[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: دوفصلنامه ::
برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
استفاده از میخ گچی، راهکاری برای استحکام‌بخشی و ماندگاری بیشتر آرایه‌های معماری تاریخی
یاسر حمزوی
استادیار دانشگاه هنر اسلامی تبریز ، yaserhamzavi99@gmail.com
چکیده:   (156 مشاهده)
   آرایه­های معماری فضای داخلی بقعه سید رکن الدین یزد از نظر وسعت، نسبتاً حجم زیادی دارد. قطر گنبد حدود 11 متر و ارتفاع داخلی آن حدود 20 متر است. لایۀ آستر در تمامی فضای داخلی این بنا از جنس کاه‌گل و لایۀ بستر در تمامی سطوح داخلی بنا (به‌جز ازارۀ کاشی­کاری شده) از یک‌لایۀ بسیار نازک گچ است.
   مسئله اساسی  در رابطه با آرایه­ های این قبیل ابنیه زمانی رخ می­دهد که کاه و الیاف گیاهی موجود در کاه‌گل (لایۀ آستر) توسط موریانه­ها خورده می­شود که می­توان گفت این مورد، یکی از آسیب­های شاخص و متداول بناهای مرکز کشور است. با این اتفاق، لایۀ آستر انسجام خود را ازدست‌داده و به­صورت پودری و سست درمی­آید. زمانی که این آسیب برای لایۀ آستر به وجود می­آید، درواقع انفصال لایه­های زیرین در آرایۀ معماری رخ‌داده است. یک‌لایۀ بستر گچی باضخامت بسیار کم که اتصال آن در بسیاری از قسمت­ها با زمینۀ زیرین کاملاً از بین می­رود وجود دارد که با وضعیت موجود، نگه‌دارندۀ آرایه­ های دیگری ازجمله: آرایه ­های گچی، طلاکاری و دیوارنگاره است.
    اقدامات حفاظتی جهت ماندگارتر کردن آرایه­های معماری با ویژگی­ها و آسیب­های ذکرشده، در حجم بالا (تمامی سطوح داخلی یک گنبدخانه و سقف گنبد) بسیار مشکل خواهد بود. یکی از مواردی که باعث مشکل­تر شدن اقدامات مرمتی شده و باعث ایجاد محدودیت­ هایی در استفاده از مواد و روش اجرای عملیات مرمت می­شود، رنگ سفید زمینه آرایه­ های معماری در این بناهاست. چراکه با کوچک­ترین اشتباهی، رنگ سفید زمینه می­تواند تغییرپیدا کند که خود از آسیب­های جدی اقدامات ناصحیح عملیات اجرایی مرمت است. در برخی موارد، مرمتگران با تزریق مواد شیمیایی و یا ملات پایۀ گچ یا آهک به فضای پشت لایۀ بستر در برخی از بناهای تاریخی، باعث شده­اند که لکۀ زردی بر روی اثر ایجاد گردد. لایۀ آستر کاه‌گل در این اتفاق، نقش اساسی دارد. انتخاب مواد و همچنین شیوۀ اجرای مراحل استحکام­بخشی بسیار حائز اهمیت است.
 
واژه‌های کلیدی: میخ گچی، استحکام بخشی، آرایه های معماری، دیوارنگاره
     
یاداداشت علمی: یادداشت فنی | موضوع مقاله: حفاظت و مرمت میراث فرهنگی
دریافت: ۱۳۹۷/۲/۲۶ | پذیرش: ۱۳۹۷/۳/۵ | انتشار: ۱۳۹۷/۳/۵ | انتشار الکترونیک: ۱۳۹۷/۳/۵
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Hamzavi Y. Use of Gypsum Nails, a Solution for consolidation of Historical Architectural Arrays. JRA. 2017; 3 (2)
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-113-fa.html

حمزوی یاسر. استفاده از میخ گچی، راهکاری برای استحکام‌بخشی و ماندگاری بیشتر آرایه‌های معماری تاریخی. پژوهه باستان سنجی. 1396; 3 (2)

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-113-fa.html



برگشت به فهرست مقالات برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهه باستان سنجی Journal of Research on Archaeometry
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3701