قابل توجه نویسندگان محترم، مقالاتی که از تاریخ 1404/07/13 برای نشریه ارسال می شوند، شامل پرداخت هزینه بررسی نخواهند شد.
سال 10، شماره 1 - ( 1403 )
سال 10 شماره 1 صفحات 117-101 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Hamzavi Y, Khaleghi Sani N. (2024). An Investigation into the Characterization of Mortar in a Historical Structure Called Soqāya of Rab’-e Rashidi Complex in Tabriz. JRA. 10(1), 101-117. doi:10.61882/jra.10.1.349
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-349-fa.html
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-349-fa.html
حمزوی یاسر، خالقی ثانی ندا.(1403). ساختارشناسی ملاط در لایههای اندود سازه موسوم به سقایۀ ربع رشیدی تبریز پژوهه باستان سنجی 10 (1) :117-101 10.61882/jra.10.1.349
یاسر حمزوی*1 
، ندا خالقی ثانی2
، ندا خالقی ثانی2
1- پژوهشکدۀ بناها و بافتهای فرهنگی تاریخی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران ، yaserhamzavi99@gmail.com
2- گروه مرمت آثار، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
2- گروه مرمت آثار، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده: (3277 مشاهده)
محوطه تاریخی ربع رشیدی تبریز که در سال 700 ه.ق. ساخته شده است تا سده دهم ه.ق. به صورت های مختلف نظامی و مسکونی مورد استفاده قرارگرفته است. یکی از سازه های معماری ربع رشیدی، سازۀ آبی موسوم به سُقایه است که در جبهه جنوب شرقی قرار دارد. کاوش باستانشناختی محل موسوم به سُقایه ربع رشیدی از سال 1386 توسط معاونت میراث فرهنگی تبریز شروع شده است. ولی در این مدت، مطالعۀ فنی بر روی ملات (ملاط دیوارچینی و ملات اندود) در این بخش از مجموعۀ ربع رشیدی انجام نپذیرفته است. مطالعات فنی بر روی مواد و مصالح این سازۀ آبی (پژوهش پیش رو بخشی از این مطالعات است)، می تواند در آینده به شناخت هویت و کاربری بنا منجر شود. از طرفی برای حفاظت صحیح اثر و همچنین مداخلات مرمتی، نیازمند شناخت فنی ملات در این مجموعه هستیم؛ بنابراین فنّاوری ملات بهکار رفته در این سازۀ آبی، نیازمند بازشناسی با روش های علمی اعم از مطالعات میدانی و آزمایشگاهی و تحلیلی و تجربی است. در این راستا، از سه لایۀ اندود و همچنین ملاط آجرچینی، نمونه برداری شد و مطالعات XRD, XRF, SEM-EDS انجام شد. درنتیجۀ مطالعات مشخص شد که ملاط آجرچینی و ملاط لایه های اندود، آهکی است. در مرحلۀ عمل آوری، به همۀ ملات ها مقداری ماسه و خاک اضافه شده است با این تفاوت که میزان خاک و ماسه در ملاط آجرچینی بسیار بیشتر بوده و به همین دلیل، کیفیت آن نسبت به ملاط اندود ها پایین تر است. همچنین در ملاط لایه های اندود، مقدار کمی دانه های زغال شناسایی شد.
یاداداشت علمی: پژوهشي |
موضوع مقاله:
باستان سنجی
دریافت: 1401/9/5 | پذیرش: 1402/11/7 | انتشار: 1403/4/9 | انتشار الکترونیک: 1403/4/9
دریافت: 1401/9/5 | پذیرش: 1402/11/7 | انتشار: 1403/4/9 | انتشار الکترونیک: 1403/4/9
فهرست منابع
1. Ajorloo, B. (2014). A Historical Approach to the Urban-planning and Architectural Complexes in the Ilkhānid Tabriz. Journal of Iranian Islamic Period History, 4(7), 1-23. [in Persian]
2. Ajorloo, B. (2017). Report on the First Season of International Excavations & Restoration Studies at Rabʿ-e Rashidi by the Joint Iran-German Rashidiyya Expedition. Unpublished Official Report, archives of Rabʿ-e Rashidi Tabriz National Research Base, Iranian Ministry of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts (Unpublished).
3. Ajorloo, B. (2018). Report on the Second Season of International Excavations & Restoration Studies at Rabʿ-e Rashidi by the Joint Iran-German Rashidiyya Expedition. Unpublished Official Report, archives of Rabʿ-e Rashidi Tabriz National Research Base, Iranian Ministry of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts (Unpublished).
4. Ajorloo, B. (2019). Report on the Third Season of International Excavations & Restoration Studies at Rabʿ-e Rashidi by the Joint Iran-German Rashidiyya Expedition. Unpublished Official Report, archives of Rabʿ-e Rashidi Tabriz National Research Base, Iranian Ministry of Cultural Heritage, Tourism and Handicrafts (Unpublished).
5. Ajorloo, B. (2020). Archaeological excavations of Rabʿ-e Rashidi international Project: The Cultural heritage of Khwāja Rashid al-Din Fażl-Allāh Hamadāni. In A. Mortāzi (ed.), The Proceedings of the First International Conference in Honor of Khwāja Rashid al-Din Fażl-Allāh Hamadāni, Excluded Volume for Endowment and Religious Studies, 161-182. Tabriz: University of Tabriz Press.
6. Ajorloo, B., & Moradi, A. (2020). An Analytical Approach to the Function and Dating of the Great Southern Tower at Rab'e Rashidi in Tabriz. The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 17(85), 45-56. [in Persian] doi: 10.22034/bagh.2020.171487.3990
7. Ajorloo, B., Fuchs, C. & Moradi, A. (2018). New research approaches to Rabʿ-e Rashidi, Tabriz, 2016. In R. Shirazi (ed.), Proceedings of the 16th Annual Symposium on Iranian Archaeology, 39-43. Tehran: RICHT & ICAR.
