ارزیابی عوامل محیطی در شکل گیری استقرارهای اشکانی دشت سرخس - پژوهه باستان سنجی
سال 6، شماره 2 - ( 1399 )                   سال 6 شماره 2 صفحات 107-126 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Behroozifar D, Mehrafarin R, Saeedi M, Chaychi Amirkhiz A. Evaluation of environmental factors in the formation of Parthian settlements in Sarakhs plain. JRA. 2020; 6 (2) :107-126
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-233-fa.html
بهروزی فر داود، مهرآفرین رضا، سعیدی محمدرضا، چایچی امیرخیز احمد. ارزیابی عوامل محیطی در شکل گیری استقرارهای اشکانی دشت سرخس. پژوهه باستان سنجی. 1399; 6 (2) :107-126

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-233-fa.html


1- دانشجوی دکتری باستان‌شناسی تاریخی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران
2- استاد گروه باستان‌شناسی دانشگاه مازندران، مازندران ، reza.mehrafarin@gmail.com
3- دانشیار پژوهشی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی سازمان مطالعه و تدوین (سمت)، تهران
4- استادیار پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری پژوهشکده باستان‌شناسی، تهران
چکیده:   (420 مشاهده)
دورۀ اشکانی در خراسان بیشتر از ادوار تاریخی ایران شناخته‌شده است؛ اما نیازمند کاوش های باستان شناسی مدون و هدفمندی است تا اطلاعات و داده های باستان شناختی محکم و استواری را در اختیار باستان شناسان قرار دهد. با توجه به خاستگاه اشکانیان در شمال شرق ایران، دشت سرخس هدف یک بررسی روشمند میدانی قرار گرفت تا از روند و چگونگی استقرار و تأثیرگذاری دوسویۀ طبیعت و انسان در منطقه، درک درستی حاصل شود. نتیجۀ این بررسی، شناسایی چهارده محوطۀ استقراری از این دوره بود که این تعداد، از منظر عوامل محیطی و وسعت محوطه ها، قابل‌تأمل و ارزیابی است. هم چنان‌که گفته شد، هدف و ضرورت این پژوهش بررسی و شناخت استقرارهای دوران اشکانی در این منطقه و مطالعه پیرامون مؤلفه ها و عوامل مؤثر در شکل گیری و الگوی پراکندگی محوطه ها در این حوزۀ جغرافیایی است. ازاین‌رو، محوطه های شناسایی‌شدۀ اشکانی دشت سرخس از منظر عوامل محیطی و شاخصه های مؤثر جغرافیایی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. در تحلیل داده ها، علاوه بر استفاده از روش های مرسوم در بررسی های میدانی و الگوهای استقراری، از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) استفاده شد. خروجی نقشه ها و داده های استقرارهای اشکانی منطقه نشان داد که از میان عوامل محیطی مؤثر در شکل گیری استقرارها، دوری و نزدیکی یا قرار گرفتن استقرارها در امتداد مسیر رودخانه ها (الگوی استقرار خطی)، راه های ارتباطی (نسا و جاده ابریشم)، ارتفاع و ناهمواری در مکان گزینی استقرارها در محدودۀ ارتفاعی بین 300 تا 1100 متر از سطح دریا و چگونگی پراکنش آن‌ها در دشت سرخس و همچنین ارتفاعات، در شکل گیری استقرارها بیشتر از سایر عوامل محیطی تأثیرگذار بوده اند. از مهم‌ترین نتایج بررسی حاضر، شناسایی و کشف استقرارهایی با آثاری غنی از دورۀ اشکانی و تحلیل شکل گیری آن‌ها بر مبنای عوامل و مؤلفه های محیطی و نیز بازسازی بخشی از فرهنگ اشکانی در شمال شرق خراسان و تأسیس گاه نگاری نسبی پارتیان دشت سرخس در چارچوب طبقه بندی، گونه شناسی و گونه شناختی نمونه های سفالین به‌دست‌آمده است.
متن کامل [PDF 3714 kb]   (166 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1399/4/31 | پذیرش: 1399/8/8 | انتشار: 1399/10/4 | انتشار الکترونیک: 1399/10/4

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb