قابل توجه نویسندگان محترم، مقالاتی که از تاریخ 1404/07/13 برای نشریه ارسال می شوند، شامل پرداخت هزینه بررسی نخواهند شد.
سال 10، شماره 1 - ( 1403 )
سال 10 شماره 1 صفحات 202-189 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Razani M, Taghavi N. (2024). Absolute Dating of Ancient Limes Base Mortars Using 14C Carbon Method. JRA. 10(1), 189-202. doi:10.61882/jra.10.1.367
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-367-fa.html
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-367-fa.html
رازانی مهدی، تقوی نازیلا.(1403). سالیابی مطلق ملاط های باستانیِ پایه آهکی با استفاده از روش کربن 14C پژوهه باستان سنجی 10 (1) :202-189 10.61882/jra.10.1.367
مهدی رازانی*1 
، نازیلا تقوی2
، نازیلا تقوی2
1- گروه مرمت و باستانسنجی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران ، m.razani@tabriziau.ac.ir
2- گروه مرمت و باستانسنجی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2- گروه مرمت و باستانسنجی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
چکیده: (3249 مشاهده)
سالیابی ملاطهای باستانی و تعیین سن دقیق آثار و یادمانهای تاریخی و فرهنگی، بهعنوان یکی از مباحث مهم در حوزه باستانشناسی، همواره توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده است. با پیشرفت علوم و پدیدار گشتن رویکردهای علوم میانرشتهای، استفاده از انواع روشهای فیزیکی و شیمیایی برای بررسیهای باستانسنجی ابنیه و آرایههای معماری، جایگاه ویژهای یافته است. سالیابی یکی از محورهای مورد بحث در پژوهشهای سنجهپذیر است و با توجه به اهمیت آن در مطالعات باستانشناختی میتواند به درک توالی و تعیین سن دقیق آثار و یادمان های تاریخی و فرهنگی منجر شود. نزدیک به 60 سال از انجام آزمایشها مربوط به سالیابی رادیو کربنی 14C می گذرد و در این میان سالیابی رادیو کربن ملاط یکی از چالشی ترین پژوهشها در این زمینه بوده است؛ زیرا امکان ارزیابی سالیابی مطلق برای این مصنوعات توسط رادیو کربن بستگی فراوانی به نحوه نمونهبرداری و خالصسازی بست کربنی آن دارد. این مقاله با مروری بر تلاشهای انجامیافته در زمینه سالیابی ملاطهای باستانی به گونه شناسی انواع ملاط قابل سالیابی و بررسی دستورالعملهای مورد استفاده جهت انجام خالصسازی بست کربنی، با روشهایی نوآورانه و کارآمد میپردازد. همچنین به بررسی روشهای جانبی ازجمله بررسیهای کانیشناسی و سنگشناسی ملاطهای باستانی، بهعنوان روشهای مکمل برای سالیابی 14C پرداخته است.
یاداداشت علمی: مروری |
موضوع مقاله:
باستان سنجی
دریافت: 1402/2/16 | پذیرش: 1402/6/22 | انتشار: 1403/4/9 | انتشار الکترونیک: 1403/4/9
دریافت: 1402/2/16 | پذیرش: 1402/6/22 | انتشار: 1403/4/9 | انتشار الکترونیک: 1403/4/9
فهرست منابع
1. Addis, A., Secco, M., Marzaioli, F., Artioli, G., Arnau, A. C., Passariello, I., ... & Brogiolo, G. P. (2019). Selecting the most reliable 14C dating material inside mortars: the origin of the Padua Cathedral. Radiocarbon, 61(2), 375-393. [DOI:10.1017/RDC.2018.147]
2. Bahrololumi Shapoor Abadi, F. (2012). Dating Methods in Archaeology, Tehran: SAMT, [In Persian]
3. Baillie, M. G. (2014). Tree-ring dating and archaeology. Routledge. [DOI:10.4324/9781315748689]
4. Crisci, G. M., Franzini, M., Lezzerini, M., Mannoni, T., & Riccardi, M. P. (2004). Ancient mortars and their binder. Periodico di Mineralogia, 73(3), 259-268.
5. Elsen, J. (2006). Microscopy of historic mortars-a review. Cement and concrete research, 36(8), 1416-1424. [DOI:10.1016/j.cemconres.2005.12.006]
6. England, H. (2012). Practical building conservation: Mortars, plasters and renders. Ashgate Publishing, Ltd.
7. Fayazi, M., Heydari Bani, D., & Imantalab, H. (2015). Technology of Banoo Sahra bridge mortars using XRF, XRD tests. Athar Journal. 36 (71): 109-114 [In Persian]
8. Folk, R. L., & Valastro Jr, S. (1976). Dating of lime mortar by carbon-14. In Radiocarbon Dating, 9th Int. Conf., Proceedings (pp. 721-732). [DOI:10.2307/jj.13083389.65]
9. Folk, R. L., Valastro, S., Berger, R., & Suess, H. E. (1979). Dating of lime mortar by 14C. In Radiocarbon Dating: Proceedings of the Ninth International Conference. Berkeley: University of California Press. p (pp. 721-30). [DOI:10.1525/9780520312876-063]
10. Franzini, M., Leoni, L., Lezzerini, M., & Sartori, F. (1999). On the binder of some ancient mortars. Mineralogy and Petrology, 67(1-2), 59. [DOI:10.1007/BF01165116]
11. Gaspar-Tebar, D. (1996). Morteros de albañilería: clasificación y propiedades (pp. 179-192).
12. Hajdas, I., Lindroos, A., Heinemeier, J., Ringbom, Å., Marzaioli, F., Terrasi, F., ... & Guibert, P. (2017). Preparation and dating of mortar samples-Mortar Dating Inter-Comparison Study (MODIS). Radiocarbon, 59(6), 1845-1858. [DOI:10.1017/RDC.2017.112]
13. Hale, J., Heinemeier, J., Lancaster, L., Lindroos, A., & Ringbom, Å. (2003). Dating Ancient Mortar: Although radiocarbon dating is usually applied to organic remains, recent work shows that it can also reveal the age of some inorganic building materials. American scientist, 91(2), 130-137.
https://doi.org/10.1511/2003.12.130 [DOI:10.1511/2003.2.130]
14. Hale, J. R., Ringbom, Å., Lindroos, A., & Heinemeier, J. (1999). A datação por radiocarbono de argamassas, facendo uso de técnica AMS (Espectrometra de Massa com Acelerador). A Cidade: Revista Cultural de Portalegre, (13-14), 1999-2000.
15. Hami A. (2015). Building materials science.edt,25 Tehran: Tehran University. [In Persian]
16. Hashemi Zarajabad, H. (2013) Dating techniques in archaeology. Literature and humanities (Birjand University.: 2(4). 274-237. [In Persian]
17. Heinemeier, J., Jungner, H., Lindroos, A., Ringbom, Å., von Konow, T., & Rud, N. (1997). AMS 14C dating of lime mortar. Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B: Beam Interactions with Materials and Atoms, 123(1-4), 487-495. [DOI:10.1016/S0168-583X(96)00705-7]
18. Kosednar-Legenstein, B., Dietzel, M., Leis, A., & Stingl, K. (2008). Stable carbon and oxygen isotope investigation in historical lime mortar and plaster-Results from field and experimental study. Applied Geochemistry, 23(8), 2425-2437. [DOI:10.1016/j.apgeochem.2008.05.003]
19. Labeyrie, J., & Delibrias, G. (1964). Dating of old mortars by the carbon-14 method. Nature, 201(4920), 742-742. [DOI:10.1038/201742b0]
20. Lindroos, A., Heinemeier, J., Ringbom, Å., Brock, F., Sonck-Koota, P., Pehkonen, M., & Suksi, J. (2011). Problems in radiocarbon dating of Roman pozzolana mortars. In Building Roma Aeterna: Current Research on Roman Mortar and Concrete (pp. 214-230). Societas Scientiarum Fennica.
21. Machel, H. G. (2000). Application of cathodoluminescence to carbonate diagenesis. In Cathodoluminescence in geosciences (pp. 271-301). Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg. [DOI:10.1007/978-3-662-04086-7_11]
22. Marzaioli, F., Lubritto, C., Nonni, S., Passariello, I., Capano, M., & Terrasi, F. (2011). Mortar radiocarbon dating: preliminary accuracy evaluation of a novel methodology. Analytical Chemistry, 83(6), 2038-2045. [DOI:10.1021/ac1027462]
23. Michalska, D. (2019). Influence of different pretreatments on mortar dating results. Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B: Beam Interactions with Materials and Atoms, 456, 236-246. [DOI:10.1016/j.nimb.2019.03.038]
24. Michalska, D., Czernik, J., & Goslar, T. (2017). Methodological aspect of mortars dating (Poznań, Poland, MODIS). Radiocarbon, 59(6), 1891-1906. [DOI:10.1017/RDC.2017.128]
25. Mota-López, M. I., Fort, R., Álvarez de Buergo, M., Pizzo, A., Maderuelo-Sanz, R., Meneses-Rodríguez, J. M., & Ergenç, D. (2018). Characterization of concrete from Roman buildings for public spectacles in Emerita Augusta (Mérida, Spain). Archaeological and Anthropological Sciences, 10, 1007-1022. [DOI:10.1007/s12520-016-0434-9]
26. Mukherjee, S. (2012). Applied mineralogy: applications in industry and environment. Springer Science & Business Media.
27. Nawrocka, D., Michniewicz, J., Pawlyta, J., & Pazdur, A. (2005). Application Of Radiocarbon Method for Dating of Lime Mortars. Geochronometria: Journal on Methods & Applications of Absolute Chronology, 24.
28. Nonni, S. (2014). An innovative method to select a suitable fraction for mortar 14C dating: the Cryo2SoniC protocol.
29. Nonni, S., Marzaioli, F., Secco, M., Passariello, I., Capano, M., Lubritto, C., ... & Terrasi, F. (2013). 14C mortar dating: the case of the Medieval Shayzar Citadel, Syria. Radiocarbon, 55(2), 514-525. [DOI:10.1017/S0033822200057647]
30. Ortega, L. A., Zuluaga, M. C., Alonso-Olazabal, A., Insausti, M., Murelaga, X., & Ibañez, A. (2012). Improved sample preparation methodology on lime mortar for reliable 14C dating. Radiometric dating, 3-20.
31. Razani, M., Sehati, F., & B Kasiri, M. (2021). Archaeometry in the Cultural Heritage Studies and Art (Definitions, Future Trends and Challenges). Journal of Research on Archaeometry, 7(1), 1-30. [In Persian] DOI: 10.52547/jra.7.1.1 [DOI:10.52547/jra.7.1.1]
32. Razani, M., & Hamzavi, Y. (2018). Characterization of historic mortar from the architectural decoration and plaster of Rocky Temple of Verjuy in Maragheh, Iran. Journal of Research on Archaeometry, 4(2), 21-33. [In Persian] DOI: 10.29252/jra.4.2.21 [DOI:10.29252/jra.4.2.21]
33. Razani, M., Baghbanan, A. R., Emami, S. M. A., & Delgado Rodrigues, J. (2018). Optimization of traditional lime-based mortars for cement replacement toward consistent conservation of rocky architecture of the kandovan historical village. Housing and Rural Environment, 37(161), 125-138. [In Persian] DOI: 10.22034/37.161.125
34. Ricci, G., Secco, M., Addis, A., Pistilli, A., Preto, N., Brogiolo, G. P., ... & Artioli, G. (2022). Integrated multi-analytical screening approach for reliable radiocarbon dating of ancient mortars. Scientific Reports, 12(1), 3339. [DOI:10.1038/s41598-022-07406-x]
35. Ringbom, Å., & Remmer, C. (1995). Ålands kyrkor, Volym I, Hammarland och Eckerö, Naturvetenskaplig datering. Mariehamn. p, 60-8.
36. Ringbom, Å., Heinemeier, J., Lindroos, A., & Brock, F. (2011). Mortar dating and Roman pozzolana, results and interpretations. In Building Roma Aeterna: Current Research on Roman Mortar and Concrete (pp. 187-208). Societas Scientiarum Fennica.
37. Ringbom, Å., Hale, J., Heinemeier, J., Lindroos, A., Brock, F., & Dunkeld, M. (2006). The use of mortar dating in archaeological studies of Classical and Medieval structures. In Proceedings of the Second International Congress on Construction History (Vol. 3, pp. 2613-33).
38. Rixhon, G., Briant, R. M., Cordier, S., Duval, M., Jones, A., & Scholz, D. (2017). Revealing the pace of river landscape evolution during the Quaternary: recent developments in numerical dating methods. Quaternary Science Reviews, 166, 91-113. [DOI:10.1016/j.quascirev.2016.08.016]
39. Sanjurjo-Sánchez, J. (2016). An overview of the use of absolute dating techniques in ancient construction materials. Geosciences, 6(2), 22. [DOI:10.3390/geosciences6020022]
40. Sanjurjo-Sánchez, J., & Alves, C. (2012). Decay effects of pollutants on stony materials in the built environment. Environmental Chemistry Letters, 10, 131-143. [DOI:10.1007/s10311-011-0346-y]
41. Sehati, F. (2018). Theoretical foundations and principles of Archaeometry, Master's thesis, Tabriz, Iran, Faculty of Conservation and archaeometry TIAU: 50-70 [unpublished]
42. Sonninen, E., & Jungner, H. (2001). An improvement in preparation of mortar for radiocarbon dating. Radiocarbon, 43(2A), 271-273. [DOI:10.1017/S0033822200038108]
43. Stern, W. B. (2001). Archaeometry-Analyzing the Cultural Heritage. Chimia, 55(11), 915-915. [DOI:10.2533/chimia.2001.915]
44. Stuiver, M., Smith, C. S., Chatters, R. M., & Olson, E. A. (1965). Radiocarbon dating of ancient mortar and plaster. In Proceedings of the 6th International Conference on Radiocarbon and Tritium Dating. Washington, DC: US Department of Commerce. p (pp. 338-41).
45. Toffolo, M. B., Ricci, G., Caneve, L., & Kaplan-Ashiri, I. (2019). Luminescence reveals variations in local structural order of calcium carbonate polymorphs formed by different mechanisms. Scientific reports, 9(1), 16170. [DOI:10.1038/s41598-019-52587-7]
46. Urbanová, P., Boaretto, E., & Artioli, G. (2020). The state-of-the-art of dating techniques applied to ancient mortars and binders: a review. Radiocarbon, 62(3), 503-525. [DOI:10.1017/RDC.2020.43]
47. Van Strydonck, M. J., Van der Borg, K., De Jong, A. F., & Keppens, E. (1991). Radiocarbon Dating of Lime Fractions and Organic Material from Buildings. Radiocarbon, 33(2), 254.
48. Van Strydonck, M., Dupas, M., Dauchot-Dehon, M., Pachiaudi, C., & Marechal, J. (1986). The influence of contaminating (fossil) carbonate and the variations of δ13C in mortar dating. Radiocarbon, 28(2A), 702-710. [DOI:10.1017/S003382220000792X]
49. Van Strydonck, M., Dupas, M., & Dauchot-Dehon, M. (1983). Radiocarbon Dating of Old Mortars in Proceedings of the First International Symposium C and Archaeology, Groningen 1981. Pact. Revue du Groupe Européen d'Etudes pour les Techniques Physiques, Chimiques et Mathématiques Appliquées à l'Archéologie Rixensart, (8), 337-343.
50. Vendrell‐Saz, M., Alarcón, S., Molera, J., & García‐Vallés, M. (1996). Dating ancient lime mortars by geochemical and mineralogical analysis. Archaeometry, 38(1), 143-149. [DOI:10.1111/j.1475-4754.1996.tb00767.x]
51. Walker, M. (2013). Quaternary dating methods. John Wiley & Sons.
52. Weyer, A., Roig Picazo, P., Pop, D., Cassar, J., Özköse, A., Vallet, J. M., & Srša, I. (2015). EwaGlos-European illustrated glossary of conservation terms for wall paintings and architectural surfaces (Vol. 17). Michael Imhof Verlag.
53. Zmarshidi, H. (2013) Decorative arts and amazing phenomena of moulding in Iranian architecture, Iranian Islamic City Studies., 5(17): 19-34 [In Persian]
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