8. Ajorloo, B., Korn, L. & Fuchs, C. (2019). The second season of international expedition to Rabʿ-e Rashidi, Tabriz, 2017. In R. Shirazi (ed.), Proceedings of the 17th Annual Symposium on Iranian Archaeology, 11-15. Tehran: RICHT & ICAR.
9. Degloorkar, N. K., & Pancharathi, R. K. (2020). Investigation of microstructure characterization of mortars from 800 years old heritage structures in Southern part of India. Journal of Archaeological Science: Reports, 34, 102634. [DOI:10.1016/j.jasrep.2020.102634]
10. Ergenç, D., & González, R. F. (2017). Preliminary investigation of the preparation of repair mortars for the Temple of Diana, Mérida, Spain. Ge-conservación, (11), 11. [DOI:10.37558/gec.v11i0.443]
11. Fuchs, C. & Ajorloo, B. (2023). The Rab'-e Rashidi site in Tabriz (Iran) & its architectural remains. In N. Marchetti et al. (Eds.), Proceedings of the 12 International Congress on the Archaeology of the Ancient Near East, 06-09 April 2021, Bologna (Vol. 2, 851-866). Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. [DOI:10.13173/9783447119030.851]
12. Gholdori, N. J., & Ajorloo, B. (2023). An Introduction to the Hypothesis of SOQĀYA of Rabʿ-e Rashidi. Journal of Art and Civilization of Orient, 41, 6-17. DOI: 10.22034/jaco.2023.383140.1293
13. Gulzar, S., Chaudhry, M. N., Burg, J. P., & Saeed, S. A. (2014). Characterization of Mortars From the Nur Jahan Tomb Lahore, Pakistan. International Journal of Conservation Science, 5(2). pp.151-160, 4 figs. (3 color), 37refs.International journal of conservation science, v.5, no.2.
14. Hamzavi, Y., Haji Seyyed Javadi, M., &Mosleh, M. (2023). An Investigation into the Characterization of Gypsum Mortar of three historical periods and four climates of Iran. Journal of Research on Archaeometry, 9(1). [in Persian] Doi: 10.52547/jra.9.1.346.
15. Hamzavi, Y. (2021). An Investigation into the Characterization of Gypsum Mortar of Seyed Shams-din Monument in Yazd, Iran. 11 (25): 3
16. Hamzavi, Y., & Afandipour, J. (2023). Investigation and Recognition of Mortar Structure in the Big Tower of Rab-e Rashidi Complex in Tabriz. pazhoheshha-ye Bastan shenasi Iran, 13(38), 149-172. [in Persian] doi: 10.22084/nb.2023.26161.2474
17. Hamzavi, Y. (2021). An Investigation into the Characterization of Gypsum Mortar of Seyed Shams-din Monument in Yazd, Iran. Maremat & Memari-e Iran, 11 (25): 37-53. [in Persian] Doi:10.29252/mmi.580.13990415.
18. Heidari, D., Younesi, H., & Vatankhah, Gh. (2013). An Investigation of Historical Lime Mortars (Saruj) Case study: Shahzadeha public bath in Isfahan, Maremat & memari-e Iran, 3(5), 83. [in Persian] SID. https://sid.ir/paper/471285/fa
19. Lorain, T., Ajorloo, B., & Korn, L. (2023). Preliminary Results of the Iranian-German Archaeological Campaign at the Rab '-i Rashīdī Complex in Tabriz. In Proceedings of the 12th International Congress on the Archaeology of the Ancient Near East: 06-09 April 2021, Bologna. Harrassowitz Verlag. [DOI:10.13173/9783447119030.867]
20. Mahyar, S., Firuzmandy Shirehjini, B., & Khamseh, H. (2021). Analysis of the Mortar of Early Islamic Era on Tomb Towers and Castles of Eastern Mazandaran by XRD Method. Journal of Archaeological Studies, 13(1), 189-209. [in Persian]
21. Mirderikvandi, M., Hajebrahim, Z. A., & Heidari, B. D. (2015). A Study of the Ancient Mortars Used in Shapouri Bridge of Khorramabad and the Feasibility of Using them in the Restoration of Bridges through Laboratory Methods. [in Persian]
22. Ramacciotti, M., Gallello, G., Lezzerini, M., Pagnotta, S., Aquino, A., Alapont, L., ... & Pastor, A. (2022). Smartphone application for ancient mortars identification developed by a multi-analytical approach. Journal of Archaeological Science: Reports, 43, 103433. [DOI:10.1016/j.jasrep.2022.103433]
23. Razani, M., & Hamzavi, Y. (2018). Characterization of historic mortar from the architectural decoration and plaster of Rocky Temple of Verjuy in Maragheh, Iran. Journal of Research on Archaeometry, 4(2), 21-33. [in Persian] Doi: 10.29252/jra.4.2.21 [DOI:10.29252/jra.4.2.21]
24. Roshan, M., & Ajorloo, B. (2019). The Analytical Revisiting of the Structure Known as Ilkhanid Bathhouse in Rab'e Rashidi, Tabriz. Bagh-e Nazar, 15(68).
25. RouhAngiz, L. (2016). Archaeological exploration of Ruba Rashidi site. Third Congress of History of Architecture and Urban Planning of Iran. Tehran: Resane Pardaz. [in Persian]
26. RouhAngiz, L. (2017). The report of the third chapter of the archaeological excavation of Rabe Rashidi site. Archive of the General Department of Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism of East Azerbaijan(unpublished). [in Persian]
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
