نقشبرجسته آنوبانینی، یکی از مهمترین وکهنترین نقشبرجستههای ایران است. ازاینرو، این اثر برای ایرانیان، باستانشناسان و زبانشناسان از اهمیت ویژهای برخوردار است. این نقشبرجسته بر روی سنگهای آهکی کوه «میان کل» (Mīyān Kal) در شهر سرپل ذهاب حجاری شده است. باتوجه به ترکیب شیمیایی سنگهای آهکی، انحلال از عوامل اصلی تخریب آثار حجاری شده بر آنهاست. در نقشبرجسته آنوبانینی، سطح اثر به دلیل هوازدگی شیمیایی دچار آسیب شده و بخشهایی از نقوش و متون آن از بین رفته است. در صورت ادامه این تخریب، این اثر به طور کامل نابود خواهد شد و میراثفرهنگی ایران یکی از مهمترین اسناد نوشتاری و تاریخی خود را از دست خواهد داد. هوازدگی شیمیایی سنگهای آهکی به ساختار توده سنگ و کانیشناسی سنگ و از سوی دیگر، هوازدگی سنگها به عوامل درونی از قبیل خصوصیات کانیشناسی و شیمیایی و عوامل بیرونی همچون اقلیم وابسته است.این مقاله ضمن مطالعه خصوصیات ذاتی (درونی) سنگ زمینه نقشبرجسته آنوبانینی با مطالعه مقاطع میکروسکوپی، و بررسی نتایج آزمایشهای XRF و XRو شرایط اقلیمی و تأثیرات آن بر کانیهای موجود در سنگ، به شناسایی و تعیین عوامل ساختاری مؤثر در فرآیند هوازدگی میپردازد. سؤالات اساسی این پژوهش عبارتاند از؛ ساختار سنگ زمینه نقش برجسته آنوبانینی چیست؟ فرآیند هوازدگی با توجه به ساختار سنگ اثر هنوز فعال است؟ با بهرهگیری از دادههای کتابخانهای و میدانی، مقایسه و تحلیل مقاطع میکروسکوپی و نتایج آزمایشهای XRF و XRD، نویسنده تلاش کرده است تا هوازدگی شیمیایی مرتبط با ایجاد حفرههای انحلالی کوچک و بزرگ بر سطح اثر را مشخص کند. نتایج تحقیق نشان میدهد که هوازدگی شیمیایی و ساختار سنگ از قبیل لایهبندی و درزهها، از عوامل اصلی ایجاد این حفرهها هستند.
| بازنشر اطلاعات | |
|
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |