سال 11، شماره 1 - ( 1404 )
سال 11 شماره 1 صفحات 15-1 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rahimimehr V. (2025). Microstructural and Compositional Analysis of Gypsum Mortars from the Mihrabs of Malik Mosque in Kerman with an Approach to Application in Conservation Processes. JRA. 11(1), : 10 doi:10.61882/jra.2025.11.110
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-468-fa.html
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-468-fa.html
رحیمی مهر وحیده.(1404). تحلیل ریزساختار و ترکیبشناسی ملاتهای گچی محرابهای مسجد ملک کرمان با رویکرد کاربرد در فرایندهای حفاظتی پژوهه باستان سنجی 11 (1) :15-1 10.61882/jra.2025.11.110
گروه معماری، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمان، ایران ، rahimimehr@iau.ac.ir
چکیده: (1876 مشاهده)
گچبری بهعنوان بخشی جداییناپذیر از معماری سنتی، از جایگاه ویژهای برخوردار است. یکی شاهکارهای هنر گچبری دوران اسلامی، محراب گچبری شده با نقوش اسلیمی و کتیبههای کوفی است و محرابهای تاریخی مسجد ملک یا امام خمینی کرمان به عنوان قدیمیترین مسجد کرمان، یکی از این نمونهها است که ظرافت اجرا و پیچیدگی نقوش این محرابها، آنها را به آثاری منحصر به فرد در تاریخ هنر اسلامی تبدیل کرده است. این پژوهش با هدف بررسی فنشناسی ملات گچی محرابهای تاریخی مسجد ملک کرمان انجام شده است. مطالعه این محرابها از آن جهت حائز اهمیت است که شناخت ترکیبات و ساختار ملاتهای تاریخی میتواند به حفاظت بهتر، مرمت اصولی و بازسازی دقیق این آثار معماری اسلامی کمک کند. در این تحقیق، سه نمونه از سه محراب روی پشت بام مسجد با استفاده از روشهای آزمایشگاهی پیشرفته شامل پراش پرتو ایکس (XRD) و میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به طیفسنج پراکندگی انرژی پرتو ایکس (SEM-EDS) مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که فاز غالب همه نمونهها ژیپس است و یکی از نمونهها در مقایسه با سایر نمونهها، همگنترین توزیع اندازه ذرات و متراکمترین ساختار را دارد. همچنین، آنالیز XRD تأیید کرد که این نمونه حاوی بالاترین میزان کوارتز و کلسیت است که احتمالاً دلیل استحکام و دوام بیشتر آن نسبت به نمونههای دیگر میباشد. این نمونه بهعنوان ساختار بهینه، معیاری برای تولید ملاتهای پایدار در پروژههای حفاظتی است. این یافتهها نهتنها به درک بهتر فناوری ساخت گچ در دوران تاریخی کمک میکند، بلکه می-تواند بهعنوان معیاری برای تهیه ملاتهای سازگار در مرمت آثار گچی مورد استفاده قرار گیرد.
شمارهی مقاله: 10
یاداداشت علمی: پژوهشي |
موضوع مقاله:
دانش حفاظت
دریافت: 1404/2/27 | پذیرش: 1404/3/24 | انتشار: 1404/4/9 | انتشار الکترونیک: 1404/4/9
دریافت: 1404/2/27 | پذیرش: 1404/3/24 | انتشار: 1404/4/9 | انتشار الکترونیک: 1404/4/9
فهرست منابع
1. Abu Hamed Kermani, A. al-D. (1947). Badae al-Zaman fi Waqae Kerman (M. Bayani, Ed.). Tehran: University of Tehran. [In Persian]
2. Asadollahi, M. (1995). Malek Mosque. Farhang va Adab, (5), 63-73. [In Persian]
3. Anisi, A. (2004). The Masjid-i Malik in Kirman. Journal of the British Institute of Persian Studies, vol. 13. DOI:10.2307/4300669 [DOI:10.2307/4300669]
4. Bastani Parizi, M E. (1956). A Guide to the Historical Monuments of Kerman (Farhang-e Ostan-e Hashtom), Tehran: Hazr. [In Persian]
5. Beytollahi, A. (2015). A comparative study of image and calligraphy in the four plaster Mihrabs of Malek Mosque in Kerman (M.A. thesis, Ferdows Mashhad Institute of Higher Education). [In Persian]
6. Daneshvar, M. (2009). Old Neighborhoods of Kerman, Kerman: Kerman Studies Center
7. Etemad al-Saltaneh, M. H. ibn A. (1988). Mer'at al-Boldan (Vol. 4). Tehran: University of Tehran.
8. Eslam Panah, M. H. (1988). Seven topics about Kerman and.... Ayandeh, (1, 2, 3), 155-171.
9. Firoozmandi Shirehjin, B., & Mahyar, Sh. (2014). Elemental analysis of Sasanian period mortar by XRD method and its application in dating buildings attributed to this period. Journal of Iranian Studies, 13(25), 217-233. [DOI:10.22103/jis.2014.955.]
10. Hajian, F., Sanaeinejad, A., & Sharifinia, A. (2020). Elemental analysis of gypsum mortar plasters of Seymareh Mosque using XRD and XRF methods. Ilam Studies Quarterly, 5(15), 1-29.
11. Hamzavi, Y. (2021). A study of the structure of gypsum mortar in the iwan of Seyed Shams al-Din monument in Yazd (Kufic inscription, molded stucco ornament, gypsum substrate layer). Iranian Journal of Conservation and Architecture, 11(25), 37-54. Doi: 10.52547/mmi.580.13990415.
12. Hamzavi, Y., Haji Seyyed Javadi, S. M., & Mosleh, M. (2023). An investigation into the characterization of gypsum mortar of three historical periods and four climates of Iran. JRA, 9(1), 87-113. [DOI:10.52547/jra.9.1.346.]
13. Hemat Kermani, M., (1999). A Detailed History of Kerman and Events of the Last Hundred Years, 6th Edition, Tehran: Goli. [In Persian]
14. Heydari Babakamal, Y., et al. (2014). A study of stucco decoration of Seljuk Mihrabs in Malek Mosque of Kerman from the perspective of Islamic art. Islamic History Studies, 7(23), 149-177. [DOI:10.30501/jamt.2635.70261]
15. Mohtasham, A., Salehiun, L., & Ahmadi, K. (2014). Technical study of stucco ornaments in "Shah-shahan" house using XRD, SEM and wet chemistry. Advanced Materials and Technologies Journal, 3(2), 37-49. doi: 10.30501/jamt.2635.70261
16. Mishmastnehi, M. (2016). The application of crystallographic interpretation on technical study of gypsum-based historical materials (Case studies of stucco decoration of Kuh-e Khwaja and gypsum mortars from Shadiakh and Alamut). JRA, 1(2), 1-14. [DOI:10.29252/jra.1.2.1]
17. Morsalpour, M. (2008). The history of Seljuks in Kerman. Kerman: Kermanshenasi.
18. Munshi Kermani, N.-al-D. (2015). Simt al- ula-li-l- hadrat-i-l-ulya (History of the Qara Khitai of Kerman). Tehran: Dr. Mahmoud Afshar Yazdi Publications.
19. Sajjadi, A. (1993). The evolution of Mihrabs in Iranian Islamic architecture from the beginning to the Mongol invasion (M.A. thesis, Tarbiat Modares University).
20. Shahryazi, M. (2013). A research on Malek Mosque of Kerman based on historical sources, archaeological evidence and architectural features (M.A. thesis, University of Sistan and Baluchestan).
21. Sykes, P. M. (2016). Travelogue of General Sykes, ten thousand miles in Iran (H. Saadat Nouri, Trans.). Tehran: Loheh.
22. Vaziri, A. A. K. (1996). The history of Kerman (M. E. Bastani Parizi, Ed.). Tehran: Elmi.
23. Wilber, D. (1986). The architecture of Iran in the Ilkhanid period (A. Faryar, Trans.). Tehran: Elmi Farhangi.
24. Zamani Babgohari, F., & Youzbashi, A. (2019). Typology and graphic capability of architectural arrays of Imam Mosque in Kerman (Malek Mosque). Journal of Fine Arts: Visual Arts, 24(4), 101-110. [DOI:10.22059/jfava.2018.248163.665830]
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
