[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: سال 2، شماره 1 - ( 1395 ) ::
سال 2 شماره 1 صفحات 39-54 برگشت به فهرست نسخه ها
گاهنگاری مطلق (14C) و نسبی محوطه دوه‌گُز خوی با استفاده از روش طیف‌سنج جرمی شتاب دهنده (AMS)؛ شواهدی از دوره مس‌و‌سنگ انتقالی، دالما و پیزدلی
اکبر عابدی
استادیار دانشگاه هنر اسلامی تبریز ، akbar.abedi@tabriziau.ac.ir
چکیده:   (1323 مشاهده)

با توجه به وجود برخی سوالات و ابهامات موجود در گاهنگاری باستان‌شناختی شمال‌غرب ایران، این محوطه به عنوان یکی از محوطه‌های کلیدی پیش از تاریخ این منطقه برای کاوش انتخاب گردید. در این پژوهش سعی بر آن است تا با ارائه گاهنگاری دقیق و لایه‌نگاری منسجم به ابهامات اساسی از جمله وضعیت فرهنگی منطقه در دوران نوسنگی‌جدید/مس‌و‌سنگ انتقالی، مس‌و‌سنگ قدیم (دالما) و نیز مشخص شدن وضعیت منطقه در دوران مس‌و‌سنگ میانی و جدید پرداخته شود. در این پژوهش با استفاده از گاهنگاری مطلق کربن 14 و روش طیف‌سنج جرمی شتاب دهنده (AMS) شش نمونه از قطعات ذغال جهت تاریخگذاری مطلق مورد آنالیز قرار گرفته است که نتایج بدست آمده توانسته به برخی از ابهامات جدول گاهنگاری شمال غرب ایران پاسخ گوید. قبل از کاوش‌های کول‌تپه هادیشهر و دوه‌گُز خوی هیچ گونه گاهنگاری دقیقی برای بازه زمانی حد فاصل حسنلو دوره VIII (پیزدلی) و حسنلو دوره VII (یانیق) ارائه نگردیده است. همان‌گونه که کاوش‌ها و مطالعات پیشین بازگو می‌کنند حسنلو دوره VIII تا VII یک بازه زمانی هزار ساله را در بر می‌گیرند، اما نکته اساسی در این رابطه، وجود تنها دو دوره یعنی دوره پیزدلی و یانیق (کورا – ارس II) خود حاوی یکسری ابهامات فراوانی است، چراکه بر اساس مطالعات و کاوش‌های جدید مشخص گردیده است که چندین دوره در حد فاصل حسنلو VIII و VII قابل تاریخگذاری است. همین موضوع یکی از ایرادات اساسی در ارتباط با جدول گاهنگاری است که برای باستان‌شناسی پیش از تاریخ این منطقه ارایه گردیده است. نتایج آنالیزها در نهایت بازه زمانی 5400-5000 ق.م. را برای دوره مسو‌سنگ انتقالی (Dava Göz I)، 5000-4500 ق.م. برای دوره مس‌و‌سنگ قدیم یا همان دوره دالما (Dava Göz II)، 4500-4200 ق.م. برای دوره مس‌و‌سنگ میانی و جدید 1 یا همان دوره پیزدلی (Dava Göz III) و در نهایت بازه زمانی 4200-3800/3700 ق.م. برای دوره مس‌و‌سنگ جدید 2 (Dava Göz IV) پیشنهاد می‌دهند.

واژه‌های کلیدی: دوه‌گُز خوی، بازنگری جدول گاهنگاری شمال‌غرب ایران، تاریخ گذاری مطلق کربن با روش AMS
متن کامل [PDF 5662 kb]   (697 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: ۱۳۹۵/۳/۷ | پذیرش: ۱۳۹۵/۶/۲۲ | انتشار: ۱۳۹۵/۷/۱ | انتشار الکترونیک: ۱۳۹۵/۷/۱
چکیده ترکی استانبولی [HTM 52 KB]  (25 دریافت)
فایل تصاویر با کیفیت بالا [RAR 15368 KB]  (30 دریافت)
فایل منابع مقاله [RIS 7 KB]  (26 دریافت)
فهرست منابع
1. Abedi, A. and Omrani, B. (2013). 5th Millennium B.C. in NW Iran: Dalma and Pisdeli Once Again, in a new look at old routes in Western Asia: Rethinking Iran in the 5th millennium BCE, Berlin: May 31-2 June.
2. Abedi, A., Shahidi, H. K., Chataigner, C., NIKNAMI, K., Eskandari, N., Kazempour, M., ... & Ebrahimi, G. (2014). Excavation at Kul Tepe (Hadishahr), North-Western Iran, 2010: First Preliminary Report.
3. Abedi, A., Omrani, B., & Karimifar, A. (2015). Fifth and fourth millennium BC in north-western Iran: Dalma and Pisdeli revisited. Documenta Praehistorica, 42, 321-338. [DOI:10.4312/dp.42.23]
4. Akhundov, T. (2007). Sites de migrants venus du Proche-Orient en Transcaucasie. B. Lyonnet, 95-121.
5. Akhundov, T. I. (2011). Archaeological Sites of the Mugan Steppe and Prerequisites for Agricultural Settlement in the South Caucasus in the Neolithic-Eneolithic. Stratum plus Journal, 2011(2).
6. Belgiorno, M. R., Biscione, R., & Pecorella, P. E. (1984). Il Saggio ei Materiali di Tappeh Gijlar. Tra lo Zagros e l\'Urmia: Ricerche storiche ed archeologiche nell\'Azerbaigian Iraniano. Rome, 240-299.
7. Burney, C. (1961). Circular Buildings Found at Yanik Tepe, in North-West Iran. Antiquity, 35(139), 237-240. [DOI:10.1017/S0003598X00106222]
8. Burney.C.A. (1961b). Excavation at yanik tepe, Azerbaijan, Iraq. XXIV:134-152.
9. Burney.C.A. (1962). Excavations at yanik Tepe, Azerbaidjan, Iraq, Vol. XXIII: 138-153.
10. Burney.C.A. (1964). The excvation at yanik Tepe.Azerbaijan, Iraq XXVI: 54-61.
11. Burton-Brown, T., (1951). Excavations in Azerbaijan 1948. John Murray, London.
12. Caneva, I., Palumbi, G., & Pasquino, A. (2012). The Ubaid Impact on the Periphery: Mersin-Yumuktepe During the Fifth Millennium BC. After the Ubaid: Interpreting change from the Caucasus to Maesopotamia at the dawn of Urban Civilization (4500-3500BC), 353-389.
13. Danti, M. D., Voigt, M. M., & Dyson Jr, R. H. (2004). The search for the Late Chalcolithic/Early Bronze Age Transition in the Ushnu-Solduz Valley, Iran. A View from the Highlands: Archaeological Studies in Honour of Charles Burney, Peeters NV, Belgium, Ancient Near Eastern Studies, Supplement, 12, 583-616.
14. Dollfus, G., Voigt, M., Dyson, R. J., Meadow, R., Turnquist, J., winter, J., & Parkinson, E. (1984). Hajji Firuz Tepe, Iran. The Neolithic Settlement. Hasanlu Excavation Reports I. University Monograph 50. Faunal Remains.
15. Robert, H. D., & Young, T. C. (1960). The Solduz Valley, Iran: Pisdeli Tepe. Antiquity, 34(133), 19-28. [DOI:10.1017/S0003598X00035122]
16. Hamlin, C. (1975). Dalma Tepe. Iran, 13, 111-127. [DOI:10.2307/4300529]
17. Helwing, B. (2005). The late Chalcolithic period in the northern Zagros a reappraisal of the current status of research. In Proceedings of International Symposium on Iranian Archaeology: NorthwestRegion (pp. 11-23).
18. Henrickson, E. F. (1985). An updated chronology of the Early and Middle Chalcolithic of the Central Zagros Highlands, western Iran. Iran, 23, 63-108. [DOI:10.2307/4299754]
19. Henrickson, E. F., & VITALI, V. (1987). The Dalma tradition: Prehistoric inter-regional cultural integration in Highland Western Iran. Paléorient, 37-45.
20. Lyonnet, B. (2007). La culture de Maïkop, la Transcaucasie, l\'Anatolie orientale et le Proche-Orient: relations et chronologie. Sous la direction), Les cultures du Caucase (VIe–IIIe millénaires avant notre ère). Leurs relations avec le Proche-Orient, 133-161.
21. Lyonnet, B., Akhundov, T., Almamedov, K., Bouquet, L., Courcier, A., Jellilov, B., ... & Reynard, S. (2008). Late Chalcolithic Kurgans in Transcaucasia. The cemetery of Soyuq Bulaq (Azerbaijan). Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan, 40, 27-44.
22. Lyonnet, B., Guliyev, F. (2012). \"Recent Research on the Chalcolithic Period in Western Azerbaijan\", in Proceedings of the 7th ICAANE, London 2010, Matthews R., Curtis J.
23. Marro, C. (2010). Where did Late Chalcolithic Chaff-Faced Ware originate? Cultural Dynamics in Anatolia and Transcaucasia at the Dawn of Urban Civilization (ca 4500-3500 BC). Paléorient, 35-55. [DOI:10.3406/paleo.2010.5387]
24. Marro, C. (Ed.). (2012). After the Ubaid: Interpreting Change from the Caucasus to Mesopotamia at the Dawn of Urban Civilization (4500-3500BC): Papers from the Post-Ubaid Horizon in the Fertile Crescent and Beyond International Workshop Held at Fosseuse, 29th June-1st July 2009. Institut français d\'études anatoliennes Georges-Dumézil.
25. Museyibli, N. (2007). Böyük Kəsik. Eneolit dövrü yaşayış məskəni.
26. Reimer, P. J., Baillie, M. G., Bard, E., Bayliss, A., Beck, J. W., Blackwell, P. G., ... & Friedrich, M. (2009). IntCal09 and Marine09 radiocarbon age calibration curves, 0-50,000 years cal BP. Radiocarbon, 51(4), 1111-1150. [DOI:10.1017/S0033822200034202]
27. Rothman, M. (2001). Uruk Mesopotamia and Its Neighbors. Crosscultural interactions in the era of state formation. School of American Research Press/James Currey, Santa Fe.
28. Stein, G. J. (2012). The development of indigenous social complexity in Late Chalcolithic Upper Mesopotamia in the 5th–4th millennia BC—an initial assessment. Origini, 34, 125-151.
29. Tonoike, Y. (2009). Beyond style: Petrographic analysis of Dalma ceramics in two regions of Iran. YALE UNIVERSITY.
30. Voigt, M. M., & Dyson, R. H. J. (1992). Chronology of Iran, ca. 8000–2000 BC In RW Ehrich (ed.) Chronologies of Old World Archaeology,(i) 122–178;(ii) 25–53.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Abedi A. Absolute (14C AMS) and Relative Chronology of Dava Göz Khoy; New Evidence of Transitional Chalcolithic, Dalma and Pisdeli Cultures in NW IRAN. JRA. 2016; 2 (1) :39-54
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-53-fa.html

عابدی اکبر. گاهنگاری مطلق (14C) و نسبی محوطه دوه‌گُز خوی با استفاده از روش طیف‌سنج جرمی شتاب دهنده (AMS)؛ شواهدی از دوره مس‌و‌سنگ انتقالی، دالما و پیزدلی. پژوهه باستان سنجی. 1395; 2 (1) :39-54

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-53-fa.html



سال 2، شماره 1 - ( 1395 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهه باستان سنجی Journal of Research on Archaeometry
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3708