فاصله از رودهای دائمی، ارتفاع، میزان بارندگی، اقلیم، پوشش گیاهی، شیب، وسعت محوطه‏ ها و فاصله با روستاها از نرم‏افزارهای GIS و SPSS استفاده شده است. نتایج به دست آمده در این بحث نشان از وجود الگوی توزیع محوطه‏ ها و عوامل مؤثر در شکل‏ گیری آن‏ها در چهار خوشه متجانس است، به گونه‏ ای که فواصل محوطه‏ ها و موقعیت آن‌ها به لحاظ شرایط زیست محیطی نسبت به یکدیگر در هر خوشه با خوشۀ دیگر الگوی معیشتی متفاوتی را نشان می‏دهد. با تحلیل خوشه‏ ها می توان الگوی استقرار منطقه را به لحاظ بوم‌شناختی فرهنگی چنین مورد ارزیابی قرار داد؛ محوطه‏ های واقع در دشت‏ ها و ارتفاعات پایین با قرار گرفتن در اقلیم نیمه مرطوب و مجاورت منابع آب دائمی استقرارهای یکجانشین با مساحت بالا و اقتصاد معیشتی وابسته به کشاورزی دیم و آبی را تشکیل داده‏اند و محوطه ‏های واقع در حاشیه دشت‏ها و دامنۀ کوهستان‏ها با داشتن مساحت پایین و با قرار گرفتن در مراتع غنی ارتفاعات، مستعد زندگی کوچروی بر پایه اقتصاد معیشتی وابسته به دامداری هستند و در این میان استقرارهایی در ارتفاعات با شیب کم و مساحت نسبتاً بالا پراکنش یافته است که به احتمال زیاد مریوط به کوچروهایی با جمعیت انسانی زیاد است که در فصول گرم سال به منظور بهره برداری از مراتع دیم برای دامداری در این مکان‏ ها ساکن شده ‏اند.
واژه‌های کلیدی: بستان‌آباد، استقرار، اسلامی، ژئوماتیک، GIS
متن کامل [PDF 2207 kb]   (72 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: ۱۳۹۵/۹/۷ | پذیرش: ۱۳۹۶/۶/۱ | انتشار: ۱۳۹۷/۴/۱۰ | انتشار الکترونیک: ۱۳۹۷/۴/۱۰

فهرست منابع
1. Alizadeh A, Gremliza FGL. Prehistoric settlement patterns and culture in Susiana, southwestern Iran: the analysis of the FGL Gremliza survey collection. vol. 24. Univ of Michigan Museum; 1992.
2. Alizadeh A, Kouchoukos N, Bauer AM, Wilkinson TJ, Mashkour M. Human-environment interactions on the Upper Khuzestan Plains, southwest Iran. Recent investigations. Paléorient 2004:69–88. [DOI:10.3406/paleo.2004.4773]
3. Binford LR. Archaeology as anthropology. Am Antiq 1962;28:217–25. [DOI:10.2307/278380]
4. Braidwood LS. Prehistoric archeology along the Zagros Flanks. vol. 105. Oriental Inst Pubns Sales; 1983.
5. Braidwood RF, Howe B. Prehistoric investigations in Iraq Kurdistan. 1960.
6. Butzer KW. Archaeology as human ecology: method and theory for a contextual approach. Cambridge University Press; 1982. [DOI:10.1017/CBO9780511558245]
7. Clarke DL. Analytical archaeology. London. UK: Methuen and Company. Ltd; 1968.
8. Clarke DL. Spatial archaeology. London: Academic; 1995.
9. Fleming A. Models in archaeology., man. vol. 8. Routledge; 1973.
10. Geographic Organization of Armed Forces. Geographic encyclopedia of Iran; Tabriz county. 2001.
11. Harsini MRS. Settlement pattern study of Chalcolithic sites in the Gamasb river basin of central Zagros, western Iran. Int J Archaeol 2014;2:1–5.
12. Hodder I, Orton C. Spatial analysis in archaeology 1976.
13. Hole F, Flannery K V, Neely JA. Prehistory and human ecology of the Deh Luran Plain: an early village sequence from Khuzistan, Iran. University of Michigan; 1969.
14. Niknami KA, Amirkhiz AC, Jalali FF. Spatial pattern of archaeological site distributions on the eastern shores of Lake Urmia, northwestern Iran. Archeol e Calc 2009;20:261–76.
15. Niknami KA, Amirkhiz AC. A GIS technical approach to the spatial pattern recognition of archaeological site distribution on the eastern shores of Lake Urmia, northwestern Iran. Proc Int Arch Photogramm Remote Sens Spat Inf Sci 2008;37:167–72.
16. Niknami KA, Askarpour V. A GIS modeling of prehistoric site distribution in the Sarfirouzabad Plain of Kermanshah, Northwestern Iran. Int J Herit Digit Era 2013;2:343–59. [DOI:10.1260/2047-4970.2.3.343]
17. Niknami KA. Methodological Aspects of Iranian Archaeology: Past and Present BAR 852 Archaeopress 2000.
18. Niknami KA. Perspective théorique de l’évaluation de la sensibilité des sites du paysage archéologique selon une double approche: statistique et prospection au sol. Un cas d’étude d’Iran. Archeol e Calc 2006;17:107–20.
19. Parsons JR. Archaeological settlement patterns. Annu Rev Anthropol 1972;1:127–50. [DOI:10.1146/annurev.an.01.100172.001015]
20. Sutton MQ, Anderson EN. Introduction to cultural ecology. Rowman & Littlefield; 2013.
21. Velayati R. Archaeological surveying of Bostan Abad, season 1, Preliminary report. Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization of Iran, University of Tehran: 2006. [Unpublished Report] [in Persian] [ولایتی رحیم. گزارش بررسی باستان‌شناسی منطقه بستان‌آباد. مرحله اول، با همکاری سازمان میراث فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری استان آذربایجان شرقی و مؤسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران؛ 1385. (منتشرنشده الف).]
22. Velayati R. Archaeological surveying of Bostan Abad, season 1, Preliminary report. Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization of Iran, University of Tehran: 2014. [Unpublished Report] [in Persian] [ولایتی رحیم. گزارش بررسی باستان‌شناسی منطقه بستان‌آباد. مرحله دوم، با همکاری سازمان میراث فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری استان آذربایجان شرقی و مؤسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران؛ 1392. (منتشرنشده ب).]
23. Velayati R. Archaeological surveying of Bostan Abad, season 1, Preliminary report. Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization of Iran, University of Tehran: 2015. [Unpublished Report] [in Persian] [ولایتی رحیم. گزارش بررسی باستان‌شناسی منطقه بستان‌آباد. مرحله سوم، با همکاری سازمان میراث فرهنگی صنایع‌دستی و گردشگری استان آذربایجان شرقی و مؤسسه باستان‌شناسی دانشگاه تهران؛ 1393. (منتشرنشده پ).]

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA code

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2018 All Rights Reserved | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb