Mendeley  

Zotero  

Gandom Malmir M, Sadeghi Z, Bakhshandehfard H. (2025). Laboratory Study, Conservation and Restoration of Ancient iron Objects found in the Excavations of Beheshtabad archaeological Hill in Chaharmahal and Bakhtiari Province. JRA. 11(2), : 6 doi:10.61882/jra.2025.11.206
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-416-fa.html

پیدایش صنعت آهن در ایران ، نشان دهنده ظهور تمدن و پیشرفت فرهنگ منطقه است. تپه بهشت آباد در شهرستان اردل واقع شده و در تاریخ ۱۳ آبان ۱۳۸۶ با شماره ۱۹۷۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در تپه بهشت آباد شواهد باستان شناسی مربوط به هزاره چهارم و اول قبل از میلاد و هم‌چنین از دوره ایلخانی وجود دارد. اشیاء کاوش شده از محوطه های باستان شناسی، حاوی اطلاعات مهمی است و حفاظت پایدار و دراز مدت آن‌ها و شناسایی پدیده های تخریب و رابطه‌ی آن با محیط دفن، ضروری به نظر می رسد. اشیای آهنی به علت تمایل به ترکیب سریع با اکسیژن، فرایند خوردگی شدید و میل زیاد برای تبدیل شدن به محصولات خوردگی، همواره در معرض عوامل گوناگون تشدید کننده بوده و در خطر نابودی و فروپاشی قرار دارند. هدف این پژوهش، شناسایی ماهیت خوردگی، ویژگی‌های ریزساختاری آثار کاوش شده  از این محوطه و اقدامات ضروری در حفظ و نگه‌داری متناسب با وضعیت اشیاء است. روش پژوهش شامل مشاهدات میکروسکوپی، میکروسکوپ الکترونی روبشی ، پراش پرتو ایکس، رادیوگرافی و متالوگرافی است. نتایج نشان داد، اشیاء از آلیاژ آهنی با ساختار ناهمگن، احتمالاً آهن کم‌کربن با نواحی کربوره‌شده دارای فریت صفحه‌ای نامنظم و ریزساختار‌های سوزنی که می‌توانند ناشی از دگرسانی ثانویه، تمرکز کربن موضعی یا محصولات خوردگی شبه‌فازی باشند و نیز در برخی قسمت‌ها ساختار شبه ویدمانشتاتن است و شیوه ساخت آهنگری و چکش‌کاری است. نتایج پراش پرتو ایکس وجود گوئتیت که نشان دهنده محیط دفن قلیایی با میزان اکسیژن بالا و رطوبت پایین بدون یون کلریدی و لیپدوکروسیت که باعث تسریع در خوردگی ماتریکس آهن شده، را نشان داد. رسوبات محیطی ترکیبات سیلیسی و کوارتز بوده و خوردگی‌ و گسترش ترک‌ها و نیز نفوذ خوردگی به لایه‌های زیرین دیده شد که عملیات حفاظت و مرمت لازم بر روی آن‌ها انجام شد.