گاهنگاری مطلق تپه طالبخان سیستان بر اساس آزمایش کربن 14 - پژوهه باستان سنجی

XML English Abstract Print


دانشگاه زابل ، h.kavosh@uoz.ac.ir
چکیده:   (178 مشاهده)
طی چند دهه گذشته کاوش ­های متعددی در محوطه­ های عصر مفرغ جنوب شرق ایران صورت گرفته که نتایج حاصل از این پژوهش‌ها منجر به تدوین گاهنگاری منطقه با محوریت شهر سوخته شده است. تاکنون بیشتر پژوهش­های صورت گرفته در پیش از تاریخ سیستان متمرکز به شهر سوخته بوده، در حالی که در بررسی روشمند باستان­ شناختی سیستان بیش از 900 محوطه هم عصر شهر سوخته در دشت جنوبی سیستان وجود دارد که جهت درک بهتر فرهنگ­ های عصر مفرغ سیستان نیاز است تا برخی از محوطه های اقماری- استقراری مرتبط با شهر سوخته مورد بررسی و مطالعه دقیق قرار گیرند. ازاین‌رو با توجه به سؤالات و ابهامات موجود در شناخت شاخصه ­های فرهنگی عصر مفرغ سیستان و همچنین آموزش دانشجویان رشته باستان­شناسی دانشگاه زابل، تپه طالبخان انتخاب و به مدت شش فصل مورد کاوش باستان­شناسی قرار گرفت. یکی از اصلی­ترین اهداف فصل پنجم در این محوطه، لایه­ نگاری و ارائه تاریخگذاری نسبی و مطلق بود که طی کاوش صورت گرفته شش فاز استقراری شناسایی شد در این مقاله سعی برآن است تا با تحلیل مواد فرهنگی بویژه سفال­ های به دست آمده از کاوش این محوطه و استفاده از نتایج آزمایش کربن 14 به گاهنگاری این محوطه پرداخته شود. سوالات مهم این پژوهش عبارت است از اینکه توالی استقراری تپه طالبخان مربوط به چه دوره­ هایی بوده و چگونه می­توان با استفاده از نتایج کربن 14 این محوطه، چالش ­های موجود در گاهنگاری منطقه را تبیین و ارزیابی نمود. جهت تاریخ­گذاری مطلق نهشته­ های فرهنگی تپه طالبخان 4 نمونه زغال به آزمایشگاه دانشگاه آکسفورد انگلستان ارسال شد که نتایج حاصل از آن نشان می­دهد این محوطه در حدود 2500 پیش‌از میلاد مورد استقرار قرار گرفته و تا حدود 2300 پیش ازمیلاد ادامه داشته است. از آنجایی که یافته ­های سفالی به دست آمده از این محوطه مشابهت­ های زیادی با فازهای 1 و 0 شهر سوخته دارد به نظر می­رسد که احتمالاً تاریخی قدیمی­تر از آنچه که تاکنون در نظر گرفته می­شده یعنی بین 2300 تا 2200 پیش ازمیلاد را برای پایان دوره شهر سوخته باید درنظر گرفت.
 
     
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1401/3/1 | پذیرش: 1401/4/29

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.