مطالعات گیاه‌باستان‌شناسی تپه طالب‌خان سیستان جنوب شرق ایران (2300-2500 ق.م) - پژوهه باستان سنجی

XML English Abstract Print


1- استادیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه زابل، سیستان و بلوچستان، ایران
2- گیاه باستان‌شناس، پایگاه میراث جهانی شهر سوخته، سیستان و بلوچستان، ایران ، zohrehshirazi2003@yahoo.com
چکیده:   (150 مشاهده)

در هزاره سوم قبل از میلاد، مناطق قابل سکونتِ بخش جنوبی دشت سیستان به اراضی دلتای رود بیابان (شاخۀ قدیمی و خشک‌شده رود هیرمند) منحصر می­شده است. شاخصه مهم و اصلی آن زمان فراوانی باران و برف در هندوکش و آب­های هیرمند بوده که از مجرای رود بیابان وارد دشت سیستان می­شده ­است. ازاین‌رو، شکل­گیری و پویایی استقرارهای این حوزه، همواره ناشی از نوسانات آبی رود هیرمند بوده و جابجایی و چرخش جریان­های آبی، همواره باعث بی­ثباتی و تغییر استقرارهای انسانی و محیط‌زیست بوده است. فاکتورهای محیطی و انسانی بدون شک درگذر زمان تغییرات چشم­گیری را در سیمای گیاهی دشت ایجاد نموده­اند. هدف اصلی این مقاله شناخت منابع گیاهی دشت سیستان بر اساس یافته­های گیاهی تپه طالب­خان و چگونگی استفاده ساکنین از این منابع در هزاره سوم پیش از میلاد است. مطالعات گیاه­باستان­شناسی کنونی، بر روی بقایای گیاهی به‌دست‌آمده از 25 نمونه نهشته گیاه باستان‌شناختی از فصل ششم کاوش­های باستان­شناختی در تپه طالب­خان انجام‌یافته ­است. این نمونه­ها مربوط به بسترهای باستان­شناختی گوناگون (که تاریخ آن­ها هزاره سوم پیش از میلاد، 2500-2300 ق.م است) مانند نهشته خاک، نهشته خاک و آوار، نهشته خاک و اندود ، نهشته خاک و خاکستر، آوار خشت، لایه خاکستر، خاک سوخته، اجاق، محتویات اجاق و کف هستند. نتایج حاصل از این مطالعات و همچنین شواهد گیاه­باستان­شناسی یافت شده در شهر سوخته بیانگر کاشت گیاهان زراعی گوناگون ازجمله گندم­های بدون پوشینه (گندم ایمر، گندم نان، گندم چماقی، گندم دانه مرغی)، جو با پوشینه و جو نودووم بدون پوشینه، عدس، ماشک، خلر، نخود سبز، کتان، انگور و کدوییان بوده که خود گواهی بر نوعی اقتصاد معیشتی بر پایه کشاورزی در بخش جنوبی دشت سیستان است. همچنین مطالعه بقایای زغال چوب نشان می­دهد که ساکنان تپه طالب­خان برای رفع نیازهای سوختی خویش از چوب گیاهان شور پسند و خشکی‌پسند مانند اسفناجیان  و گز که بافتی نرم و خاصیت شعله­وری سریع دارند، استفاده می­کرده­اند.

     
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1398/12/7 | پذیرش: 1399/4/29 | انتشار: 1399/4/31 | انتشار الکترونیک: 1399/4/31

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2020 All Rights Reserved | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb