سال 11، شماره 1 - ( 1404 )
سال 11 شماره 1 صفحات 16-1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Janati Mehr A, Abbasnejad Seresti R, Hariri N, Azizi F, Sepehri A, Heydari S et al . (2025). A New Study on Microfossil Remains Found in the Bawa Yawan Rockshelter - Kermanshah. JRA. 11(1), : 3 doi:10.61882/jra.2025.11.103
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-446-fa.html
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-446-fa.html
جنتیمهر آذر، عباسنژاد سرستی رحمت، حریری نعمت، عزیزی فرامرز، سپهری افشار، حیدری سارا و همکاران..(1404). پژوهشی نو بر بقایای میکروفسیلی برجای مانده در سنگسابهای صخرهای پناهگاه باوهیوان- کرمانشاه پژوهه باستان سنجی 11 (1) :16-1 10.61882/jra.2025.11.103
آذر جنتیمهر*1 
، رحمت عباسنژاد سرستی2 ، نعمت حریری3 ، فرامرز عزیزی4 ، افشار سپهری5 ، سارا حیدری6 ، سامان حیدریگوران7
، رحمت عباسنژاد سرستی2 ، نعمت حریری3 ، فرامرز عزیزی4 ، افشار سپهری5 ، سارا حیدری6 ، سامان حیدریگوران7
1- گروه باستانشناسی پیشازتاریخ، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ، azarjaanatimehr@gmail.com
2- گروه باستانشناسی پیشازتاریخ، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3- دانشکدۀ زمینشناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4- گروه باستانشناسی پیشازتاریخ، دانشکدۀ ادبیات و علومانسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5- گروه بهداشت عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
6- گروه باستانشناسی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
7- گروه باستانشناسی، موسسه باستانشناسی پیشازتاریخ، دانشگاه کلن، کلن، آلمان
2- گروه باستانشناسی پیشازتاریخ، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3- دانشکدۀ زمینشناسی، دانشکدگان علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4- گروه باستانشناسی پیشازتاریخ، دانشکدۀ ادبیات و علومانسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5- گروه بهداشت عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
6- گروه باستانشناسی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
7- گروه باستانشناسی، موسسه باستانشناسی پیشازتاریخ، دانشگاه کلن، کلن، آلمان
چکیده: (2912 مشاهده)
دستسازههای صخرهای یا سنگسابهای صخرهای، حفرههایی با ابعاد و اشکال متنوع هستند که بر بستر صخرهها ایجاد شدهاند. شواهد نشان میدهد که این فناوری از دوران پارینهسنگی تا عصر حاضر مورد استفاده قرار میگرفته است. این یافتههای فرهنگی میتوانند به ابهامات مهمی در باستانشناسی، از جمله الگوهای معیشتی، پوشش گیاهی و روشهای فرآوری مواد، پاسخ دهند. به دلیل اهمیت این دستساختهها در مطالعات انسانشناسی و باستانشناسی؛ در سایر کشورهای دنیا پژوهشهای منسجمی انجام شده است. در ایران، پژوهش در این زمینه محدود بوده و تاکنون مطالعات آزمایشگاهی بر روی این یافتهها انجام نشده است. به دلیل اهمیت این موضوع و کمبود پژوهشهای مرتبط در ایران، بنیاد پژوهشهای پارینهسنگی دیارمهر، مطالعات دقیق و علمی را در این زمینه آغاز کرده است. در این مقاله، بقایای میکروفسیلی بهدستآمده از دیوارهی سنگسابهای صخرهای در پناهگاه باوهیوان کرمانشاه بهطور ویژه مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین، با استناد به دادههای حاصل از کاوشها، مطالعات ریختشناسی و آزمایشهای انجامشده بر روی بقایای میکروفسیلی، به کاربری این سنگسابها و ارتباط آنها با محوطۀ باوهیوان پرداخته شده است. بقایای میکروفسیلی گیاهی با چشم غیرمسلح قابل دیدن نیستند و در فرایند تحقیقات، اطلاعات بسیار مهمی را در اختیار پژوهشگران قرار میدهند. بقایای میکروفسیلی بهدستآمده شامل اجزای مختلف گیاهی، از جمله فیتولیتها، الیاف گیاهی، مواد معدنی و زغال است. بر اساس شواهد و مدارک بهدستآمده از سنگسابهای صخرهای این محوطه، این فرضیه مطرح میشود که کاربری آنها غیرمعیشتی بوده و احتمالاً برای اهدافی مانند فرآوری الیاف گیاهی، ایجاد روشنایی و تولید محدود محصولات گیاهی مورد استفاده قرار میگرفتهاند.
شمارهی مقاله: 3
واژههای کلیدی: غرب زاگرسمرکزی، پناهگاه صخرهای باوهیوان، سازههای صخرهای، سنگساب صخرهای، میکروفسیل
یاداداشت علمی: پژوهشي |
موضوع مقاله:
باستان سنجی
دریافت: 1403/9/29 | پذیرش: 1404/3/12 | انتشار: 1404/4/9 | انتشار الکترونیک: 1404/4/9
دریافت: 1403/9/29 | پذیرش: 1404/3/12 | انتشار: 1404/4/9 | انتشار الکترونیک: 1404/4/9
فهرست منابع
1. Albert, R., Marean, C., 2012, The Exploitation of Plant Resources by Early Homo sapiens: The Phytolith ord from Pinnacle Point 13B Cave, South Africa, Geoarchaeology: An International Journal 27 (2012) 363-384. [DOI:10.1002/gea.21413]
2. Alfred Knopf, New York.
3. Armstrong, H., Brasier, M, 2005, MICROFOSSILS, SECOND EDI-TION, Blackwell Publishing, pp 3- 278. [DOI:10.1002/9781118685440]
4. Bergfjord, C., Karg, S., Rast-Eicher, A., Nosch, M.-L., Mannering, U., Allaby, R. G., Murphy, B. M., & Holst, B. (2010). Comment on "30,000-year-old wild flax fibers". Science, 328(5986), 1634-1634. [DOI:10.1126/science.1186345]
5. Biglari, F, Mashlour, M, Shidrang, S, Rahmati, M, Rahmati, M, Davoudi, H, Mucheshi, A, Taheri, K, Samii, S, Abdi. 2021. Excavation at the Wezmeh Cave and survey of the surrounding area in the Qaziwand Mountains, The Islamabad Plain, Kermansha. A Collec-tion of Archaeological Finds From Excavations in 2019-2020.
6. Braidwood, R. 1960. Prehistoric Investigations in Iraqi Kurdistan. American Antiquity , Volume 27 , Issue 1 , July 1961 , pp. 118 - 119. [DOI:10.2307/278248]
7. Brasier, M.D. (1980) Microfossils. George Allen and Unwin, London, 193 p.
8. Coon, C.S., 1957. The seven caves. In: Archaeological Exploration in the Middle East.
9. Dart, A., & Reed, C. (2020). Bedrock And Boulder Mortars, Basins, Slicks, And Cupules In The Southern Southwest. Index of Texas Archaeology: Open Access Gray Literature from the Lone Star State, 2020 (1),15. [DOI:10.21112/ita.2020.1.15]
10. Deng, Z., Chun Hung, H., Li, Z., T. Carson, M., Huang, Q., Huang, Y., Lu, H., (2019). Food and ritual resources in hunter-gatherer socie-ties: Canarium nuts in southern China and beyondAntiquity Pub-lications Ltd, 2019, antiquity 93 372 (2019): 1460-1478. [DOI:10.15184/aqy.2019.173]
11. Eitam, D. (2008). Plant food in the Late Natufian: The oblong conical mortar as a case study. Journal of the Israel Prehistoric Society, 38, 133-151. [DOI:10.61247/s923794]
12. Eitam, D. (2010), Late Epipalaeolithic Rock-Cut Installatin and Ground Stone Tools in the Southern Levant, Paléorient, vol. 35.۱, p. 77-104. [DOI:10.3406/paleo.2009.5279]
13. Garcı'a-Granero, J. Lancelott, C. Madella. 2016, A methodological ap-proach to studying micro botanical remains from grinding stones: a case study in northern Gujarat (India), Springer [DOI:10.1007/s00334-016-0557-z]
14. Haji Mazdarani, Farbod, Hasari, Morteza, Akbari, Mohammad Taqi (2015). Domestication of Capra hircus in the Central Zagros of Iran: A paleo-genetic study of mitochondrial genomes from Neolithic sites-without pottery-Chia Sabz-e Sharqi, Lorestan Province. Archaeological Studies, Volume 7, Number 1, Spring and Summer 2015. (In Persian).
15. Hariri, Nemat (2021). Reconstructing climate and environment during MIS 4 to MIS 2 in western Central Zagros based on the geoar-chaeology of the Bawa Yawan rocky shelter. PhD dissertation, Department of Prehistoric Archaeology, Mohaghegh Ardabili University. [in Persian].
16. Hariri, Nemat; Rijalou, Reza; Javanmardzadeh, Ardeshir; Heydari Guran, Saman (2021). Synchronizing the Epipaleolithic period in western Central Zagros and northern Zagros with post-LGM (Last Glacial Maximum) climate events. Archaeological Research, 7(1): 205-229. [in Persian]. [DOI:10.52547/jra.7.1.205]
17. Hashemi Yizdi, Firoozeh (2020). Paleobotany and contemporary bo-tanical sciences. Iran Nature, Volume 5, Issue 2, Pages 21-26. [in Persian].
18. Haugan, E., Holst, B., 2013, Determining the fibrillar orientation of bast fibres with polarized light microscopy: the modified Herzog test (red plate test) explained, Journal of Microscopy published by JohnWiley & Sons Ltd on behalf of Royal Microscopical Society, 252, 159-168. [DOI:10.1111/jmi.12079]
19. Heydari Guran, Saman (2016). Report of the first season excavation at the Bawa Yawan rockshelter, Kermanshah County, Kermanshah Province. Unpublished, Archaeology Research Institute. [in Per-sian].
20. Heydari Guran, Saman; Ahmadi, Azadi (2021). An exploratory excava-tion report aimed at defining the site boundary and proposing the protected area for the Bawe Yovan cave and rocky shelter complex in Central Kermanshah County. Cultural Heritage, Tourism, and Organization. (Unpublished), [in Persian].
21. Heydari Guran, Saman; Ghadidian, Elham (2016). Report on the first excavation season at the Bawa Yawan rockshelter. Reports of the Fifteenth Annual Conference of Iranian Archaeology, edited by Hamideh Chubak. Cultural Heritage, Handicrafts, and Tourism Organization. [in Persian].
22. Heydari Guran, Saman; Hariri, Nemat (2019). Environmental and climatic reconstruction associated with human settlements during the late Quaternary in western Central Zagros, Kermanshah Region. In: Anthology: Collected Articles in Honor of Mahdi Rahbar, edited by Yusuf Moradi. Publisher: Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization. Pages 13-28. [in Persian].
23. Heydari-Guran, S., & Ghasidian, E. (2020). Late Pleistocene hominin settlement patterns and population dynamics in the Zagros Moun-tains: Kermanshah region. Archaeological Research in Asia, 21, 100161. [DOI:10.1016/j.ara.2019.100161]
24. Heydari-Guran, S., Benazzi, S., Talamo, S., Ghasidian, E., Hariri, N., Oxilia, G., Asiabani, S., Azizi, F., Naderi, R., Safaierad, R., Hublin, J.-J., Foley, R. A., & Lahr, M. M. (2021). The discovery of an in situ Neanderthal remain in the Bawa Yawan Rockshelter, West-Central Zagros Mountains, Kermanshah. PLOS ONE, 16(8), Article 8. [DOI:10.1371/journal.pone.0253708]
25. Heydari-Guran, S., Douka, K., Higham, T., Münzel, S. C., Deckers, K., Hourshid, S., Naderi, R., Asiabani, S., & Ghasidian, E. (2021). Early Upper Palaeolithic occupation at Gelimgoush cave, Kermanshah; West-Central Zagros mountains of Iran. Journal of Archaeological Science: Reports, 38, 103050. [DOI:10.1016/j.jasrep.2021.103050]
26. Heydari-Guran, S., Hariri, N., Kehl, M., Asiabani, S., Azizi, F., & Ghasidian, E. (2023). Evidence of Neanderthal Resilience from Forty-five to Thirty-nine Thousand Years Ago at the Bawa Yawan Rockshelter, Kermanshah, Zagros Highlands. In R. Bernbeck, susan pollock, & G. Eberhardt (Eds.), Coming to Terms with the Future: Concepts of Resilience for the Study of Early Iranian Societies. Sidestone Press.
27. Janati-Mahr, 2025. Introduction, classification, and analysis of Bedrock ground stones in the Cave and Rock Shelter Complex of Bawa Yawan, Kermanshah. Iranian Archaeological Essays Before Islam. (In press). [in Persian].
28. Janati-Mahr, Azar. 2022 ,Introduction, typology, and classification of Bedrock ground stones of the Naudron area, with a focus on the rockshelter of Bawa Yawan, Kermanshah. Master's thesis, Archae-ology Department, University of Mazandaran. Unpublished, [in Persian].
29. Khazaeli, Roya; Mashkour, Marjan; Fathi, Homa; Giraound, Morteza (2019). Paleozoological studies of the Cave of the Hashemite Shrine in Central Zagros. Archaeological Studies, Volume 11, Issue 1, Spring and Summer 2019. [in Persian].
30. Kvavadze, E., Bar-Yosef, O., Belfer-Cohen, A., Boaretto, E., Jakeli, N., Matskevich, Z., & Meshveliani, T. (2009). 30,000-year-old wild flax fibers. Science, 325(5946), 1359-1359. [DOI:10.1126/science.1175404]
31. Lipps, H, 1993, Fossil Prokaryotes and Protists. Blackwell Sc. Publ., Inc., Cambridge, 1993. Ameghiniana, 30(4), 394. Retrieved from https://www.ameghiniana.org.ar/index.php/abmeghiniana/article/view/2174 , Volume 2: Learning from the Fossil Record .
32. Liu, L., Field, L., Fullagar, R., Zhao, C., Chen, X., Yu, J., (2010). A functional analysis of grinding stones from an early holocene site at Donghulin, North China. Journal of Archaeological Science 37 (2010) 2630e2639. [DOI:10.1016/j.jas.2010.05.023]
33. Liu, L., Wang, J., Levin, M., Sinnott-Armstrong, N., Zhao, Y., Shao, J., Di, N., Zhang, T., (2019). The origins of specialized pottery and diverse alcohol fermentation techniques in Early Neolithic China. PNAS, Vol 116, No 26. 1-15. [DOI:10.1073/pnas.1902668116]
34. Liu, L., Wang, J., Rosenberg, D., Zhao, H., Lengyel, G., & Nadel, D. (2018). Fermented beverage and food storage in 13,000 y-old stone mortars at Raqefet Cave, Israel: Investigating Natufian ritual feasting. Journal of Archaeological Science: Reports, 21, 783-793. [DOI:10.1016/j.jasrep.2018.08.008]
35. Liu, L., Wang, J., Rosenberg, D., Zhao, H., Lengyel, G., & Nadel, D. (2018). Fermented beverage and food storage in 13,000 y-old stone mortars at Raqefet Cave, Israel: Investigating Natufian ritual feasting. Journal of Archaeological Science: Reports, 21, 783-793. [DOI:10.1016/j.jasrep.2018.08.008]
36. Liu, L., Wang, J., Rosenberg, D., Zhao, H., Lengyel, G., & Nadel, D. (2018). Fermented beverage and food storage in 13,000 y-old stone mortars at Raqefet Cave, Israel: Investigating Natufian ritual feasting. Journal of Archaeological Science: Reports, ۲۱, 783-793. [DOI:10.1016/j.jasrep.2018.08.008]
37. Mohsen Panah, Behnam (1975). Evolution and Genetics. Ammeh, Tehran, pp. 1-122. [in Persian].
38. Nadel, D., & Lengyel, G. (2009). Human-made bedrock holes (mortars and cupmarks) as a Late Natufian social phenomenon. Archaeology, Ethnology and Anthropology of Eurasia, 37(۲), 37-48. [DOI:10.1016/j.aeae.2009.08.012]
39. Nadel, D., & Rosenberg, D. (2010). New in sights into Late Natufian bed rock fea tures (mor tars and cupmarks). Eur Asian Pre His Tory, 7(1), 65-87.
40. Nadel, D., & Rosenberg, D. (2011). Late Natufian Nahal Oren and its satellite sites. Before Farming. [DOI:10.3828/bfarm.2011.3.1]
41. Nadel, D., & Rosenberg, D. (2016). A grid-like incised pattern inside a Natufian bedrock mortar, Raqefet Cave, Israel. Journal of Lithic Studies, 3(3), 337-357. [DOI:10.2218/jls.v3i3.1467]
42. Pattere, N., Frezzia, S. 2022, First record of phytolith assemblages from the Salto Ander Egg Formation, Journal of South American Earth Sciences 119. [DOI:10.1016/j.jsames.2022.103971]
43. Power, R. C., Rosen, A. M., & Nadel, D. (2014). The economic and ritual utilization of plants at the Raqefet Cave Natufian site: The evidence from phytoliths. Journal of Anthropological Archaeology, 33, 49-65. [DOI:10.1016/j.jaa.2013.11.002]
44. Power, R. C., Rosen, A. M., & Nadel, D. (2016). 10. Phytolith evidence of the use of plants as food by Late Natufians at Raqefet Caves. Wild Harvest: Plants in the Hominin and Pre-Agrarian Human Worlds, 191. [DOI:10.2307/j.ctvh1dmjj.16]
45. Shidrang, S., Biglari, F., Bordes, J.-G., Jaubert, J., 2016. Continuity and change in the Late Pleistocene lithic industries of the central Zagros: a typo-technological analysis of lithic assemblages from Ghare-e Khar Cave, Bisotun, Iran. Archaeol. Ethnol. Anthropol. Eurasia 44, 27-38. [DOI:10.17746/1563-0110.2016.44.1.027-038]
46. Soto, M., Inwood, J., Clarke, S., Crowther, A., Covelli, D., Favreau, J., Itambu, M., Larter, S., Lee, P., & Lozano, M. (2019). Structural characterization and decontamination of dental calculus for ancient starch research. Archaeological and Anthropological Sciences, 11, 4847-4872. [DOI:10.1007/s12520-019-00830-7]
47. Stevens, N. E., Whitaker, A. R., & Rosenthal, J. S. (2019). Bedrock mortars as indicators of territorial behavior in the Sierra Nevada. Quaternary International, 518, 57-68. [DOI:10.1016/j.quaint.2017.11.008]
48. Styrczewska, M., Kostyn, A., Kulma, A., Majkowska-Skrobek, G., Augustyniak, D., Prescha, A., Czuj, T., & Szopa, J. (2015). Flax fiber hydrophobic extract inhibits human skin cells inflammation and causes remodeling of extracellular matrix and wound closure acti-vation. BioMed Research International, 2015. [DOI:10.1155/2015/862391]
49. Terradas, X., Ibanez, J. J., Braemer, F., Hardy, K., Iriarte, E., Madella, M., Ortega, D., Radini, A., & Teira, L. C. (2013). Natufian bedrock mortars at Qarassa 3: Preliminary results from an interdisciplinary methodology. Stone Tools in Transition: From Hunter-Gatherers to Farming Societies in the Near East, 441-456.
50. Vahdati Nasab, Hamed; Aryamanesh, Shahin (2015). Paleolithic ar-chaeology of Iran (from the beginning to the dawn of sedentism). Cultural Heritage, Handicrafts, and Tourism Organization. [in Persian].
51. Zanolli, C., Biglari, F., Mashkour, M., Abdi, K., Monchot, H., Debue, K., Mazurier, A., Bayle, P., Le Luyer, M., Rougier, H., Trinkaus, E., Macchiarelli, R., 2019, A Neanderthal from the Central Western Zagros, Iran. Structuralreassessment of the Wezmeh 1 maxillary premolar. Journal of Human Evolution 135 (2019) 102643. [DOI:10.1016/j.jhevol.2019.102643]
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
