بررسی و مقایسه روش‌های آنالیز دستگاهی در پژوهش‌های سکه‌شناسی - پژوهه باستان سنجی

قابل توجه نویسندگان محترم، مقالاتی که از تاریخ 1404/07/13 برای نشریه ارسال می شوند،  شامل پرداخت هزینه بررسی نخواهند شد.

XML English Abstract Print


1- ، Mdehpahlavan@ut.ac.ir
چکیده:   (24 مشاهده)

بررسی ترکیب شیمیایی سکه‌ها اطلاعاتی درباره عیار آنها ارائه می‌دهد که از این طریق می‌توان تغییرات ضرب سکه در طول قرون را بررسی و حقایق سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مرتبط با آنها را آشکار کرد. علاوه‌بر این، چنین پژوهش‌هایی اطلاعات ارزشمندی در ارتباط با جعل و اصالت، تکنیک ساخت، منشأ سنگ معدن فلز سکه و محل ضرب ارائه می‌دهند که نشان دهنده ارتباط میان مناطق مختلف و مسیرهای تجاری در بین مراکز صنعتی می‌باشند. امروزه، استفاده از ابزارهای دقیق و بهره‌گیری از روش‌های آنالیز دستگاهی، دستیابی به این اطلاعات را تسهیل کرده است. با این حال، انتخاب روش آنالیز مناسب برای دستیابی به داده‌های دقیق و قابل اعتماد، با توجه به تنوع دستگاه‌ها و محدودیت‌های آنها از اهمیت بالایی برخوردار است. این پژوهش، روش‌های رایج آنالیز سکه‌های باستانی از جمله XRF، PIXE، SEM-EDX، NAA، LA-ICP-MS  و MC-ICP-MS را بررسی و مزایا و محدودیت‌های هر یک از آنها را ارزیابی می‌کند. در میان روش‌های اشاره شده، روش‌های مبتنی بر اشعه‌ی ایکس مانند XRF و PIXE به دلیل سرعت، هزینه‌ی پایین و غیرمخرب بودن، بیشترین کاربرد را در پژوهش‌های سکه‌شناسی دارند. اما باید در نظر داشت این ‌روش‌ها تنها زمانی می‌توانند اطلاعاتی در ارتباط با وضعیت اقتصادی و سیاسی و شیوه ساخت فراهم سازند که سطح سکه فاقد هر گونه خوردگی و یا لایه‌ غنی شده باشد. در مقابل، روش‌های طیف‌سنجی جرمی مانند  LA-ICP-MS  و به‌ویژهMC-ICP-MS  برای تعیین منشأ فلز سکه و تحلیل ترکیب ایزوتوپی مناسب‌تر هستند، اما به دلیل هزینه‌ی بالا و دسترسی محدود کمتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. این پژوهش یک مطالعه تطبیقی و مقایسه‌ای است که نشان می‌دهد انتخاب روش ایده‌آل، به هدف مطالعه، وضعیت ظاهری سکه و امکانات آزمایشگاهی موجود بستگی دارد و ترکیب چند روش مکمل می‌تواند به داده‌های دقیق‌تر و قابل‌اعتمادتری در تحلیل خصوصیات و نوع سکه‌های تاریخی منجر گردد.

 

     
یاداداشت علمی: مروری | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1403/12/28 | پذیرش: 1404/3/20

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2026 CC BY-NC 4.0 | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb