بررسی گل‌‌نوشته‌‌های آغاز ایلامی در محوطه سفالین بر اساس مطالعات میکروسکوپ الکترونی و میکروسکوپ نیروی اتمی - پژوهه باستان سنجی
سال 6، شماره 1 - ( 1399 )                   سال 6 شماره 1 صفحات 33-46 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Emami M, Hessari M. Application of Scanning Electron and Atomic Force Mode Microscopy on inscription from Proto-Elamite period in Tappeh Sofalin. JRA. 2020; 6 (1) :33-46
URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-151-fa.html
امامی محمد امین، حصاری مرتضی. بررسی گل‌‌نوشته‌‌های آغاز ایلامی در محوطه سفالین بر اساس مطالعات میکروسکوپ الکترونی و میکروسکوپ نیروی اتمی. پژوهه باستان سنجی. 1399; 6 (1) :33-46

URL: http://jra-tabriziau.ir/article-1-151-fa.html


1- دانشگاه هنر اصفهان
2- دانشگاه هنر اصفهان ، mhessari@yahoo.de
چکیده:   (1198 مشاهده)
محوطه سفالین در شمال شهر پیشوا و شرق دشت ری (دشت ورامین- پیشوا) قرار دارد. این محوطه به دلیل وجود مواد فرهنگی و استقراری از دوره آغاز نگارش به‌مانند گل نوشته، مهر و اثر مهر در مرکز فلات ایران بیشتر توجه را به خود معطوف داشته است. در همین راستا این پژوهش به‌منظور شناخت و مطالعه میکروسکپی و شیمیایی حداقل بخشی از گل نوشته‌های آغاز ایلامی، انجام گردید. مهم‌ترین پرسش در این پژوهش دست‌یابی به ارائه پاسخ در جهت ارتباط بین نمونه‌های گل نوشته و قلم نگارشی به‌دست‌آمده از تپه سفالین از طریق آزمایش‌ها شیمیایی و ساختار شناسی بر روی دو نمونه گل نوشته و یک‌قلم فلزی از آثار این محوطه است. در این پژوهش چگونگی ارتباط نمونه گل نوشته با نمونه قلم یافت شده از طریق آزمایش‌ها شیمیایی جهت شناسایی عنصری رسوبات سطحی انجام گردید. بر این اساس عناصر شیمیایی رسوبات سطحی قلم توسط میکروسکوپ الکترونی موردبررسی قرار گرفتند و رد‌یابی شباهت‌‌های ژئوشیمیایی بین عناصر اصلی و عناصر کمیاب موجود در قلم و کتیبه مورد تحلیل قرار گرفت. همچنین تصاویر مطالعات سطحی توسط اسکن میکروسکوپ روبشی اتمی (AFM)، برخی از ساختارهای مربوط به وجود حکاکی بر روی کتیبه با قلم را آشکار نموده است. با استفاده از میکروسکوپ روبشی اتمی ویژگی‌های سطح اشیاء را موردبررسی و کنترل قرار داده می‌شود. این وسیله با توجه به کنترل جابجایی بسیار حساس نمونه و توسط سوزن بسیار نازک کندیلور امکان اندازه‌گیری توپوگرافی سطح و همچنین میزان اصطکاک با دقت کمتر از یک نانومتر از ارتفاع و چند نانومتر در موقعیت جانبی را فراهم می‌کنند. میکروسکوپ روبشی اتمی (AFM)، یکی از معدود روش‌هایی است که با استفاده از آن می‌توان به میزان زبری با استفاده از خصوصیت اصطکاک مواد پی برد. مقایسه داده‌های میکروسکوپ روبشی اتمی می‌تواند به‌عنوان ابزار برای توصیف سطح در مطالعات خصوصیات سطح و اصالت شناسی مواد تاریخی بسیار مورداستفاده قرار گیرد.
متن کامل [PDF 1678 kb]   (298 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1397/9/5 | پذیرش: 1399/4/8 | انتشار: 1399/4/10 | انتشار الکترونیک: 1399/4/10

فهرست منابع
1. George, A. R., 1992, Frayne Douglas R.: Old Babylonian period (2003-1595 BC).(The Royal Inscriptions of Mesopotamia. Early Periods, Vol. 4.) xxxi, 853 pp., 7 microfiches. Toronto, Buffalo and London: University of Toronto Press, 1990, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, 55(3), 538-540. [DOI:10.1017/S0041977X00003712]
2. De Ryck I, Adriaens A, Adams F. An overview of Mesopotamian bronze metallurgy during the 3rd millennium BC. Journal of Cultural Heritage. 2005 Jul 1;6(3):261-8. [DOI:10.1016/j.culher.2005.04.002]
3. Powers J, Smilgies DM, Geil EC, Clinton K, Dimitrova N, Peachin M, Thorne RE. X-ray fluorescence imaging analysis of inscription provenance. Journal of archaeological science. 2009 Feb 1;36(2):343-50. [DOI:10.1016/j.jas.2008.09.030]
4. Thornton CP, Rehren T, Pigott VC. The production of speiss (iron arsenide) during the Early Bronze Age in Iran. Journal of Archaeological Science. 2009 Feb 1;36(2):308-16. [DOI:10.1016/j.jas.2008.09.017]
5. Colomban P. On-site Raman identification and dating of ancient glasses: a review of procedures and tools. Journal of Cultural Heritage. 2008 Dec 1;9:e55-60. [DOI:10.1016/j.culher.2008.06.005]
6. Pope GA. Weathering of petroglyphs: direct assessment and implications for dating methods. Antiquity. 2000 Dec;74(286):833-43. [DOI:10.1017/S0003598X00060488]
7. Hessari M. New Evidence of the Emergence of Complex Societies Discovered on the Central Iranian Plateau. Iranian Journal of Archaeological Studies. 2011;1(2):35-48.
8. Dahl JL, Yousefi Zoshk R. The proto-Elamite Tablets from Tape Sofalin. Iranian journal of archaeological studies. 2012;2(1):57-73.
9. Nissen HJ, Kelly-Buccellati M, Porada E. 'Sumerian'vs.'Akkadian'Art: Art and Politics in Babylonia of the mid-third Millennium BC.
10. Englund R. The state of decipherment of Proto-Elamite. 2001.
11. Jenner GA, Longerich HP, Jackson SE, Fryer BJ. ICP-MS-A powerful tool for high-precision trace-element analysis in Earth sciences: Evidence from analysis of selected USGS reference samples. Chemical Geology. 1990 Jun 20;83(1-2):133-48. [DOI:10.1016/0009-2541(90)90145-W]
12. Arian M, Noroozpour H. The Biggest Salt-Tongue Canopy of Central Iran. Open Journal of Geology. 2015 Feb 12;5(02):55. [DOI:10.4236/ojg.2015.52005]
13. Talbot C, Aftabi P. Geology and models of salt extrusion at Qum Kuh, central Iran. Journal of the Geological Society. 2004 Mar 1;161(2):321-34. [DOI:10.1144/0016-764903-102]
14. Moor C, Lymberopoulou T, Dietrich VJ. Determination of heavy metals in soils, sediments and geological materials by ICP-AES and ICP-MS. Microchimica Acta. 2001;136(3-4):123-8. [DOI:10.1007/s006040170041]
15. Barbana F, Bertoncello R, Milanese L, Sada C. Alteration and corrosion phenomena in Roman submerged glass fragments. Journal of non-crystalline solids. 2004 Jul 1;337(2):136-41. [DOI:10.1016/j.jnoncrysol.2004.03.118]
16. Alam AM, Xie S, Saha DK, Chowdhury SQ. Clay mineralogy of archaeological soil: an approach to paleoclimatic and environmental reconstruction of the archaeological sites of the Paharpur area, Badalgacchi upazila, Naogaon district, Bangladesh. Environmental geology. 2008 Feb 1;53(8):1639-50. [DOI:10.1007/s00254-007-0771-1]
17. Emami SM, Kowald T, Trettin R. Mineralogical and chemical investigation on the recrystallization process during sintering in phase-interface areas in ancient ceramic matrices. Materials and Manufacturing Processes. 2009 Jul 24;24(9):934-41. [DOI:10.1080/10426910902979934]
18. Thornton CP, Lamberg-Karlovsky CC, Liezers M, Young SMM. On Pins and Needles: Tracing the Evolution of Copper-base Alloying at Tepe Yahya, Iran, via ICP-MS Analysis of Common-place Items. Journal of Archaeological Science. 2002;29(12):1451-60. [DOI:10.1006/jasc.2002.0809]
19. Oudbashi O, Emami SM. A Note on the Corrosion Morphology of some Middle Elamite Copper Alloy Artefacts from Haft Tappeh, South-West Iran. Studies in Conservation. 2010;55(1):20-5. [DOI:10.1179/sic.2010.55.1.20]
20. Farquhar RM, Vitali V. Lead isotope measurements and their application to Roman lead and bronze artifacts from Carthage. MASCA research papers in science and archaeology. 1989 Jan 29;6:39-45.
21. Marusic K, Otmacic-Curkovic H, Takenouti H, Mance AD, Stupinsek-Lisac E. Corrosion protection of synthetic bronze patina. Chemical and biochemical engineering quarterly. 2007 Mar 29;21(1):71-6.
22. Gluchy A, Vargiolu R, Mordant C, Zahouani H. Tribology's contribution to archaeology. Surface engineering. 2008 Mar 1;24(2):154-61. [DOI:10.1179/174329408X298184]
23. Sharma S, Prasad FM. Accumulation of lead and cadmium in soil and vegetable crops along major highways in Agra (India). Journal of Chemistry. 2010 Oct 1;7(4):1174-83. [DOI:10.1155/2010/678589]
24. Dehghani M, Abbasnejad A. Cadmium, Arsenic, Lead and Nitrate Pollution in the Groundwater of Anar Plain. Journal of Environmental Studies 2011; 36(56):28-30
25. Dahi, J. L., Hessari, M., Yousefi Zoshk, R., The Proto Elamite Tablets from Tape Sofalin, Iranian Journal of Archaeological Studies, 2012, vol. 2, issue 1., Pp: 57-73

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به پژوهه باستان سنجی می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2021 CC BY-NC 4.0 | Journal of Research on Archaeometry

Designed & Developed by : Yektaweb