ملاحظاتی درباره تولید گاهنگاری ساختارشناسی و منشایابی اشیای کلریتی تمدن جیرفت با استفاده روش طیف‌سنج جرمی شتاب‌دهنده پتروگرافی و پراش پرتو ایکس - پژوهه باستان سنجی
سال 9، شماره 1 - ( 1402 )                   سال 9 شماره 1 صفحات 130-115 | برگشت به فهرست نسخه ها

Research code: 99029756


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Shafiee M, Fazeli Nashli H, Eskandari N, Vidale M. Studies on the Production, Chronology, Structure and Provenance of Chlorite Objects of Jiroft Civilization using Accelerator Mass Spectrometry, Petrography and X-ray Diffraction. JRA 2023; 9 (1) :115-130
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-361-fa.html
شفیعی مژگان، فاضلی نشلی حسن، اسکندری نصیر، ویداله ماسیمو. ملاحظاتی درباره تولید، گاهنگاری، ساختارشناسی و منشایابی اشیای کلریتی تمدن جیرفت با استفاده روش طیف‌سنج جرمی شتاب‌دهنده، پتروگرافی و پراش پرتو ایکس. پژوهه باستان سنجی. 1402; 9 (1) :115-130

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-361-fa.html


1- گروه باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، shafie.mozhgan@yahoo.com
2- گروه باستانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3- گروه میراث فرهنگی: باستان شناسی و تاریخ هنر، سینما و موسیقی، دانشگاه پادوا، پادوا، ایتالیا
چکیده:   (925 مشاهده)
جنوب شرق ایران در عصر مفرغ قدیم از اهمیت بسیاری برخوردار است چرا که این منطقه شاهد ظهور مراکز شهری نخستین است؛ از آن مراکز می­توان به کنارصندل (جیرفت) ، شهداد (دشت لوت) و شهرسوخته (سیستان) اشاره کرد. تخصص پذیری از شاخص­های اصلی جوامع شهرنشین است. ساخت و تولید اشیای سنگی از جنس­های مختلف نظیر کلریت، مرمر، تراورتن و لاجورد یکی از شاخصه­های برجسته تمدن­های جنوب شرق در عصر مفرغ است. اشیای سنگ کلریت تمدن جیرفت شاخص­ترین یافته باستان شناسی در حوزه فرهنگی هلیل به شمار می­رود. تاکنون پژوهش­های متعددی بر روی شمایل نگاری این ظروف و چرخه تولید و توزیع آنها انجام شده است.  همچنین چند پژوهش میان رشته­ای درباره منشایابی و ساختارشناسی برخی از این اشیای سنگی انجام شده است. این مقاله بر اساس مطالعات میان رشته­ای به گاهنگاری اشیای کلریتی و همچنین ساختارشناسی و منشایابی آنها در جنوب کرمان می­پردازد. در این پژوهش نمونه­های کلریتی از دو کارگاه تولیدی در دشت جیرفت_کنارصندل و ورامین_ با استفاده از روش پتروگرافی مقطع نازک و XRD مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج اولیه نشانگر وجود حداقل دو گروه معدنی بود که نشان می­دهد هر کارگاهی احتمالا در دوران مختلف از معادن سنگ کلریتی مختلفی استفاده می­کردند. نتایج همچنین نشان می­دهد که محوطه کنارصندل جنوبی در طی چندین قرن نقش مهمی در تولید سه گونه­ی مختلف ظروف سنگی (ظروف استوانه­ای با نقوش هندسی، ظروف زنگوله­ای ساده و ظروف سری جدید  حکاکی شده) داشته است. بعلاوه، بر اساس دو نمونه آزمایش سالیابی مطلق با استفاده از روش AMS در ارتباط با سنگ های کلریتی حاصل پژوهش­های اخیر در جیرفت مشخص گردید که بر خلاف تصور رایج درباره گاهنگاری این اشیا، که آنها را به نیمه دوم هزاره سوم پ.م (2500-2000 پ.م)  نسبت می­دهند؛ اشیای کلریتی تمدن جیرفت دست کم در یک بازه هزاره ساله از اوایل هزاره سوم تا اوایل هزاره دوم پ.م تولید می­شده­اند.
 
 
متن کامل [PDF 1862 kb]   (287 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1401/12/24 | پذیرش: 1402/6/20 | انتشار: 1402/6/30 | انتشار الکترونیک: 1402/6/30

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2024 CC BY-NC 4.0 | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb