رساله ی« الدرّه المکنونه» قدیمی ترین سند مکتوب در باب مینای زرین فام - پژوهه باستان سنجی
پیام خود را بنویسید
سال 5، شماره 1 - ( 1398 )                   سال 5 شماره 1 صفحات 179-185 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Shokrpur S, Mirshafiee M. The Treatise "al-Durra al-Meknuna," the Oldest Written Document on the Luster Enamel. JRA. 2019; 5 (1) :179-185
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-189-fa.html
شکرپور شهریار، میرشفیعی سید محمد. رساله ی« الدرّه المکنونه»، قدیمی ترین سند مکتوب در باب مینای زرین فام. پژوهه باستان سنجی. 1398; 5 (1) :179-185

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-189-fa.html


1- دانشگاه هنر اسلامی تبریز ، sh.shokrpour@tabriziau.ac.ir
2- دانشگاه هنر اسلامی تبریز
چکیده:   (266 مشاهده)
کتاب خطی « الدرّه المکنونه» تألیف جابر بن‏ حیّان دانشمند و شیمیدان قرن دوم ه.ق است. کتاب « الدرّه المکنونه» در سال‌های اخیر توسط احمد یوسف ‏الحسن به‌طور اتفاقی در کتابخانه‌ی ملّی فرانسه پیدا شد و موردتوجه قرار گرفت. در حال حاضر کتاب خطی « الدرّه المکنونه» قدیمی‌ترین سند مکتوب درباره‌ی مینای زرین‌فام محسوب می‌شود و دارای فرمول‌های گسترده در این زمینه است. تعداد 118 دستورالعمل درباره‌ی ترکیبات زرین‌فام توسط جابر در این کتاب ارائه‌شده است. تا پیش‌ازاین گمان می‌رفت کتاب «جواهرنامه نظامی» تألیف محمدبن ابی ‏البرکات نیشابوری قدیمی‌ترین سند مکتوب درباره‌ی مینای زرین‌فام باشد. پیدایش کتاب «الدرّه المکنونه» تألیف جابر بن حیّان به‌درستی نشان می‌دهد که چگونه پدر علم شیمی یعنی جابر به دستورالعمل‌های مینای زرین‌فام پرداخته است و این بسیار حائز اهمیت است که این موضوع در قرن دوم هجری یعنی هم‌زمان با پیدایش نقاشی مینای زرین‌فام شیشه رخ‌داده و گویای آن است که چگونه جابر این فرمول‌ها را تدوین و اشاعه داده و این کتاب منبعی برای آثار دیگر دانشمندان در سده‌های بعدی بوده است. در این رساله به‌غیراز زرین‌فام مباحث و دستورالعمل‌هایی درباره‌ی تولید شیشه‌ی رنگی و رنگ‌آمیزی گوهرها به شیوه‌ی نفوذ دادن و درباره‌ی عمل‌آوری مروارید و عرضه‌ی دستورالعمل‌هایی در زمینه‌ی چسب‌ها نیز آمده که دارای اهمیت است. 
متن کامل [PDF 1041 kb]   (75 دریافت)    
یاداداشت علمی: نقد کتاب | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: ۱۳۹۸/۲/۲۲ | پذیرش: ۱۳۹۸/۳/۵ | انتشار: ۱۳۹۸/۴/۱۰ | انتشار الکترونیک: ۱۳۹۸/۴/۱۰

فهرست منابع
1. Hayyan J ibn. Kitab al-durra al-maknuna. B.N. MS Arabe; 6915.
2. Al-Hassan AY. An Eighth Century Treatise on Glass. Hist Sci Technol www.History-Science-Technology.com 2009.

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2019 All Rights Reserved | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb