شناسایی و مقایسه میان الیافِ گیاهیِ غیر‌چوبی (کتانشاهدانهکنف و پنبه) با الیافِ کاغذهایِ نسخ خطی قرون 5 7 الی 12 ه.ق متعلق به موزه ملی ملک - پژوهه باستان سنجی
سال 7، شماره 2 - ( 1400 )                   سال 7 شماره 2 صفحات 35-17 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Azadi Boyaghchi M, Pourtahmasi K, Afsharpour M, Nejad Ebrahimi S. Identification and comparison between non-woody plant fibers (flax, hemp, kenaf and cotton) with manuscript paper fibers of the 5th, 7th to 12th centuries AH, belonging to the Malek National library and Museum. JRA. 2021; 7 (2) :17-35
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-274-fa.html
حسینی صومعه محدثه، آزادی بویاغچی مهرناز، پورطهماسی کامبیز، افشارپور مریم، نژادابراهیمی صمد. شناسایی و مقایسه میان الیافِ گیاهیِ غیر‌چوبی (کتان،شاهدانه،کنف و پنبه) با الیافِ کاغذهایِ نسخ خطی قرون 5، 7 الی 12 ه.ق متعلق به موزه ملی ملک. پژوهه باستان سنجی. 1400; 7 (2) :35-17

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-274-fa.html


1- دانشگاه هنر اصفهان
2- دانشگاه هنر اصفهان ، m.azadi@aui.ac.ir
3- دانشگاه تهران
4- پژوهشگاه شیمی و مهندسی شیمی ایران
5- دانشگاه شهید بهشتی
چکیده:   (328 مشاهده)
کاغذهای تاریخی متشکل از الیاف گیاهان غیرچوبی هستند، الیافی که تنها در منابعی انگشت شمار به آنان اشاره شده است. این پژوهش بر آن است تا تنوع و بیشترین نوع الیاف گیاهی مورد استفاده در نمونه کاغذهای نسخ خطی قرون 5، 7 الی 12 ه.ق را از طریق تطبیق با نمونه گیاهان موجود بررسی کند. بنابراین با استناد به منابع کتابخانه‌ای در خصوص بیشترین گیاهان مورد استفاده در کاغذسازی، جمع آوری گیاهان غیر‌چوبی و بررسی الیاف آنان با مرفولوژی الیاف کاغذهای نسخ خطی موجود در موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک داده‌ها را گردآوری می‌نماید. این داده‌ها بر پایه روش‌های آزمایشگاهی و از طریق معرف میکرو شیمیایی و بررسی‌های میکروسکوپی نوری و پلاریزان بدست آمدند که در نهایت به توصیف، تحلیل و دسته‌بندی انواع الیافِ سازنده در نمونه کاغذهای این پژوهش منتهی شدند. نتایج مطالعات نشان دادند که الیاف گیاهی کتان، شاهدانه، کنف در دو دسته فیبرهای چوبی و پوستی از یکدیگر متمایزند اما این تفاوت پایدار نیست و گاهی از استاندارهای بیومتری الیاف تبعیت نمی‌کند و گاهاً شباهت‌هایی، به ویژه در میان الیاف پوستی‌شان مشاهده می‌گردد. در نمونه کاغذهای مطالعاتی نیز، عمده مواد تشکیل دهنده فیبرهای پوستی گیاهان کتان، شاهدانه و الیاف لینتِ میوه گیاه پنبه حضور دارند و نشانه‌ای از حضور الیاف کنف در میان کاغذهای این نسخ خطی نیست. در خمیر همه این کاغذها، فیبرهای چوبی و سلول‌های همراه به ندرت وجود دارند که کار شناسایی الیاف گیاهی را دشوار می‌سازند، اما حضورشان نقش موثری در امر شناسایی و تشخیص صحیح الیاف گیاهی دارد.
متن کامل [PDF 2092 kb]   (157 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1400/5/25 | پذیرش: 1400/9/30 | انتشار: 1400/10/4 | انتشار الکترونیک: 1400/10/4

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2022 CC BY-NC 4.0 | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb