@article{ 
author = {Rahimimehr, Vahideh and Azimi, Molood Sadat},  
title = {Evaluating the Dating of Kerman Green Dome Tile Samples Using the Thermoluminescence Method}, 
abstract ={The description of the magnificent building architecture from the Kerman Qara Khitai period in the travelogues of people such as Marcopolo, Stack, and Sykes has caused that in recent decades, the study of the green dome building should be done in order to discover relics from that period. Since the only remaining effect of this building is a porch decorated with mosaic tiles and also the tiles cast from the building, and contemporary researchers have different opinions about the age of these decorations, In order to clear doubts, this research tries to take into account the dating of tiles of the Green Dome of Kerman. Therefore, in this research, three samples of building tiles from three different places have been studied using the thermoluminescence method. The results showed that the tiles each belong to different periods, so that the A-100 sample tile is less old than the other samples. This sample, which is related to the spiral tile of one of the columns on both sides of the porch, is related to the contemporary (Qajar) period, and the sample of the tile used in the frame on both sides of the gate (A-90) is older than the other two samples and is around the reign Timurian is installed in the building. The sample A-80 was installed in the building during the Safavid period. Therefore, it can be concluded that this building has undergone different restorations during the natural and unnatural events that history shows, and the tiles cannot be attributed to a specific period.  },  
Keywords = {Green Dome, Dating, Mosaic Tile, Thermoluminescence},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {1-11}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {بررسی قدمت نمونه های کاشی قبه سبز کرمان به روش ترمولومینسانس},
abstract_fa ={شرح معماری بنایی باشکوه از دوره قراختائیان کرمان در سفرنامه¬های افرادی چون مارکوپولو، استاک، سایکس باعث شده که در دهه¬های اخیر مطالعه روی بنای قبه سبز در جهت کشف آثاری از آن دوره صورت گیرد. ازآنجاکه تنها اثر باقی‌مانده از این بنا تنها ایوانی مزین به کاشی معرق و همچنین کاشی¬های ریخته از بنا است و محققین معاصر در خصوص قدمت این تزئینات نظرات متفاوتی دارند، این پژوهش سعی دارد در جهت رفع شبهات، سال‌یابی نمونه کاشی¬های بنای قبه سبز کرمان را مدنظر قرار دهد؛ بنابراین در این پژوهش به روش ترمولومینسانس، سال‌یابی سه نمونه از کاشی¬های بنا متعلق به سه محل مختلف، مورد مطالعه قرار گرفته است. نتایج نشان داد که کاشی¬ها هر یک مربوط به دوره¬های مختلف است به‌گونه‌ای که کاشی نمونه A-100 از سایر نمونه¬ها قدمت کمتری دارد. این نمونه که مربوط به کاشی زغره یکی از ستون¬های پیچ دو طرف ایوان است، به دوره معاصر (قاجار) تعلق دارد و نمونه کاشی استفاده شده در قاب دو طرف سردر A-90)) از دو نمونه دیگر قدیمی¬تر است و در حدود حکومت تیموریان در بنا نصب شده است. نمونهA- 80  در زمان صفویه به بنا نصب شده است؛ بنابراین می¬توان نتیجه گرفت که این بنا طی حوادث طبیعی و غیرطبیعی که تاریخ نشان می¬دهد مورد مرمت¬های متفاوت قرار گرفته و نمی¬توان کاشی¬ها را به دوره¬ای مشخص نسبت داد.},
keywords_fa = {قبه سبز, سالیابی, کاشی معرق, ترمولومینسانس},

doi = {10.52547/jra.9.1.332},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-362-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-362-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Khajeh-Mahmooudi, Mostafa and AzadiBoyaghchi, Mehrnaz and MohammadiAchachluei, Mohsen and GhahramanAfshar, Maji},  
title = {Evaluation The Treatment of Yellowing Treatment in Historical Papers Yellowing Using wash Wash Method and Reducing Agents}, 
abstract ={Paper with any quality turn yellow over time and cellulose oxidation is one of the most important reasons of chain failure. Cellulose oxidation leads to the formation of light-absorbing groups which turns the historical papers to yellow color. In order to eliminate the yellow color of historical paper, washing with pure water might be efficient to remove some color degradation products from the paper structure and make the paper color lighter. Moreover, bleaching with reducing agents might be appliable to diminish the light-absorbing chromophores which make the the paper colorless and increase the brightness and whiteness. Here in this research, the appearance and structural characteristics of historical paper are evaluated after washing with pure water and regenerating agents. For this purpose, sodium borohydride and sodium dithionite are investigated as a reducing agent which are used generally in the paper industry to whiten wood pulp. The effect of reducing agent on historical paper are characterized by colorimetric tests, infrared spectroscopy, pH measurement and X-ray fluorescence. According to the experimental result, applying the reducing agent leads increase in brightness and a decrease in yellowness, the stability of fibers and ink, as well as an increase in the pH of the paper (especially the sample treated with sodium borohydride). In conclusion, the treatment with reducing agents indicated more efficiency in compare with the distilled water.  },  
Keywords = {Historical Paper, Yellowing, Bleaching, Washing, Reducing Agents},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {13-30}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {ارزیابی درمان زردشدگی کاغذهای تاریخی با استفاده از شستشو و عوامل کاهنده},
abstract_fa ={کاغذ با هر درجه کیفی، در طول زمان زرد می­شود و اکسایش سلولز یکی از مهمترین دلایل شکست زنجیره است. اکسایش سلولز سبب تشکیل گروه­های جاذب نور و در نتیجه زردشدگی کاغذهای تاریخی می‌شود. شستشو با آب خالص می­تواند سبب خروج برخی محصولات تخریب رنگی از ساختار کاغذ و روشن­تر شدن رنگ کاغذ شود. همچنین سفیدگری با عوامل کاهنده­ می­تواند با احیاء کروموفورهای جاذب نور در کاغذ، سبب بی­رنگ شدن آنها و در نتیجه افزایش روشنایی و سفیدی کاغذ ‌شود. در این تحقیق، تغییرات ایجاد شده در خصوصیات ظاهری و ساختاری کاغذ تاریخی پس از استفاده از شستشو با آب خالص و عوامل احیا کننده‌ بوروهیدرید سدیم و دی­تیونیت سدیم ارزیابی شده است. این دو ماده کاهنده، در صنعت کاغذ سازی، جهت سفیدگری خمیر چوب استفاده می­شوند. نمونه­ کاغذ تاریخی با آزمون­های رنگ­سنجی، طیف­سنجی مادون قرمز، سنجش pH و فلورسانس اشعه ایکس تعیین مشخصه شده‌اند. با توجه به نتایج تجربی، استفاده از عامل کاهنده منجر به افزایش روشنایی و کاهش زردی، پایداری الیاف و جوهر و همچنین افزایش pH کاغذ (به‌ویژه نمونه تیمار شده با سدیم بوروهیدرید) می‌شود. در نتیجه تیمار با عوامل کاهنده نشان دهنده کارایی بیشتر در مقایسه با آب مقطر است.    },
keywords_fa = {کاغذ تاریخی, زردشدگی, سفیدگری, شستشو, عوامل کاهنده},

doi = {10.52547/jra.9.1.351 },
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-351-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-351-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {NamatolahiNia, Sare and Zehtabvar, Omid and Abedi, Akbar and VahdatiNasab, Hame},  
title = {Animal Exploitation in Early Chalcolithic (Dalma) in Northern Zagros; a Zooarchaeological Study of Bone Remains in Tepe Silveh, Piranshahr, Northwestern Iran}, 
abstract ={There are few animal remains collections of Early Chalcolithic or Dalma in northwest Iran, yet a small part of them have been under zooarchaeological studies. Therefore, our knowledge about subsistence mechanisms and their possible patterns in Chalcolithic communities needs to be improved. This study on the vertebrate remains of Early Chalcolithic period in Tepe Silveh, Piranshahr, indicates multiple animal exploitation mechanisms in subsistence activities. The results show that, in the 5th millennium BC in this area, the subsistence economy was based on the exploitation of domesticated species such as Capra hircus, Ovis aries and Bos taurus. The largest set of animal remains found in Early Chalcolithic layers of this area is Ovis aries. A little evidence for the presence of wild animals such as Dama mesopotemica, Gazella subgutturosa, Testudines and Equidae has also been found. The less abundant bone remains of wild animals compared to domesticated animals, can indicate that hunting was probably less preferable than animal husbandry in the area. On the other hand, according to the time of death estimation, the cows were slaughtered in their adulthood and sheep in their pre-adulthood and adulthood. These multiple exploitation mechanisms can represent different ways of animal exploitations (as draft animals, their meat and secondary products), increasing of human skills in adapting to the environment and controlling animals, paleoclimate, as well as how the human population was balanced in the Northern Zagros ecosystem in the 5th millennium BC.},  
Keywords = {Chalcolithic, Dalma, Zooarchaeology, Northwestern Iran, Tepe Silveh},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {31-51}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {بهره برداری از جانوران در دوره ی مس و سنگ قدیم (دالما) در زاگرس شمالی، مطالعه ی جانورباستان شناختی بازمانده های استخوانی تپه سیلوه پیرانشهر، شمال غرب ایران},
abstract_fa ={مجموعه های بقایای جانوری دوره¬ی مس و سنگ قدیم یا همان دوره¬¬ی دالما در شمال غرب ایران اندک است و مطالعه¬ی جانورباستان شناختی در مورد بخش ناچیزی از آنان صورت پذیرفته است. بدین صورت دانش ما از سازوکارهای معیشتی و الگوهای احتمالی آن در جوامع مس و  سنگ نیازمند بهبود است. این مطالعه که بر بقایای مهره¬داران مس و سنگ قدیم در تپه ی سیلوه دشت پیرانشهر صورت پذیرفته است، حاکی از وجود سازوکارهای چندگانه¬ی بهره¬برداری از جانوران در قالب فعالیت های معیشتی است. نتایج این پژوهش نشان از آن دارد که در هزاره ی پنجم پیش از میلاد در این محوطه، اقتصاد معیشتی مبتنی بر بهره برداری از گونه های اهلی همانند بز (Capra hircus)، گوسفند (Ovis aries) و گاو (Bos taurus) بوده است. بیشترین میزان بقایای جانوری یافت شده از لایه های مس و سنگ قدیم این محوطه متعلق به گوسفند اهلی (Ovis aries) است. شواهدی از حضور حیوانات وحشی همچون گوزن زرد ایرانی (Dama mesopotemica)، آهوی گواتردار (آهوی ایرانی) (Gazella subgutturosa)، لاک پشت (Testudines) و اسب سانان (Equidae) نیز به‌دست آمده است. بقایای استخوانی جانوران وحشی از فراوانی اندکی نسبت به بقایای جانوران اهلی برخوردار است که می¬تواند مؤید ارجحیت کمتر شکار نسبت به دامپروری باشد. از سوی دیگر بر مبنای تخمین زمان مرگ، ذبح گاو در سنین بزرگسالی و ذبح گوسفندان در پیش از بلوغ و نیز بزرگسالی انجام می شده است. این سازوکارهای چندگانه ی بهره برداری می توانند نمایانگر شیوه¬های مختلف سودجستن از گونه¬های جانوری (استفاده از نیروی کار، بافت ماهیچه ای و نیز فرآورده ای ثانویه)، افزایش مهارت‌های انسان در سازگاری با پیرامون و کنترل جانوران، دیرین اقلیم و نیز چگونگی تعادل جمعیت انسانی در زیست بوم زاگرس شمالی در هزاره¬ی پنجم پیش از میلاد باشند.},
keywords_fa = {دوره ی مس‌وسنگ, سنت سفالی دالما, جانورباستان شناسی, شمال غرب ایران, تپه سیلوه},

doi = {10.52547/jra.9.1.354},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-354-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-354-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Ainechi, Shahrzad and Valibeig, Nim},  
title = {Analyzing the Effect of Arithmetic and Geometrical Features on Karbandis’ Drawing Process Based on the Approach of Achieving New Optimal Drawing Methods}, 
abstract ={More accurate identification of design details and finding the relationship between mathematical formula and their geometrical shapes are pre-requisites of developing new solutions for drawing various types of Karbandies. Today, development of new solutions for increasing accuracy and speed of drawing complicated geometrical shapes, especially in the field of Karbandies, is felt more than ever due to change in the drawing tools and methods. Finding mathematical relations between central and insert angle dimensions, polygon circumference and number of the Karbandies angles present new strategies based on new formula for fast and easy learning of drawing methods. No complete reference has been obtained in the field of Karbandi until now.  In the field of Karbandi, scholars mostly proceed on drawing methods in a different way. The present research is the first to develop a new and simple solution for drawing Karbandi geometrical shapes based on determined mathematical formula. The data collection method of the present research is investigation of calculation and library resources. The ultimate goal of the present research study is geometrical and arithmetic analysis of different methods of Karbandi drawing in order to achieve a new solution. Findings of the study indicated that having the two parameters of center circle angle dimension and pericycle circumference at hand, we can easily draw different types of Karbandi.  },  
Keywords = {Arithmetic and Geometry, Karbandi, Traditional Drawing System, Optimal Drawing Method},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {53-68}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {تحلیل اثر ویژگی‌های حسابی و هندسی بر فرایند ترسیم کاربندی‌ها با رویکرد دستیابی به روش‌های ترسیم بهینه نوین},
abstract_fa ={شناسایی دقیق تر جزئیات ترسیم ویافتن ارتباط بین فرمول های ریاضی با اشکال هندسی  خود پیش نیازارائه راهکاری نوین برای ترسیم انواع کاربندی می باشد. امروزه به دلیل تغییر شیوه و ابزار ترسیمات ارائه راهکارهایی نوین برای افزایش دقت و سرعت ترسیم اشکال پیچیده هندسی مخصوصا کاربندی بیشتر حس می شود. یافتن زاویه بین قطر دایره و طول مستطیل محاط در دایره، راهکاری نوین بر پایه فرمولی جدید، جهت فراگیری ساده تر و سریعتر روش های ترسیم انواع کاربندی با تعداد ضلع زوج و در زمینه مستطیل شکل ارائه می دهد. در خصوص کاربندی تاکنون هیچ منبع مکتوب کاملی به دست نیامده است. پژوهشگران در گستره کاربندی بیشتر به شیوه های ترسیم آن هم به شکل متفاوت با یکدیگر پرداخته اند. این پژوهش برای نخستین بار  به ارائه راهکاری نوین و ساده جهت ترسیم اشکال هندسی کاربندی بر پایه فرمول ریاضی مشخص می پردازد. روش داده اندوزی به صورت مطالعه منابع کتابخانه ای ومحاسباتی می باشد. هدف کلی این مقاله، تحلیل حسابی و هندسی روش های گوناگون ترسیم کاربندی جهت دستیابی به ارائه راهکاری نوین می باشد.  نتیجه حاصل از تحقیق، مبین این مطلب است که با دانستن دو پارامتر تعداد ضلع کاربندی و اندازه زاویه بین قطر دایره و طول مستطیل محاط در دایره، به راحتی می توان انواع کاربندی های با تعداد ضلع زوج در زمینه مستطیل را ترسیم نمود.    },
keywords_fa = {حساب و هندسه, کاربندی, روش ترسیم سنتی, روش ترسیم بهینه},

doi = {10.52547/jra.9.1.342},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-342-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-342-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {AhmadzadehKhosrowshahi, Solmaz and Hejabri, Alireza and Sołtysiak, Arkadiusz and HosseinzadehSadati, Jav},  
title = {Correlation of Absolute Dating (14C AMS) and Relative Chronology of Iron Age Cemetery of Masjed-e kaboud in Tabriz}, 
abstract ={The Iron Age cemetery of Masjed-e Kaboud in Tabriz is one of the most sites associated with the Iron Age period in the eastern part of the Urmia Lake Basin and so far 5 seasons of archeological excavation have been conducted in site A preliminary date with the end of the Late Early Iron Age and the Middle Iron Age (1200-800 B.C) based on the pottery assemblage has been proposed for the cemetery by the excavator. In this paper, by using of the Accelerator Mass Spectrometer (AMS) method, the samples taken from the human remains were subjected to absolute dating and the results were measured and compared with the result of relative chronology. In order to carry out this analysis, 4 pieces of bones and a single tooth were taken from the available human remains and all 5 samples were analyzed in the radiocarbon laboratory of Poznan, Poland. Confirming the proposed relative dating, the results of this research indicate that the site date backs to the Iron Age I and II. This research can be important from the point of view that the absolute dating of the Masjed-e Kaboud cemetery in Tabriz as a predominant site of the Iron Age in the east side of Urmia Lake will act as chronological references of other sites of the contemporary period in the Urmia Lake Basin.  },  
Keywords = {Masjed-e kaboud Iron Age Cemetery, Urmia Lake Basin, Accelerator Mass Spectrometer (AMS) Method, Absolute Dating, Relative dating},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {69-86}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {منطبق‌سازی تاریخ‌گذاری‌های مطلق (14C) و نسبی گورستان عصر آهن مسجد کبود تبریز براساس روش طیف‌سنج جرمی شتاب‌دهنده (AMS)},
abstract_fa ={گورستان عصر آهن مسجد کبود تبریز به‌عنوان یکی از مهم‌ترین محوطه‌¬های مرتبط با دوران آهن در نواحی شرقی دریاچه‌ی ارومیه شناخته می¬شود. تا¬کنون در این محوطه 5 فصل کاوش باستان‌شناختی صورت گرفته و بر اساس یافته‌های سفالی به¬دست آمده، تاریخ‌گذاری نسبی آن برابر با 1200-800 پ.م پیشنهاد شده است. در این پژوهش با استفاده از روش طیف‌سنج جرمی شتاب‌دهنده (AMS)، نمونه‌های برداشت‌شده از بقایای انسانی گورستان، مورد تاریخ‌گذاری مطلق قرار گرفته و نتایج تاریخ‌گذاری مطلق با تاریخ‌گذاری نسبی مورد سنجش و مقایسه قرار گرفته است. جهت انجام این آزمایش، 4 عدد قطعه استخوان و 1 نمونه دندان از میان بقایای انسانی در دسترس، برداشت‌شده و هر 5 نمونه در آزمایشگاه رادیو کربن پوزنان لهستان مورد آزمایش قرار گرفته‌اند. نتایج حاصل از این پژوهش، ضمن تائید تاریخ‌گذاری نسبی پیشنهادشده بیانگر این نکته است که این محوطه طبق تاریخ‌گذاری مرسوم عصر آهن به دوران عصر آهن 1 و 2 تعلق دارد؛ همچنین بر اساس مطابقت داده‌های فلزِ آهن در گورستان عصر آهن مسجد کبود با تاریخ‌گذاری مطلق انجام شده و الگوی متداول استفاده از فلز آهن در سایر نواحی حوضه‌ی دریاچه ارومیه به نظر می‌رسد که نواحی شرقی دریاچه، در دورانی پس از عصر آهن 2 به¬صورت گسترده از متالوژی آهن استفاده کرده‌اند. این پژوهش از این منظر می‌تواند مورد اهمیت باشد که تاریخ‌گذاری مطلق گورستان عصر آهن مسجد کبود تبریز به‌عنوان یک محوطه شاخصِ عصر آهن در شرق دریاچه ارومیه، کمک شایانی در تاریخ‌گذاری سایر محوطه¬های هم¬دوره در شمال غرب ایران و مخصوصاً حوضه دریاچه ارومیه خواهد کرد.  },
keywords_fa = {گورستان عصر آهن مسجد کبود تبریز, حوضه‌ی دریاچه ارومیه, طیف‌سنج ‌جرمی شتاب‌دهنده, تاریخگذاری مطلق, تاریخگذاری نسبی},

doi = {10.52547/jra.9.1.357},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-357-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-357-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Hamzavi, Yaser and HajiSeyyedJavadi, Seyyed Mohsen and Mosleh, Maryam},  
title = {An Investigation into the Characterization of Gypsum Mortar of Three Historical Periods and Four Climates of Iran}, 
abstract ={Usually, in different parts of Iran, according to the climate and according to local materials, suitable mortar has been selected for the construction of buildings and for rendering and architectural decorations. Studying the mortar structure of five buildings located in four different climates of Iran and related to three historical periods can complement the previous few studies regarding the technical understanding of mortar in the Sassanid, Seljuk and Mongol Ilkhanate periods. This knowledge can be valuable in three ways: knowing the technical knowledge of making mortar in historical periods; Helping to preserve the remaining these works in the studied buildings; Assisting in reverse engineering and making suitable mortar for the restoration of these works. The current research has been carried out with the aim of obtaining the parameters that have the greatest effect on the strength and durability of gypsum mortar in historical periods. In this regard, sampling was done from the studied buildings, which was evaluated and compared between these mortars by using analyses (XRD, XRF, EDS) and studying with a digital microscope as well as SEM. The results of the research show that the climatic difference and the difference of historical periods do not have a great effect on the physical and chemical characteristics of gypsum mortar. Two influential parameters (the influence of the second parameter is more) which was proved in the result of the present research, is a: The amount and how to combine materials to make mortar b: how to process the mortar. The traditional craftsmen have tried their best to reach the required quality in the mortar application stage. One of the important points that is considered for how to process and even mix gypsum mortar is the functionality of the mortar. Usually, gypsum mortar is implemented with three functions (mortar between stone and brick materials, mortar for coating surfaces, mortar for Stucco decorations), each of which can be divided into subsections, and all of these have an effect on how the mortar setting.},  
Keywords = {Characterization, Gypsum Mortar, Sasanian Period, Seljuk, Mongol Ilkhanate},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {87-113}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {مطالعۀ ساختارشناسی نمونه های ملاط گچی از سه دورۀ تاریخی و چهار اقلیم ایران},
abstract_fa ={معمولاً در نقاط مختلف ایران با توجه به اقلیم و با توجه به مصالح بومی، ملاط مناسب برای ساخت بنا و برای اندود و آرایه‌‌‌های معماری انتخاب می‌‌‌شده است. مطالعۀ ساختارشناسی ملاط پنج بنا که در چهار اقلیم متفاوت ایران قرار دارند و مربوط به سه دورۀ تاریخی هستند می‌‌‌تواند بررسی‌‌‌های اندک گذشته در خصوص شناخت فنی ملاط در دورۀ ساسانیان، سلجوقیان و ایلخانان مغول را تکمیل‌‌‌تر کند. این شناخت از سه جهت می‌‌‌تواند ارزشمند باشد: شناخت دانش فنی ساخت ملاط در دوره‌‌‌های تاریخی؛ کمک به حفظ آثار باقی‌‌‌مانده در بناهای موردمطالعه؛ کمک به مهندسی معکوس و ساخت ملاط مناسب برای مرمت آثار. پژوهش حاضر باهدف دستیابی به پارامترهایی که بیشترین تأثیر در استحکام و ماندگاری ملاط گچی در دوره‌‌‌های تاریخی را دارد، انجام شده است. در این راستا، از بناهای موردمطالعه، نمونه‌‌‌برداری انجام پذیرفت که با استفاده از آنالیزهای (XRD, XRF, EDS) و مطالعه با میکروسکوپ دیجیتال و همچنین SEM به ارزیابی و مقایسه میان این ملاط‌‌‌ها اقدام شد. نتایج حاصل از پژوهش گویای این مهم است که تفاوت اقلیمی و تفاوت دوره‌‌‌های تاریخی تأثیر زیادی بر ویژگی‌‌‌های فیزیکی و شیمیایی ملاط گچی ندارد. دو پارامتر تأثیرگذار (که تأثیر پارامتر دوم بیشتر است) که در نتیجۀ پژوهش حاضر ثابت شد، الف: میزان و چگونگی ترکیب مواد برای ساخت ملاط ب: چگونگی عمل‌‌‌آوری ملاط، است. استادکاران سنتی برای ماندگار کردن اثرشان، در مرحلۀ عمل‌‌‌آوری ملاط، تلاششان را کرده‌‌‌اند تا به کیفیت موردنیاز و متناسب با اقلیم برسند. یکی از نکات مهمی که برای چگونگی عمل‌‌‌آوری و حتی ترکیب ملاط گچی مدنظر بوده، کارکرد ملاط است. معمولاً ملاط گچی با سه کارکرد (ملاط بین مصالح سنگ و آجر، ملاط برای اندود سطوح، ملاط برای آرایه‌‌‌های گچی) اجرا می‌‌‌شده که هر کدام به زیربخش‌‌‌هایی نیز قابل تقسیم است و همۀ این‌‌‌ها در چگونگی عمل‌‌‌آوری ملاط تأثیر دارد.  },
keywords_fa = {شناسایی ساختار, ملاط گچی, دورۀ ساسانیان, سلجوقیان, ایلخانان مغول},

doi = {10.52547/jra.9.1.346},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-346-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-346-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Shafiee, Mojgan and FazeliNashli, Hassan and Eskandari, Nasir and Vidale, Massimo},  
title = {On the Production, Chronology, Structure and Provenance of Chlorite Objects of Jiroft Civilization Using Accelerator Mass Spectrometry, Petrography and X-ray Diffraction}, 
abstract ={The early Bronze age of the southeastern Iran has been a major topic of discussion among scholars due to the discovery of Bronze Age urban centers in southeastern Iran, such as Shahr e Soukhte, Shahdad and Konar Sandal (Jiroft). Specialization is one of the main characteristics of urban societies. The manufacture and production of stone objects of different types such as chlorite, marble, travertine and lapis lazuli is one of the prominent features of the Southeast civilizations during the Bronze Age. The chlorite stone objects of the Jiroft civilization are considered the most significant archeological findings in the cultural basin of Halilrud. So far, many researches have been done on the iconography, production and distribution patterns of these vessels. Several interdisciplinary researches have been conducted on the origin and structure of some of these stone objects. Based on interdisciplinary studies, this article discusses the chronology of chlorite objects as well as their structure and their possible provenances in the south of Kerman province. Chlorite samples from two production workshops in Jiroft Plain - Konarsandal and Varamin – were analysed using thin section petrography and XRD methods.The different studies conducted on various samples from different sites and mines reveals that they used multiple sources such as the western mountainous areas (Esfandagheh) as well as southern regions. In addition, the results of the analysis on two samples using the Accelerator Mass Spectrometer suggests new dates for the chlorite vessels. it was previously believed that these objects date back to the second half of the third millennium B.C. (2500-2000 BC) but with the recent results it is revealed that the chlorite objects of Jiroft were produced at least in a span of a thousand year from the early third millennium to the early of the second millennium BC.  },  
Keywords = {Chlorite, Jiroft, Petrography, XRD, AMS},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {115-130}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {ملاحظاتی درباره تولید، گاهنگاری، ساختارشناسی و منشایابی اشیای کلریتی تمدن جیرفت با استفاده روش طیف‌سنج جرمی شتاب‌دهنده، پتروگرافی و پراش پرتو ایکس},
abstract_fa ={جنوب شرق ایران در عصر مفرغ قدیم از اهمیت بسیاری برخوردار است چرا که این منطقه شاهد ظهور مراکز شهری نخستین است؛ از آن مراکز می­توان به کنارصندل (جیرفت) ، شهداد (دشت لوت) و شهرسوخته (سیستان) اشاره کرد. تخصص پذیری از شاخص­های اصلی جوامع شهرنشین است. ساخت و تولید اشیای سنگی از جنس­های مختلف نظیر کلریت، مرمر، تراورتن و لاجورد یکی از شاخصه­های برجسته تمدن­های جنوب شرق در عصر مفرغ است. اشیای سنگ کلریت تمدن جیرفت شاخص­ترین یافته باستان شناسی در حوزه فرهنگی هلیل به شمار می­رود. تاکنون پژوهش­های متعددی بر روی شمایل نگاری این ظروف و چرخه تولید و توزیع آنها انجام شده است.  همچنین چند پژوهش میان رشته­ای درباره منشایابی و ساختارشناسی برخی از این اشیای سنگی انجام شده است. این مقاله بر اساس مطالعات میان رشته­ای به گاهنگاری اشیای کلریتی و همچنین ساختارشناسی و منشایابی آنها در جنوب کرمان می­پردازد. در این پژوهش نمونه­های کلریتی از دو کارگاه تولیدی در دشت جیرفت_کنارصندل و ورامین_ با استفاده از روش پتروگرافی مقطع نازک و XRD مورد آزمایش قرار گرفتند. نتایج اولیه نشانگر وجود حداقل دو گروه معدنی بود که نشان می­دهد هر کارگاهی احتمالا در دوران مختلف از معادن سنگ کلریتی مختلفی استفاده می­کردند. نتایج همچنین نشان می­دهد که محوطه کنارصندل جنوبی در طی چندین قرن نقش مهمی در تولید سه گونه­ی مختلف ظروف سنگی (ظروف استوانه­ای با نقوش هندسی، ظروف زنگوله­ای ساده و ظروف سری جدید  حکاکی شده) داشته است. بعلاوه، بر اساس دو نمونه آزمایش سالیابی مطلق با استفاده از روش AMS در ارتباط با سنگ های کلریتی حاصل پژوهش­های اخیر در جیرفت مشخص گردید که بر خلاف تصور رایج درباره گاهنگاری این اشیا، که آنها را به نیمه دوم هزاره سوم پ.م (2500-2000 پ.م)  نسبت می­دهند؛ اشیای کلریتی تمدن جیرفت دست کم در یک بازه هزاره ساله از اوایل هزاره سوم تا اوایل هزاره دوم پ.م تولید می­شده­اند.    },
keywords_fa = {سنگ کلریت, جیرفت, پتروگرافی, XRD, سالیابی مطلق},

doi = {10.52547/jra.9.1.361},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-361-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-361-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Nemati, Zahra and Niknami, Kamal Addin and HeydariDastenaei, Mohsen and RoustaeiFarsi, Ebrahim},  
title = {Evaluation of the location of the Geographical Bases on the Settlements of the Sassanid Period in the Highlands of Southwestern Iran, A Case Study: Plain of Arsanjān, Fārs Province}, 
abstract ={Ancient sites represent the cultural landscape resulting from the interaction between humans and the environment. They are influenced by a set of geographical, natural and socio-cultural factors. The interpretation and disclosure of environmental information of settlement distribution can provide conditions for a better understanding of the interaction between human and the environment in this era. In this interaction, environmental factors are in a way the geographical and natural substrates play an effective role in the distribution of ancient sites. The purpose of this research is to evaluate the geographical foundations of the Sassanian sites in the highland of Arsanjan. Based on this, six geographical factors were considered as environmental factors or independent variables and the area of ancient sites as dependent variables. To investigate these factors, Arc Gis and SPSS software and quantitative analysis methods of inferential statistics with the Pearson correlation method were used. The results of these analysis determined that Sassanid period sites with a number of natural factors such as moderate to weak dependencies and a number of environmental factors also show a high dependency. This number expresses the relatively high and positive correlation between some geographical and environmental factors and the Sassanid era sites of Arsanjān plain. In the analysis and evaluation of the settlement patterns of Sassanid sites using cluster analysis, four patterns were obtained.  },  
Keywords = {Geographical Sites, Sassanid Sites, Settlement Patterns, Arsanjān Dessert, Fārs},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {131-149}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {ارزیابی جایگاه بسترهای جغرافیایی بر استقرارهای دوره ساسانی در مناطق کوهستانی جنوب غرب ایران، مطالعه موردی: دشت ارسنجان، استان فارس},
abstract_fa ={محوطه‌های باستانی نشان‌دهنده چشم‌انداز فرهنگی حاصل برهم‌کُنش انسان و محیط بوده و متأثر از مجموعه‌ای از عوامل جغرافیایی، طبیعی و اجتماعی- فرهنگی هستند. به بیان دیگر سکونتگاه‌های باستانی به‌عنوان یادگارهای فضایی فعالیت‌های اولیه انسان‌ها، حامل اطلاعات در مورد سازگاری اولیه انسان و دگرگونی محیط هستند، تفسیر و آشکارسازی اطلاعات محیطی توزیع سکونتگاه می‌تواند شرایطی را برای درک بیشتر تعامل بین انسان و محیط در این دوران فراهم کند. در این تعامل عوامل محیطی چون ارتفاع از سطح دریا، شیب، منابع آب، پوشش گیاهی، درجه شیب و کاربری اراضی هرکدام به‌نوعی خود بسترهای جغرافیایی و طبیعی هستند که در پراکنش محوطه‌های باستانی نقش مؤثری دارند. هدف از این پژوهش ارزیابی بسترهای جغرافیایی بر استقرارهای باستانی دوره ساسانی در دشت میانکوهی ارسنجان است. براین‌اساس شش عامل جغرافیایی به‌عنوان عوامل محیطی یا متغیر مستقل و مساحت محوطه‌های باستانی به‌عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شد. به‌منظور بررسی این عوامل، از نرم‌افزارهای Arc GIS و SPSS و روش‌های تحلیل کمی از نوع آمار استنباطی با روش همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. نتایج این تحلیل‌ها مشخص کرد که محوطه‌های دوره ساسانی با تعدادی از عوامل طبیعی وابستگی‌هایی را در سطح متوسط تا ضعیف و تعدادی از عوامل محیطی نیز وابستگی زیادی را نشان می‌دهد. در تحلیل و ارزیابی الگوهای استقراری محوطه‌های ساسانی با استفاده از تحلیل خوشه‌ای، چهار الگو به‌دست آمد و علاوه‌بر یک محوطه بزرگ در منطقه به‌همراه محوطه‌های کوچک‌تر اقماری آن‌که روستاهای بزرگ و کوچک با شیوه کشاورزی و دامداری هستند، یک الگوی دیگر نیز مشخص گردید که احتمالاً با کارکرد و محل قرارگیری آن‌ها در چشم‌انداز منطقه مرتبط است. این نوع محوطه‌ها به‌دلیل قرارگیری بر روی تپه‌ماهورها، بسترهای صخره‌ای و مناطق تقریباً مرتفع، یادآور قلعه‌های نظامی و یا پاسگاه‌های بین‌راهی هستند.  },
keywords_fa = {بسترهای جغرافیایی, محوطه‌های ساسانی, الگوهای استقراری, دشت ارسنجان, فارس},

doi = {10.52547/jra.9.1.359},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-359-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-359-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Daneshzadeh, Reza and pourtahmasi, Kambiz and Oladi, Reza and Rahmani, Gholamrez},  
title = {Comparing the Dating of Mazandaran’s Saqanefars Using Dendrochronology and Thermoluminescence Methods.(Case Study: Qaemshahr City)}, 
abstract ={Saqanefar is a wooden structure in the Mazandaran province that serves a religious function. Despite the historical and cultural significance of Mazandaran Saqanefars, they have not been precisely dated using scientific and reliable methods, with research mainly focusing on their inner paintings or architecture. In this method, first of all, the timber and columns of the two-span structure were sampled with a growth age drill and photographs of the sections were taken. Then the prepared wooden samples were measured under the LINTAB measuring device with an accuracy of 0.01 mm and the image samples were measured with ImageJ software. To evaluate thermoluminescence, samples of foundation Saqanefar bricks were prepared and transferred to the laboratory for dating. This study, for the first time, determined the age of two old Saqanefars in Qaemshahr city (Vosta-Kola and Seyd-Abusaleh) using dendrochronology and thermoluminescence methods. In the dendrochronological approach, cross-dating of the oak reference tree-ring width series in the Gorgan region with samples extracted from Saqanefars revealed that these buildings were constructed during the Qajar period (Vosata Kala, in 1856 AD and Seyd Abosaleh, in 1881 AD), with restorations and changes in dimensions occurring in subsequent periods. The results of the thermoluminescence tests conducted on the foundation bricks of Saqanefars with a five-year fluctuation revealed that Seyd-Abusaleh Saqanefar was constructed 140 years ago while the annexed part to Vosta-Kola Saqanefar is approximately 50 years old. Comparison of these two methods confirms that dendrochronology is a more accurate method of determining age of architectural structures, provided that appropriate wooden samples are available.},  
Keywords = {Dendroarcheology, Wooden Structure, Cultural Heritage, Dosimeter, Thermoluminescence},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {151-166}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {مقایسه سالیابی سقانفارهای مازندران با روش‌های گاه‌شناسی درختی و ترمولومینسانس  (مطالعه موردی: شهرستان قائم‌شهر)},
abstract_fa ={سقانفار، بنائی چوبی در استان مازندران بوده که دارای کاربردی مذهبی می‌باشد. با توجه به اهمیت تاریخی و فرهنگی سقانفارهای مازندران، مطالعات سالیابی مطلق با روش‌های علمی و قابل استناد بر روی آن‌ها صورت نگرفته است و پژوهش‌ها عمدتاً بر روی نقاشی‌های درون آن و یا معماری آن‌ها بوده است. در این پژوهش، برای نخستین بار در کشور، قدمت دو سقانفار شهرستان قائم‌شهر (وسطی‌کلا و سیدابوصالح) با روش‌های گاه‌شناسی درختی و ترمولومینسانس تعیین شدند. در این روش ابتدا از تیرها و ستون های سازه دو سقانفار با مته رویش سنج و عکسبرداری از مقاطع نمونه برداری انجام شد. آنگاه نمونه‌های چوبی تهیه شده زیر دستگاه اندازه گیری LINTAB با دقت یکصدم میلیمتر اندازه گیری شدند و نمونه های تصویری با نرم‌افزار ImageJ اندازه گیری شدند. برای ارزیابی ترمولومینسانس، نمونه‌هایی از آجرهای پی سقانفار تهیه و برای تاریخ‌گذاری به آزمایشگاه منتقل شدند. در بررسی گاه‌شناسی درختی به کمک تطابق سری زمانی مرجع از پهنای حلقه‌های رویش بلوط منطقه گرگان با نمونه‌های مستخرج از سقانفارها مشخص شد که این بناها در دوره قاجار (وسطی کلا، 1856 میلادی و سیدابوصالح، 1881 میلادی) ساخته شدند و در دوره‌های تاریخی پس ‌از آن، مرمت و حتی دستخوش تغییرات ازنظر ابعاد گردیدند. نتایج آزمایش‌های ترمولومینسانس انجام‌شده برروی آجرهای پی سقانفارها با نوسان پنج‌ساله، قدمت مورد سقانفار سیدابوصالح را 140 سال (زمان ساخت بنای اصلی) و قدمت سقانفار وسطی کلا را 50 سال (زمان ساخت بنای الحاقی) تعیین نمود. مقایسه این دو روش با هم نشان داد که درصورت وجود نمونه‌های چوبی مناسب برای استفاده در تکنیک گاه‌شناسی درختی، این روش از دقت بالاتری برخودار خواهد بود.    },
keywords_fa = {باستان‌شناسی درختی, سازه‌ چوبی, میراث فرهنگی, دزیمتر, گرماتابی},

doi = {10.52547/jra.9.1.372 },
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-372-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-372-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Pourzarghan, Vahid and Emami, Mohammadamin and Bakhshandefard, Hamidrez},  
title = {A Review of the Extraction and Characteristics of Copper-Arsenic Alloys in the Ancient World}, 
abstract ={Undoubtedly, one of the most important alloying elements in the ancient world is arsenic, which played an important role in the handmade alloys of the early Bronze Age. Arsenic copper alloys and arsenic bronzes undoubtedly have a special place among archaeologists and researchers of ancient metallurgy as a man-made alloy. Arsenic as a contaminating element and impurity is scattered throughout the environment and the ancient metallurgist has used it in the production of arsenic copper alloy for ritual and practical purposes. Arsenic appears as a challenging element in the production of these works as well as the special characteristics that it creates on the surface of these works. One of the most important features of this element in casting is the creation of invers segregation on the surface of these works, which creates the phenomenon of arsenic sweat in these alloys. The primary minerals used in making these alloys are Cu2(AsO4)(OH) olivine or Cu3(AsO4)(OH), iron sulfur arsenide FeAsS and Cu3AsS4 enargite, which are obtained either by direct reduction or by co-smelting. have been placed, or that arsenic was consciously used through Speiss, in the production of arsenical copper alloy in the third millennium. The extraction of arsenic metals is done by two methods: direct reduction and Co-Smelting. In the direct reduction smelting method, an alloy of copper and arsenic is created from the oxide ore. But due to the fact that most of the primary ores are sulfide ores, metallurgists have used the other way around, i.e. roasting and direct smelting, which regenerates the metal. In the roasting method, oxide ore is produced and sulfur is removed from the composition in the form of sulfur dioxide, and then copper metal is regenerated by direct smelting. From the extraction of these metals, several other products are created along Co-smelting, which include Matt, Speiss and Slag. The main goal of this article is to provide a comprehensive review of extraction methods, considering the importance of copper-arsenic alloys in the field of archeology and Archaeometallurgy, Providing a comprehensive review on extraction methods, physical characteristics of these alloys and the role of arsenic and its effect as an alloying element in the formation of silver surface as well as other side products as a very important issue in the investigation of early bronze age alloys.  },  
Keywords = {Copper-Arsenic Alloys, Arsenic Sweat, Matt, Spices, Slag, Archaeometallurgy},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {167-196}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {مروری بر استحصال و ویژگی‌های آلیاژهای مس – آرسنیکی در دنیای باستان},
abstract_fa ={چکیده بی‌شک یکی از مهمترین عناصر آلیاژکننده در دنیای باستان، عنصر آرسنیک است که نقش مهمی در دست‌ساخته‌های آلیاژهای اوایل عصر برنز را ایفا کرده‌است. آلیاژهای مس آرسنیکی و برنزهای آرسنیکی بی‌تردید به‌عنوان یک آلیاژ ساخته شده دست بشر از جایگاه ویژه‌ای در بین باستان‌شناسان و محققان فلزگری کهن، برخوردار است. آرسنیک به‌عنوان یک عنصر آلوده کننده و ناخالصی در تمام محیط به‌صورت پراکنده وجود دارد و فلزگر باستان با توجه به معایب و مضرات این عنصر برای اهداف آیینی و کاربردی، در تولید آلیاژ مس آرسنیکی استفاده کرده‌است. آرسنیک به‌عنوان یک عنصر چالش برانگیز در ساخت این آثار و همچنین ویژگی‌های خاصی که در سطح این آثار ایجاد می‌نماید، ظاهر می‌گردد که از مهمترین ویژگی این عنصر در ریخته‌گری، ایجاد جدایش معکوس در سطح این آثار است که ایجاد پدیده عرق آرسنیک در این آلیاژها می‌نماید. مواد معدنی اولیه مورد استفاده در ساخت این آلیاژها اولوینیت Cu2(AsO4)(OH) یا کیلنوتیس  Cu3(AsO4)(OH)، سولفور آرسنید آهن FeAsS و انارژیت Cu3AsS4 هستند که یا به‌صورت احیاء مستقیم یا به روش ذوب همزمان Co-Smelting مورد استحصال قرار گرفته‌اند، و یا اینکه آرسنیک به صورت آگاهانه از طریق Speiss، در تولید آلیاژ مس آرسنیکی در هزاره سوم مورد استفاده قرار گرفته است. از استحصال این فلزات چندین محصول دیگر همراه با ذوب همزمان که شامل مات Matt، اشپایس Speiss و سرباره Slag است، ایجاد می‌شوند. هدف اصلی این مقاله با توجه به اهمیت موضوع آلیاژهای مس آرسنیکی در حوزه باستان شناسی و بررسی‌های فلزگری کهن، ارائه یک بررسی جامع در مورد روش‌های‌ استحصال، ویژگی‌های فیزیکی این آلیاژها و نقش آرسنیک و تاثیر آن به‌عنوان عنصر آلیاژی در شکل‌گیری سطح نقره‌ای و همچنین محصولات جانبی دیگر به‌عنوان موضوعی پراهمیت در بررسی آلیا‌ژهای اوایل عصر برنز، پرداخته‌شده‌است.  },
keywords_fa = {آلیاژهای مس- آرسنیکی, عرق آرسنیک, مات, اشپایس, سرباره, فلزگری کهن},

doi = {10.52547/jra.9.1.332},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-332-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-332-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Meshkinfamfard, Habib},  
title = {To Invent a Water-Resistant Earthen Plaster}, 
abstract ={},  
Keywords = {Earthen Architecture, Earthen Plaster, Durable Earthen Plaster, Waterproof Earthen Plaster, Nanotechnology in Earthen Plaster},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {197-202}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {اختراع پوشش مقاوم کاهگلی ضدآب},
abstract_fa ={کاهگل به‌عنوان گسترده‌ترین اندود معماری خاکی شناخته‌شده است، اما در برابر رطوبت بسیار آسیب‌پذیر است. افزایش مرمت‌های دوره‌ای و هزینه‌های نگهداری باعث گسترش استفاده از مصالح دیگر مانند سیمان، ایزوگام و... به‌جای کاهگل شده است. این تغییرات، علاوه بر ایجاد مشکلات جدید، هویت بافت و مناظر آثار تاریخی، روستاها و شهرهای معماری خاکی را نیز تغییر داده است. برای حل این مشکل، می‌توان از فناوری‌هایی که باعث بهبود پایداری کاهگل می‌شوند، استفاده کرد. در این راستا، اختراع پوشش مقاوم کاهگلی ضدآب به‌عنوان یکی از راه‌حل‌های مؤثر برای احیای مهم‌ترین مصالح معماری خاکی ایران و اختراع برگزیدۀ جشنوارۀ رویش بنیاد ملی نخبگان در سال ۱۳۹۳ معرفی‌شده است. این پژوهش بر اساس ماهیت و هدف کاربردی و رویکرد توسعه‌ای دارد. در گام اول، با معرفی اختراع و فعالیت‌های پژوهشی مخترع، ایدۀ و اهداف اختراع از دیدگاه مخترع بیان شده است. در ادامه با بیان ماهیت و کاربری اختراع و ارائۀ نتایج آزمون در برابر رطوبت، گزیده‌ای از پروژه‌های اجراشده را معرفی می‌کند. طرح پوشش مقاوم کاهگلی ضدآب که تأییدیه طرح از ستاد توسعۀ نانو دارد، در آزمون درصد جذب آب ۲۴ ساعته با میزان جذب آب ۱.۱درصد از بهترین نمونه مکعبی سیمانی با جذب ۱۴.۷ درصد عملکرد بهتری داشته که بیانگر نفوذناپذیری عالی در برابر رطوبت است. این پوشش با ایجاد بافت کاهگلی و قابلیت اجرا روی سطوح مختلف در ضخامت کم و حذف معایب کاهگل سنتی، دارای مزیت‌های کاهگل سنتی است و همچنین شسته نشدن در برابر رطوبت و عدم عبور آب به‌عنوان بخشی از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این محصول باعث شده است که این اندود فناورانه در پروژه‌های مختلف نوسازی و بازسازی مراکز فرهنگی، مذهبی، تجاری و مسکونی استفاده شود.},
keywords_fa = {کاهگل, کاهگل ضدآب, کاهگل نانو,کاهگل مقاوم و ضدآب},

doi = {10.52547/jra.9.1.322},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-322-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-322-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Beyti, Hame},  
title = {The First Specialized Publication in the Field of Applied and Casic Sciences}, 
abstract ={},  
Keywords = {},
volume = {9},
Number = {1}, 
pages = {203-204}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {اولین نشریۀ تخصصی حوزۀ علوم کاربردی و پایه},
abstract_fa ={از تأسیس رشتۀ باستان¬سنجی، برای اولین بار در کشور، و متعاقب آن تأسیس دو فصلنامۀ پژوهۀ باستان¬سنجی به عنوان اولین نشریۀ تخصصی حوزۀ علوم کاربردی و پایه و طبیعی در مطالعات باستان¬شناسی و میراث فرهنگی بیش از یک دهه می¬گذرد. در سالی که گذشت، دانشگاه هنر اسلامی تبریز به عنوان بانی رشتۀ باستان¬سنجی و ناشر و صاحب امتیاز نشریۀ پژوهۀ باستان¬سنجی ناظر و شاهد تغییر و تحولات کلان مدیریتی بود که به گفتۀ خواجه حافظ شیرازی به منزلۀ درافکندن طرحی نو بوده است. طبیعتا یکی از الزامات تغییر و تحولات مدیریتی همانا اتخاذ راهبردهای نوین مدیریتی در عرصه¬های پژوهشی با هدف ارتقای کمّی و کیّفی سطح پژوهش اعضای هیئت علمی ایرانی در تعامل و ارتباط و رقابت با همتایان خارجی ایشان است که علی¬القاعده ضرورت حرکت نشریات و انتشارات دانشگاه هنر اسلامی تبریز را از سطحی ملی به سطحی بین¬المللی ایجاب می¬کند؛ که البته در این میان، پژوهۀ باستان¬سنجی اولا بنا به ماهیت میان¬رشته¬ای که دارد و ثانیا با توجه به ماهیت بین¬المللی آثار و مواریث فرهنگی و تاریخی کشور و عمق تأثیرگذاری تمدن ایرانی بر جهان باستان و تمدن اسلامی در این فرایند و جریان بین¬المللی شدن و بین¬المللی بودن حوزۀ معاونت پژوهشی دانشگاه هنر اسلامی تبریز نقش و جایگاهی ممتاز دارد و خواهد داشت.},
keywords_fa = {},

doi = {10.52547/jra.9.1.409 },
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-409-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-409-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Sodaei, Bita and AghaAliGol, Davoud and Khosravi, Leil},  
title = {Typology, Morphology, and elemental analysis of Early Islamic period glass bracelets from Jahangir dome and Goriye tape in Ilam province}, 
abstract ={The ancient sites of Jahangir Dome and Goriye tape in Ilam province are very important in the archaeological studies of the Sassanian period. In the excavations, a large number of glass objects were obtained, and among these objects, 20 pieces of glass bracelets with different designs were also observed which belonged to the Sassanian period.This research is based on field studies, library, and laboratory analysis. twenty pieces of glass bracelets were selected for typological and morphological studies, and considering the difference in appearance and color of the samples, twelve of them have been chosen for elemental analysis, after that by comparing the bracelets of these two areas with Siraf glass bracelets, has been tried to investigate the possibility of trading these objects through trade routes between the south and western regions of Iran. The research questions are: On the basis of morphology, how many groups are divided glass bracelets obtained from Jahangir Dome and Guriye tape on the basis of morphology? Based on the comparison of elemental analysis results with Siraf bracelets, Is there a possibility of trans-regional communication in the trade route between the west and south of Iran? Based on elemental analysis, is the similar raw material used in making these bracelets? The result shows that the glass bracelets can be divided into five groups which include 1 - simple circular bracelets, 2- twisted bracelets with a semi-circular section, 3- ribbed bracelets, 4- Twisted bracelets with spiral cross sections, 5- bracelets with geometric decorations. Morphologically and these bracelets are similar to the glass bracelets obtained from the ancient site of Siraf. In addition, the elemental composition shows that these bracelets are of the type of silica-soda-lime glass in which the source of the supply of soda was the ash obtained from plants grown in salty soils.  },  
Keywords = {Glass bracelets, Sassanian period, Micro-PIXE, Jahangir Dome, Goriye, Siraf},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {1-20}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {گونه شناسی، سبک شناسی و آنالیز عنصری النگوهای شیشه ای اوائل اسلامی گنبد جهانگیر و تپه گوریه در استان ایلام},
abstract_fa ={محوطه‌‌‌های باستانی گنبد جهانگیر و تپه گوریه در استان ایلام بخشی از شبکه راه‌های ارتباطی با بین‌النهرین محسوب می‌شوند. از این ‌رو در مطالعات باستان‌شناسی دوران ساسانی و اوایل اسلامی از اهمیت بسیاری برخوردارند. در این پژوهش، 20 النگوی شیشه‌ای به دست آمده از این محوطه‌ها با قدمت اوایل دوره اسلامی برای مطالعه و اندازه‌گیری ترکیبات عنصری انتخاب شدند. هدف از این پژوهش گونه‌‌‌شناسی و سبک‌‌‌شناسی النگوهای شیشه‌ای به دست آمده از محوطه‌های مورد مطالعه و مقایسه تطبیقی آنها با النگوهای شیشه‌ای محوطه سیراف و النگوهای شیشه‌ای موزه اورشلیم در فلسطین اشغالی به منظور بررسی احتمال تجارت این اشیاء از طریق راه‌های تجاری بین مناطق جنوب و غرب ایران است. این پژوهش بر اساس مطالعات میدانی، اسنادی با رویکرد توصیفی و با روش آنالیز آزمایشگاهی میکروپیکسی انجام شده است. بدین ترتیب در ابتدا النگوهای شیشه‌ای گونه‌‌‌شناسی و سبک‌‌‌شناسی شدند و از بین آنها بر اساس نوع تزیین، رنگ و شکل، دوازده نمونه برای آنالیز عنصری انتخاب و با استفاده از روش میکروپیکسی آنالیز شدند. نتایج گونه‌‌‌شناسی النگوهای شیشه‌ای نشان می‌دهد النگوهای شیشه‌‌‌ای این محوطه‌ها بر اساس شکل ظاهری به پنج گروه مختلف تقسیم می‌شوند که عبارت از النگوهای ساده با مقطع دایره‌ای، النگوهای تخت با مقطع نیم‌‌‌دایره، النگوهای آجدار، النگوهای تابیده با مقطع دایره‌‌‌ای و النگوهای دارای تزئینات هندسی تکرار شونده هستند. مطالعات تطبیقی نیز نشان می‌دهد که این نمونه‌ها از نظر ظاهری شباهت بسیاری با النگوهای شیشه‌ای به دست آمده از محوطه باستانی سیراف و فلسطین دارند. همچنین نتایج آزمایشات میکروپیکسی نشان می‌دهد ترکیبات عنصری النگوهای شیشه‌ای گنبد جهانگیر و تپه گوریه از نوع شیشه‌های سیلیکا- سودا- آهک هستند که منبع تأمین سودا در آنها خاکستر به دست آمده از گیاهان رشد یافته در خاک‌‌‌های شور بوده است.},
keywords_fa = {النگوی شیشه ای, اوائل اسلامی, میکروپیکسی, گنبد جهانگبر, تپه گوریه؛ سیراف},

doi = {10.52547/jra.9.2.376},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-376-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-376-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Kavosh, HosseinAli},  
title = {Chronological sequence of Sistan plain based on absolute dating of Yal site (Yalda)}, 
abstract ={In the second half of the 4th millennium BC, cultural homogeneity is formed in large areas of the Iranian plateau, which is called the Porto Elamite period or horizon.   At the same time as this horizon, the settlement was formed in Shahr-I Sokhta, which expanded the size of the city in the 3rd millennium BC and many satellite sites came into being in the southern plain of Sistan. One of the satellite sites of Shahr-I Sokhta is Yal site or Taleb Khan 2, which is located 11 kilometers south of this city. In order to more fully understand the cultural developments and settlement patterns of the third millennium BC in the cultural area of southeastern Iran, it is necessary to explore some of the satellite sites of Shahr-i Sokhta in order to achieve a more comprehensive analysis. According to some existing problems and questions, as well as the training of archeology students of Zabul University, Yal site was excavated for six seasons.  In any archaeological excavation, the first question is to know the cultural sequence of each site.   Therefore, during the excavation of the first and second seasons in Yal site, one of the main goals was to know the cultural sequence of the site and provide its relative and absolute dating. During the excavation, four settlement phases were identified.  In this article, an attempt is made to analyze the cultural materials obtained from the excavations and using the results of the c 14 dating to deal with the relative and absolute chronology of this area. The most important questions are: The settlement sequence of Yal was at the same time as which periods of Shahr-I Sokhta? And according to the results of the carbon 14, what is the exact date of settlement in this Site?  In order to date the cultural deposits of Yal, 5 charcoal samples were sent to the laboratory of Oxford University. The results show that this area was inhabited from about 2600 BC to about 2300 BC, that is, at the same time as Shahr-I Sokhta III and Shahr-I Sokhta IV.  Since the pottery findings of the new phases of the area are comparable to layers 1 and 0 of the Shahr-I Sokhta and Taleb Khan 1, an older date should be considered for the periods III and IV of the Shahr-I Sokhta.  },  
Keywords = {Hirmand civilization, Bronze Age, absolute chronology, Shahr-I Sokhta.},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {21-40}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {توالی گاهنگاری دشت سیستان بر مبنای تاریخگذاری مطلق تپه یل (یلدا)},
abstract_fa ={در نیمه دوم هزاره چهارم پیش از میلاد همگونی فرهنگی در مناطق وسیعی از فلات ایران شکل می‌‌گیرد که از آن به‌ عنوان دوره یا افق آغاز ایلامی نام برده می‌‌شود. هم‌زمان با این افق، استقرار در شهرسوخته شکل می‌‌گیرد که در هزاره سوم پیش از میلاد وسعت شهر گسترش یافته و محوطه‌‌های اقماری متعددی در دشت جنوبی سیستان به وجود می‌‌آید. یکی از تپه‌‌های شاخص اقماری شهرسوخته، تپه یل یا طالب‌‌خان 2 بوده که در فاصله 11 کیلومتری جنوب این شهر قرار دارد. جهت شناخت کامل‌‌تر تحولات فرهنگی و الگوهای زیستی هزاره سوم پیش از میلاد در حوزه فرهنگی جنوب شرق ایران، نیاز است تا برخی از محوطه-های شاخص اقماری شهر سوخته مورد کاوش قرار گیرند تا به تحلیلی جامع‌‌تر دست پیدا کنیم. با توجه به برخی مشکلات و سؤالات موجود و همچنین آموزش دانشجویان رشته باستان‌‌شناسی دانشگاه زابل، تپه یل به مدت شش فصل کاوش شد. در هر کاوش باستان‌‌شناسی اولین سؤال مربوط به شناخت توالی فرهنگی هر تپه است؛ بنابراین طی کاوش فصل اول و دوم در تپه یل یکی از اصلی‌‌ترین اهداف، شناخت توالی فرهنگی محوطه و ارائه تاریخ‌گذاری نسبی و مطلق آن بود؛ که طی کاوش صورت گرفته چهار فاز استقراری شناسایی شد. در این مقاله سعی بر آن است تا با تحلیل مواد فرهنگی به دست آمده از کاوش‌های صورت گرفته و استفاده از نتایج آزمایش کربن 14 به گاهنگاری نسبی و مطلق این محوطه پرداخته شود. مهم‌ترین سؤالات عبارت‌اند از: توالی استقراری تپه یل هم‌زمان با کدام دوره‌‌های شهرسوخته بوده است؟ و با توجه به نتایج آزمایش کربن 14 تاریخ دقیق استقرار در این تپه مربوط به چه برهه زمانی است؟ جهت تاریخ‌‌گذاری مطلق نهشته‌‌های فرهنگی تپه یل، 5 نمونه زغال به آزمایشگاه مرکز باستان‌‌سنجی کورت انگلهورن ارسال شد که نتایج نشان می‌‌دهد این محوطه از حدود 2600 پیش ‌از میلاد تا حدود 2300 پیش از میلاد یعنی هم‌زمان با شهرسوخته III و شهرسوخته IV مورد سکونت قرار داشته است. از آنجایی که یافته‌‌های سفالی فاز‌‌های جدید محوطه، قابل‌مقایسه با لایه‌‌های 1 و 0 شهرسوخته و تپه طالب‌‌خان 1 است، می‌‌بایست تاریخی قدیمی‌‌تر را برای دوره‌‌‌‌های III و IV شهر سوخته در نظر گرفت.},
keywords_fa = {حوزه فرهنگی تمدن هیرمند, عصر مفرغ, گاهنگاری مطلق, شهرسوخته.},

doi = {10.52547/jra.9.2.378},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-378-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-378-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Behnia, Ali and Zarei, Mohammad Ebrahim},  
title = {Investigating the Pattern of Bijar Garrus’ Sites throughout the Middle Centuries of the Islamic Era Based on the GIS analysis}, 
abstract ={Bijar city is located at the highest point of the eastern Kurdistan province and in the connecting path between northwest and west of Iran. Research related to the Islamic era has rarely been conducted in this region; therefore, to fill this gap, the study of human habitats of this era plays a significant role in the reconstruction of regional and beyond regional interactions. The purpose of the current study is to investigate and identify deployment locations based on GIS analysis, understand the position of the region in the archaeological studies of western Iran, and identify the effective factors in the formation of sites and analysis of the deployment patterns. Based on the discovered pottery remainders, the spread of cultural traditions in the middle centuries of the Islamic era in the region shows that the inhabitants of these sites, mostly had local cultural connections both in this region and beyond it. The present study, with a descriptive-analytical approach, tries to respond to these questions: “What were the most important environmental factors in the formation of the sites in the middle century of the Islamic era in Bijar Garrus region? How was the deployment pattern of the region throughout the Islamic era, especially in the middle centuries? What concepts can be taken into account for the distribution of habitats?” Thus, this study played a crucial role in the field by examining the formation of the sites in terms of various variables such as height above mean sea level (AMSL), roads, direction and degree of land slope, proximity to the river, and height code. From the cultural point of view, the results show that the cultural materials represent the effects of neighboring areas. In this study, to obtain the deployment pattern of the region in the Islamic era, 82 sites were examined and align with the environmental variables, a specific statistical method for cluster analysis was used.  },  
Keywords = {Bijar Garrus, environmental factors, deployment pattern, GIS analysis},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {41-62}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {بررسی و مطالعه الگوی استقراری محوطه‌های سده‌های میانی دوران اسلامی بیجار گروس بر اساس تحلیل‌های GIS},
abstract_fa ={شهرستان بیجار در مرتفع‌ترین نقطه شرق استان کردستان و در محور ارتباطی شمال‌‌غرب به غرب قرار گرفته است. فعالیت‌های پژوهشی در ارتباط با دوران اسلامی در این منطقه به ندرت به انجام رسیده، بنابراین مطالعه‌ی زیستگاه‌های انسانی نقش به سزایی در بازسازی برهم‌کنش‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای دارد. هدف از پژوهش حاضر بررسی و شناسایی مکان‌‌های استقراری بر اساس تحلیل SPSS و Arc GIS جهت درک جایگاه منطقه در مطالعات باستان‌‌شناختی غرب ایران و شناخت عوامل تأثیرگذار بر شکل‌‌گیری محوطه‌ها با بهره‌‌گیری از روش‌‌های تحلیل کمی از نوع آمار استنباطی، همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی چندگانه است. همچنین یافته‌های سفالی بیانگر رواج سنت‌های فرهنگی سلجوقی، ایلخانی، تیموری و صفوی در این ‌بخش از غرب ایران است. ساکنان این محوطه‌ها بیشتر ارتباطات فرهنگی به صورت محلی، منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای داشته‌اند. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی سعی دارد به سؤالاتی پاسخ دهد که مهمترین عوامل زیست محیطی در شکل‌‌گیری محوطه‌های سده میانی بیجار چه بوده است؟ و ترسیم الگوی استقراری منطقه طی دوران اسلامی به‌‌ویژه سده‌های میانی چگونه بوده و چه مفهومی برای توزیع زیستگاه‌های می‌توان در نظر گرفت؟ در نتیجه این پژوهش با بررسی متغیرهای گوناگون از جمله ارتفاع از سطح دریا، راه‌‌ها، جهت و میزان شیب زمین، نزدیکی به رودخانه، کد‌های ارتفاعی در شکل‌‌گیری محوطه‌ها نقش بسزایی داشته است. جهت به دست آوردن الگوی استقراری منطقه در دوران اسلامی (سده‌های میانی) با استفاده از تحلیل خوشه‌ای، سه الگو به دست آمده و از نظر فرهنگی نتایج نشان می‌دهد که مواد فرهنگی نشان‌‌دهنده تأثیرات مناطق هم‌‌جوار است.},
keywords_fa = {بیجارگروس,دوران اسلامی, عوامل زیست محیطی, الگوی استقراری, تحلیلGIS},

doi = {10.52547/jra.9.2.385},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-385-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-385-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Agha-Aligol, Davoud and Faryadian, Behzad and Moradi, Mahmou},  
title = {Characterization of Sasanian glasses obtained in Seymareh with an archaeometric approach using the micro-PIXE technique}, 
abstract ={Studying and measuring the elemental composition of historical and ancient glasses are of special importance in sciences related to archeology. Only by being aware of the elemental composition of historical glasses, valuable information can be obtained regarding the technology and technique of production, determining the raw materials used in production, as well as examining trade and exchange of raw materials and finished products. In this research, 41 samples of glass fragments obtained from the historical city of Seymareh, which dates back to the Sasanian period, were analyzed using the micro-PIXE techniqe. The aims of this research are to provide appropriate answers to the questions raised in this field using elemental analysis. The first fundamental question is to determine what raw materials were used to make glass products in the historical city of Seymareh. Determining the flux materials used in these glasses is also of particular importance, as identifying the type of flux material can play a significant role in studying the trade and exchange of raw materials. Another question in this regard is to investigate the diversity of silica resources and identify the colorants and decolorants used in the manufacturing process. The results of this study indicate that all the analyzed glass samples from the historical city site of Seymareh are classified into the silica-soda-lime group of glasses. Based on the weight percentage of magnesium oxide and potassium oxide present in these glasses, which is more than 2.5wt%, it is determined that plant ashes have been used as a flux in their production. The elemental composition results of these glasses also show that based on the raw materials used in their production, the glasses of this site are divided into two major groups, each of which has been produced with different raw materials.  },  
Keywords = {Sasanian glass, Seymareh, elemental analysis, micro-PIXE, silica-soda-lime glass},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {63-82}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {بررسی و مطالعه شیشه های ساسانی بدست آمده در شهر تاریخی سیمره با رویکرد باستان‌سنجی و اندازه گیری ترکیبات عنصری با استفاده از روش میکروپیکسی},
abstract_fa ={در این طرح پژوهشی 38 نمونه از قطعات شیشه‌‌ای به دست آمده در شهر تاریخی سیمره که دوره تاریخی آنها به دوره ساسانی بر‌‌می‌‌گردد، با استفاده از روش میکروپیکسی آنالیز و ترکیبات عنصری آنها اندازه‌‌گیری شده است. هدف از انجام این طرح پژوهشی این است که با استفاده از اندازه‌‌گیری ترکیبات عنصری شیشه‌‌ها، پاسخ مناسبی به سؤالات مطرح در این زمینه ارائه شود. اولین سؤال اساسی این است که برای ساخت مصنوعات شیشه‌‌ای شهر تاریخی سیمره از چه مواد اولیه‌‌ای استفاده ‌‌شده است. همچنین تعیین مواد گدازآور استفاده ‌‌شده در این شیشه‌‌ها دارای اهمیت ویژه‌‌ای است، زیرا مشخص کردن نوع ماده گداز‌‌آور، می‌‌تواند نقش تعیین‌‌کننده‌‌ای در بررسی و مطالعه تولیدات بومی و فرایند تجارت و نقل‌‌و‌‌انتقالات مواد اولیه شیشه داشته باشد. پرسش دیگر در این زمینه، بررسی تنوع منابع سیلیس و ماده گدازآور استفاده شده در فرایند ساخت است. همچنین، مشخص کردن مواد رنگ‌‌زا و رنگ‌‌بر استفاده شده در این نمونه‌‌ها یکی دیگر از اهداف این پژوهش است. نتایج این پژوهش نشان می‌‌دهد، تمام شیشه‌‌های آنالیز شده از محوطه شهر تاریخی سیمره در گروه شیشه‌‌های سیلیکا-‌‌ سودا- آهک طبقه‌‌بندی می‌‌شوند و بر اساس درصد وزنی اکسید منیزیم و اکسید پتاسیم موجود در این شیشه‌‌ها که مقدار آن بیشتر از 5/2 درصد وزنی است، مشخص می‌‌شود که در ساخت آنها از خاکستر گیاهان به عنوان ماده گدازآور استفاده شده است. همچنین نتایج ترکیبات عنصری این شیشه‌‌ها نشان می‌‌دهد که بر اساس مواد اولیه استفاده شده در ساخت، شیشه‌‌های این محوطه به دو گروه عمده تقسیم‌‌بندی می‌‌شوند که هریک از این دو گروه با مواد اولیه متفاوتی تولید شده‌‌اند.},
keywords_fa = {شیشه های ساسانی, شهر تاریخی سیمره, آنالیز عنصری, میکروپیکسی, شیشه سیلیکا- سودا- آهک},

doi = {10.52547/jra.9.2.381},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-381-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-381-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Gholami, Saba and Mehrafarin, Reza and MosaviHaji, Seyyed Rasool and SafarRad, Taher},  
title = {Studying the archeology of West part of Kermanshah and Iraqi Kurdistan based on remote sensing data with the application of remote sensing in archeology}, 
abstract ={ By studying the topic of remote sensing, we are confronting to a  science that gives us comprehensive and complete information about the range or a phenomenon without physical contact with it. It also deals with quantifying the behavior of materials in interaction with electromagnetic energy. Actually , the science of remote sensing includes observing the earth from top to bottom (Earth observation systems. Along with other sciences, remote sensing helps other sciences, including archeology, as a helpful tool and as a strong knowledge with an interdisciplinary perspective.This method in archeology can quickly and accurately discover ancient artifacts deep in the earth and on the surface of the earth. Monitoring of ancient sites, by focusing on ancient sites and using satellites such as Spot, Corona, Landsat and Quickbird, is possible by analyzing satellite images and processing them.  Analyzing data from satellites is very useful and practical in order to investigate terrestrial phenomena such as vegetation, surface soils, rocks, water, cities, human phenomena, etc. In the western region of Kermanshah and Iraqi Kurdistan, many ancient remains related to agricultural facilities, including water supply systems, have been left since the Sassanid era, which can be identified with the Corona satellite in the past landscape of the region.  This article is trying to study the western region of Kermanshah and Iraqi Kurdistan by looking at the use of radar and thermal sensors for the archaeological knowledge of the environment and vegetation . and study the condition of soil, water and  pastures (land use) in relation to the remaining  facilities related to agriculture of the region. The study method of this article was library.  },  
Keywords = {remote sensing, vegetation, remote sensing in archaeology, land use, Sassanid era},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {83-96}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {مطالعه باستان‌شناسی غرب کرمانشاه و کردستان عراق بر اساس داده‌های سنجش‌ازدور با نگاه کاربردی دورسنجی در علم باستان‌شناسی},
abstract_fa ={مطالعه‌ مبحث‌ دورسنجی‌ درواقع‌ علمی‌ است‌ که‌ درباره محدوده و یا یک‌ پدیده اطلاعات جامع‌ و کاملی‌ درباره شی‌ یا پدیده مورد نظر بدون تماس فیزیکی‌ با آن به‌ ما می‌دهد. درواقع‌ علم‌ سنجش ‌از دور شامل‌ مشاهده زمین‌ از بالا به‌ پایین (Earth observation systems) ‌می‌شود. دورسنجی‌ در کنار دیگر علوم به‌صورت یک‌ ابزار کمک‌کننده و به‌عنوان یک‌ دانش‌ قوی‌ با دیدگاهی‌ میان‌رشته‌ای‌ به‌ دیگر علوم ازجمله‌ باستان‌شناسی کمک‌ می‌کند. زاگرس مرکزی خصوصاً منطقه‌ کرمانشاه و کردستان عراق به‌ دلیل‌ پتانسیل‌های‌ محیطی‌ از دیرباز خصوصاً در زمان ساسانیان برای‌ زندگی‌ و تشکیل‌ استقرار انتخاب شده است‌. در این‌ مناطق‌ بر اساس مطالعات سنجش ‌از دور و استفاده از آن، مطالعه‌ کاربری‌ اراضی‌ و تشخیص‌ ارزش‌های‌ خاکی‌ و پوشش‌ گیاهی،‌ در راستای‌ بررسی توسعه‌ کشاورزی‌ در دوران ساسانی‌ و یافتن‌ بقایای‌ مادی‌ای‌ که‌ این‌ ادعا را ثابت‌ کند، انجام شده است‌. در زاگرس مرکزی‌ از زمان ساسانیان بقایای‌ باستانی‌ بسیاری‌ مربوط به‌ تأسیسات کشاورزی‌ اعم‌ از سیستم‌های‌ آب‌رسانی‌ برجای ‌مانده است؛‌ که‌ با ماهواره کرونا در لندسکیپ‌ گذشته‌ منطقه‌ قابل ‌تشخیص‌ است‌. این‌ نوشتار در تلاش است‌ با نگاهی‌ نو به‌ کاربرد انواع سنجنده‌‌های‌ راداری‌ و حرارتی‌ در باستان‌شناسی، زاگرس مرکزی ‌(غرب کرمانشاه) و زاگرس شمالی ‌(کردستان عراق) را برای‌ شناخت‌ باستان‌‌شناسانه‌ محیط ‌زیست‌ و پوشش‌ گیاهی‌ مورد مطالعه‌ قرار دهد و با استفاده از سنجش ‌از دور و شناخت‌ کاربری‌ اراضی‌، چنین‌ نتیجه‌گیری‌ کند که‌ در منطقه‌ مذکور با توجه‌ به‌ تحلیل‌های‌ جغرافیایی‌ در دوران ساسانی‌ کشاورزی،‌ هم‌ به‌صورت دیم‌ انجام می‌شده و هم‌ به‌صورت آبی‌. درواقع‌ این‌ دو روش در یک‌ منطقه‌ مکمل‌ یکدیگر بوده‌اند. روش مطالعه‌ این‌ مقاله‌ بر اساس سنجش ‌از دور و تحلیل‌های‌ مبتنی‌ بر آن در جغرافیای‌ کردستان عراق و کرمانشاه انجام‌ گرفته‌ است‌.},
keywords_fa = {سنجش‌ازدور, پوشش گیاهی, کاربری اراضی, کشاورزی, دوران ساسانی},

doi = {10.52547/jra.9.2.379},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-379-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-379-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {IravaniGhadim, Farshid and Amirnejad, Amir},  
title = {The Neo-Assyrian Settlements based on the Theory of Socio-‎Natural ‎System with an Emphasis on Geographical Variables}, 
abstract ={The employment of the Socio-Natural ‎System and recognition of the main subsystems have received less attention in the analysis of the Neo-Assyrian settlements. The main focus of this study is the impact of geographical variables as the primary subsystem within the framework of the Socio-Natural ‎System on the distribution of Neo-Assyrian settlements. In this regard, the social system, in the context of economic factors, including agricultural and migratory systems, and natural factors, such as resource availability and geographical variables, is investigated from two main sources: archaeological studies conducted from the 2000s onwards and derived written documents. Through the combination and analysis of these findings in a Geographic Information System (GIS) workshop, answers are provided to these questions: What is the main pattern of settlements and distribution of archaeological sites in the catchment basin of the Little / Lower and Great / Upper Zab rivers? How has the Socio-Natural ‎System played a role in the distribution of settlements? The results indicate that the primary pattern of settlements, considering available natural resources, is likely to be linear, and the distribution of sites may be a combination of linear and scattered. Agricultural and migratory policies, considering geographical factors, can directly influence the increase and density of Neo-Assyrian settlements in the catchment basin of the Little / Lower and Great/ Upper Zab rivers. .  },  
Keywords = {Neo-Assyrian, Settlement Pattern, Social-Natural System, Geographical Variables.‎},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {97-123}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {سکونتگاه‌های آشورنو براساس نظریه سیستم‌ اجتماعی-طبیعی با تاکیدبر متغیرهای جغرافیایی},
abstract_fa ={به‌کارگیری سیستم اجتماعی- طبیعی و شناخت زیرسیستم‌های اصلی در تحلیل استقرارهای آشور نو کمتر موردتوجه بوده است، در این پژوهش تأثیر متغیرهای جغرافیایی به‌عنوان زیرسیستم اصلی در چارچوب سیستم اجتماعی- طبیعی در پراکنش استقرارهای آشور نو مسئله اصلی این پژوهش است؛ در این راستا سیستم اجتماعی در قالب عوامل اقتصادی شامل سیستم کشاورزی، مهاجرتی و عوامل طبیعی شامل در دسترس بودن منابع و متغیرهای جغرافیایی از دو منبع اصلی بررسی‌های باستان‌شناسی انجام‌شده از دهه 2000 م. به بعد و اسناد مکتوب مشتق می‌شود تا با ترکیب و تحلیل این یافته‌ها در سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) به‌صورت کارگاهی به این سؤالات پاسخ دهند که الگوی اصلی استقرار و پراکندگی محوطه‌های باستانی در حوضه آبریز زاب بزرگ و کوچک چگونه است؟ سیستم اجتماعی- طبیعی به چه شکلی در پراکنش استقرارها نقش داشته است؟ نتایج نشان میدهد که الگوی اصلی استقرارها با توجه به منابع طبیعی در دسترس، احتمالاً به‌صورت خطی و پراکندگی محوطه‌ها به‌صورت ترکیبی است و سیاست‌های کشاورزی و مهاجرتی با توجه به عوامل جغرافیایی می‌تواند تأثیر مستقیمی در افزایش و تراکم استقرارهای آشور نو در حوضه آبریز زاب بزرگ و کوچک داشته باشد.},
keywords_fa = {آشور نو, الگوی استقراری, سیستم اجتماعی-طبیعی, متغیرهای جغرافیایی.‌},

doi = {10.52547/jra.9.2.393},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-393-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-393-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {MortazaviMehrizi, Maryam and Farjami, Mohamm},  
title = {Geoarchaeological study of the pottery of Gebri Mud (Mud B) ancient site, Sarbisheh, Southern Khorasan in order to determine making-materials and provenance}, 
abstract ={The potteries of Gebri Mud site in sarbisheh city includes varoius pottery that some of their types are the local indicators of southeast of Iran. Is there any connection between the composition of the building materials used in making the pottery of this region and the neighboring regions in the Parthian period? Since the imported aspect of these pottery from the southeastern regions of Iran, Makran and Sistan has been suggested, the provenance of the above works based on the mineralogical composition analysis (sedimentary petrography studies) and the relation between their composition with geological setting of the region has been investigated. In order to determine the geological characteristics of pottery artifacts and the nature of the raw materials used in their manufacture, the thin sections prepared from them were studied by polarizing microscope. The similarity of the petrographic composition of the raw materials of studied pottery with geological rock units and collected alluvial sedimentary samples of around the study area rejects the import aspect of these earthenware from the southeastern regions of Iran and strengthens the possibility that these ceramics are native and made near the place of their discovery.  },  
Keywords = {Gebri mud, Provenance studies, Simple and unglazed pottery, Southern Khorasan},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {125-143}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {مطالعه زمین‌باستان‌شناسی سفال‌های محوطه باستانی گبری مود (مود B)، سربیشه، خراسان جنوبی به‌منظور تعیین ماهیت مواد سازنده و منشأ},
abstract_fa ={زمین‌‌‌باستان‌‌‌شناسی یکی از علوم میان‌‌‌رشته‌‌‌ای است که از روش‌‌‌ها و مفاهیم علوم ‌‌‌زمین برای مسائل پژوهش‌‌‌های باستان‌‌‌شناسی استفاده می‌‌‌کند. تپه باستانی گبری مود یکی از محوطه‌‌‌های شاخص دوره اشکانی در خراسان جنوبی است که تاکنون مطالعات متعدد جهت تعیین حریم، کاوش، لایه‌‌‌نگاری، طبقه‌‌‌بندی و تحلیل گونه‌‌‌شناختی سفال‌‌‌های این محوطه صورت گرفته است. سفال-های محوطه گبری مود شامل انواع سفال‌‌‌های ساده و بدون لعاب، سفال‌‌‌های داغ‌‌‌دار و سفال‌‌‌های لوندو هستند که برخی از گونه-های آن (به‌‌‌ویژه انواع داغ‌‌‌دار و لوندو) از جمله سفال‌‌‌های محلی شاخص جنوب شرق ایران هستند. آیا بین نوع ترکیب مواد سازنده مورد استفاده در ساخت سفال‌‌‌های این منطقه و مناطق مجاور در دوره اشکانی ارتباطی وجود دارد؟ از ‌‌‌آنجایی‌‌‌که جنبه وارداتی ‌‌‌بودن این سفال‌‌‌ها از مناطق جنوب‌‌‌شرق ایران، مکران و سیستان مطرح شده است، منشأیابی آثار فوق بر اساس تحلیل ترکیب کانی‌‌‌شناسی (مطالعات پتروگرافی رسوبی) و نحوه ارتباط ترکیب آنها با موقعیت زمین‌‌‌‌‌‌شناختی منطقه مورد بررسی قرار گرفته است. در انجام این تحقیق، از روش‌‌‌های میدانی- آزمایشگاهی بهره گرفته شده و علاوه ‌‌‌بر جمع‌‌‌آوری نمونه‌‌‌های سفالی ساده، از نمونه‌‌‌های رسوبی دیواره محوطه، پادگانه‌‌‌های آبرفتی مجاور محوطه و سنگ‌‌‌ریزه‌‌‌های پراکنده در سطح و اطراف محوطه نمونه‌‌‌برداری شده است. به‌‌‌منظور تعیین ویژگی‌‌‌های زمین‌‌‌شناسی مصنوعات سفالی و ماهیت مواد خام به‌‌‌کار‌‌‌رفته در ساخت آنها، مطالعه مقاطع نازک تهیه شده از آنها توسط میکروسکوپ پلاریزان صورت گرفته و ترکیب اجزاء سازنده با ترکیب واحدهای سنگی اطراف منطقه و نمونه‌‌‌های‌‌‌ رسوبی جمع‌‌‌آوری شده که ناشی از هوازدگی و فرسایش آنها هستند، مقایسه شده است. تشابه ترکیب پتروگرافی مواد خام سفال‌‌‌های ساده محوطه گبری مود با مجموعه‌‌‌های سنگی و رسوبات آبرفتی اطراف محوطه جنبه وارداتی ‌‌‌بودن این سفال‌‌‌ها از مناطق جنوب شرق ایران را رد کرده و احتمال بومی ‌‌‌بودن و ساخته‌‌‌شدن این آثار فرهنگی را در نزدیکی محل کشف آنها تقویت می‌‌‌کند.},
keywords_fa = {گبری مود, منشأیابی, سفال‌های ساده و بدون لعاب, خراسان جنوبی},

doi = {10.52547/jra.9.2.386},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-386-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-386-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Sharifi, Mahnaz and Garavand, Afrasiab},  
title = {Pottery Making Technology from Late Chalcolithic  Period in Girdi Ashoan tepe,(North west Iran),Based on XRD,XRF and Petrography Techniques}, 
abstract ={Excavations at Gird-i Ashoan, an archaeological mound in Piranshahr County in the Lower Zab Basin, have provided remarkable insights into the cultural traditions of the region during the Late Chalcolithic. At Gird-i Ashoan, the surface layers represented ephemeral Iron II-III occupations, the Mannaean period (Sharifi 2021c), totally lacking in architecture. Directly below these later contexts emerged the cultural material characteristic of the Late Chalcolithic, thus marking the presence of a protracted hiatus of several millennia. With its thick deposit of 8.65 m, Gird-i Ashoan in the Zab basin represents a key point in northwestern Iran. Excavations of Gird-i Ashoan revealed a Late Chalcolithic-period deposit, which extended from a depth of 1.00 m down to –9.65 m. Results from the excavations of the site are indicative of the interactions and cultural similitudes of the occupants of Gird-i Ashoan with northwest Iran, north Mesopotamia, Anatolia and the Caucasus. The material culture from the site exhibits close relationships with the coetaneous centers of the Lake Urmia region, on the one hand, and Anatolia, the Caucasus and Mesopotamia, on the other. Building on the finds from Gird-i Ashoan, the present paper addresses the reasons for the chaff-faced pottery’s extension over a wide geographic area from the Caucasus to Mesopotamia, Northern Syria and Northwestern Iran. Excavations at the site brought to light a Late Chalcolithic settlement of an unprecedentedly substantial range, consisting of about 8 m of continuous deposits. The pottery assemblages from the site include chaff-faced ware and Painted Pisdeli ware, suggesting that the site’s strongest interactions were with the Caucasus, Anatolia, and Mesopotamia. The Late Chalcolithic is represented by a thick deposit comprised of 24 layers and 4 architectural phases. A contemporary deposit of such depth, 8 meters, is as yet unreported from northwestern Iran. The presence of the CFW across vast regions was initially linked to the migrations of Mesopotamian groups to Transcaucasia (Marro 2010: 52). Yet, thorough comparison of CFW assemblages excavated from the Caucasus down to the Fertile Crescent, it is now argued that this widespread occurrence does not result, contrary to a frequent opinion, from the migrations of Mesopotamian groups into Transcaucasia; rather, it developed from a local evolution dating back at least to 4500 BCE. The territory spanned by CFW thus constitutes some kind of oikoumene, whose center of gravity is probably located in the Highlands, between the Euphrates and the Kura Basins but not in the Fertile Crescent (Marro 2010). The bearers of the CFW culture appear to have lived side by side with the bearers of the Kura-Araxes culture for a certain while, before the latter supplanted the CFW culture. Test Results of Petrography Techniques shows The inclusions identified in the sample under study are: phenocryst and polycrystalline forms, plagioclase, feldspar, pyroxene, iron oxide, silt particles, clay, calcite, and sedimentary. Based on the regional geology, these components all point to the local provenance of the raw materials. Quartz occurs as fine-grained, mono-crystalline, and semi-rounded inclusion. Another inclusion typical to the whole sample , calcite is particularly significant for pottery studies as its serves as a built-in thermometer. It is lost to heat as temperature reaches 800 °C. Thus, its presence in any specimen will mean the original piece was fired at a lower temperature. In light of petrography, the ceramics fall into three fabric groups. The first group has porous texture. A lot of empty space can be seen in the paste of this group of samples. Group 1 is marked by a silty fabric, having quartz and grog as the dominant component. Contrariwise, Group 2:The second group is clays with silty texture (fine-grained) and heterogeneous silty. In this group, various minerals such as quartz and calcite are observed in the form of coarse to fine pieces in the clay paste. In general, it can be concluded that quartz is present in most samples. Compounds like quartz are present in all soils and it is one of the main components of the soil used in the production of pottery. The presence of calcite is due to lime deposits.  },  
Keywords = {North west of Iran, South of Lake Urmia, Late chalcolithic, pisdeli,Chaff tempered},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {145-163}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {فن‌آوری تولید و آنالیز سفال عصر مس و سنگ جدید شمال غرب ایران براساس آزمایشات XRF/ XRD و پتروگرافی(مطالعه موردی تپه گردآشوان)},
abstract_fa ={تپه گِردآشوان در حاشیه‌‌ی شرقی دشت پیرانشهر، در شیب دامنه غربی ارتفاعات شرقی دشت و رودخانه لاوین واقع شده است. تپه گِردآشوان پشته‌‌ای حدود 2750 مترمربع را در بر می‌‌گیرد. در این تپه استقراری طولانی مدت شکل گرفته و دارای هشت متر انباشت فرهنگی با چهار فاز معماری و سفال شاخص گونه پیزدلی LC1 و کاهرو LC2/3 است. مطالعه مواد فرهنگی تپه پیوندهای فرهنگی گردآشوان را با مناطق قفقاز، آناتولی و بین‌‌النهرین نشان داد؛ چراکه گونه سفال کاهرو دارای پراکنش وسیعی در نقاط مختلف است. با توجه به گستردگی این گونه‌‌ی سفالین، آگاهی ما از نحوه تولید آن از جمله بافت سفال، عناصر تشکیل‌‌دهنده، منشأ ساخت و فرایند تولید آن اهمیت بسیاری در شناخت تولید و فن‌‌آوری سفال‌‌گری دارد؛ لذا مطالعات آزمایشگاهی می‌‌تواند راه‌گشای تبیین فرایند تولید سفال محسوب گردد. در این پژوهش تلاش شد تا با آنالیز سفال، شناخت دقیق‌‌تری از تولید آنها داشته باشیم. در این راستا با هدف شناخت دقیق‌‌تر از فن‌‌آوری به‌‌کار گرفته شده در سفال‌‌های گردآشوان و شناسایی ترکیبات سفال عصر مس و سنگ، از آزمایش XRF (طیف-سنجی تابش مجهول فلورسانس)، آزمایش XRD (طیف‌‌سنجی پراش پرتوایکس) و پتروگرافی استفاده گردید. تعداد 12 قطعه سفال جهت آزمایش XRF/XRD و تعداد 22 قطعه جهت مطالعه پتروگرافی انتخاب گردیدند. نتایج حاصله نشان ‌‌داد که فاز اصلی تشکیل-دهنده سفال بر اساس آزمایش XRD به ترتیب کوارتز Quartz، سیلیس SiO2، کلسیت Calcite و کربنات کلسیم  CaCO3است. بر اساس نتایج XRF نیز عناصر سیلیس، اکسید آلومینیوم و کلسیم از عناصر تشکیل‌‌دهنده سفال است. همچنین نتایج آنالیز پتروگرافی هم نشانگر عناصر کوارتز و کلسیت بود که نشانگر هم‌‌پوشانی با آنالیز XRF/XRD است.},
keywords_fa = {شمال غرب ایران,جنوب دریاچه ارومیه, مس و سنگ جدید,پیزدلی,کاهرو.},

doi = {10.52547/jra.9.2.380},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-380-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-380-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {ShaikhBaiklooIslam, Babak},  
title = {How the Climate Change Package Affects Human Societies: The Archaeological-Historical Approach into Palaeoclimatology}, 
abstract ={Climate change is like a package full of disasters that affect all aspects of human life. The consequences of climate change are divided into two parts; Direct: climate hazards such as torrential rains, drought, cold and heat waves, and dust storms, which themselves have outcomes such as famine, malnutrition, physical and mental illnesses, homelessness, and mortality; Indirect: long-term socio-economic losses, such as unemployment, forced migrations, population decline, regional insecurity, civil conflicts, war, and socio-political collapse. In climate change periods, we usually face behaviors and occurrences seemingly independent of the climate event's consequences but mostly have an indirect link with it. Research on the current climate change caused by global warming can be useful for archaeologists and historians in knowing the direct and indirect outcomes of this phenomenon and generalizing this information to the past. The consequences of climatic events in archaeological studies are often inferred from signs such as changes in the subsistence system, the abandonment of settlements in a region without evidence of violence, the regional population reduction, changes in the distribution pattern of settlements, etc. Further, historical reports of floods, droughts, famines, outbreaks of epidemics, increases in rebellions, and civil wars can be adapted to periods of climate change. In this article, along with explanations regarding the details of the climate change package, related ancient and historical examples are presented. This research underlines the significance of using paleoclimate research in archaeological and historical studies. Currently, the number and resolution of paleoclimate research conducted in Iran are such that the Holocene climate can be reconstructed with relatively high confidence. The most notable Holocene climate changes include the 8.2 ka BP, 6.2 ka, 5.2 ka BP, 4.2 ka BP, and 3.2 ka BP events, the Early Medieval Cooling (ca. AD 450-850), and the Little Ice Age (ca. AD 1250-1870). The connection between paleoclimate research and archaeological and historical studies can help shed light on crucial issues such as what led to the dark and turbulent periods and the fall of ancient cultures and civilizations. Climate fluctuations in the past posed serious challenges to ancient cultures and historical civilizations, constraining their political adaptability and diminishing social resilience, ultimately leading to grave repercussions for human societies},  
Keywords = {Holocene climate events, extreme weather events, archaeology, history, paleoclimate research},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {165-172}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {بسته تغییر اقلیم چگونه بر جوامع انسانی اثر می‌گذارد: رهیافت باستان‌شناختی ـ تاریخی به دیرین‌اقلیم‌شناسی},
abstract_fa ={تغییرات اقلیمی مانند بسته‌ای آکنده از مخاطرات است که همه جنبه‌های زندگی بشر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. پیامدهای تغییر اقلیم به دو بخش تقسیم می‌شود؛ مستقیم: مخاطرات اقلیمی مانند باران‌های سیل‌آسا، خشکسالی، امواج سرما و گرما و طوفانهای گرد و غبار که خود پیامدهایی مانند قحطی، سوءتغذیه، بیماری‌های جسمی و روانی، آوارگی و مرگ ‌و میر را به دنبال دارند؛ غیرمستقیم: زیان‌های اقتصادی-اجتماعی بلندمدت، مانند بیکاری، مهاجرت‌های اجباری، کاهش جمعیت، ناامنی منطقه‌ای، درگیری‌های داخلی، جنگ و فروپاشی سیاسی-اجتماعی. در دوره‌های تغییر اقلیم، معمولاً با رفتارها و اتفاقاتی مواجه می‌شویم که ظاهراً مستقل از پیامدهای رویداد اقلیمی هستند؛ اما عمدتاً با آن ارتباط غیرمستقیم دارند. تحقیق در مورد تغییر اقلیم کنونی ناشی از گرمایش زمین می‌تواند برای باستان‌شناسان و مورخان در شناخت پیامدهای مستقیم و غیرمستقیم این پدیده و تعمیم این اطلاعات به گذشته مفید باشد. پیامدهای رویدادهای اقلیمی در مطالعات باستان‌شناسی اغلب از نشانه‌هایی مانند تغییر در سیستم معیشتی، رها شدن سکونتگاه‌ها در یک منطقه بدون شواهد خشونت، کاهش جمعیت منطقه‌ای، تغییر الگوی توزیع سکونتگاه‌ها و غیره استنباط می‌شود. گزارشهای تاریخی سیل، خشکسالی، قحطی، شیوع بیماریهای همهگیر، افزایش شورشها و جنگهای داخلی را میتوان با دورههای تغییرات آب و هوایی تطبیق داد. در این مقاله همراه با توضیحاتی در خصوص جزئیات بسته تغییر اقلیم، نمونه‌های باستانی و تاریخی مرتبط ارائه شده است. این تحقیق بر اهمیت بهره‌گیری از پژوهش‌های دیرین‌اقلیم در مطالعات باستان‌شناسی و تاریخی تأکید می‌کند. در حال حاضر، تعداد و تفکیک زمانی پژوهش‌های دیرین‌اقلیم انجام شده در ایران به حدی است که می‌توان اقلیم هولوسن را با اطمینان نسبتاً بالایی بازسازی کرد. تأثیرگذارترین تغییرات اقلیمی هولوسن شامل رویدادهای ۸۲۰۰، ۶۲۰۰، ۵۲۰۰، ۴۲۰۰، ۳۲۰۰ سال پیش، سرمایش اوایل قرون وسطی (حدود 450-850 م) و عصر یخبندان کوچک (حدود 1250-1870 م) هستند. ارتباط بین پژوهش‌های دیرین‌اقلیم و مطالعات باستان‌شناسی و تاریخی می‌تواند به روشن شدن موضوعات مهمی مانند آنچه منجر به دوره‌های تاریک و آشفته و سقوط فرهنگ‌ها و تمدن‌های باستانی شد، کمک کند. نوسانات اقلیمی در گذشته چالش‌های جدی برای فرهنگ‌های باستانی و تمدن‌های تاریخی ایجاد کرده‌، سازگاری سیاسی آن‌ها را محدود نموده و انعطاف‌پذیری اجتماعی را کاهش داده‌ و در نهایت منجر به عواقب شدیدی برای جوامع بشری شده‌اند.  },
keywords_fa = {رویدادهای اقلیمی هولوسن, رویدادهای آب و هوایی حدی, باستان‌شناسی, تاریخ, پژوهش‌های دیرین‌اقلیم},

doi = {10.52547/jra.9.2.396},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-396-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-396-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Zakavi, Soheila and Ebrahimi, Afshi},  
title = {Provenance studies of the clay used in mudbricks from Chogha- Zanbil, Elmite period, on optimization of mudbricks applied in conservation}, 
abstract ={},  
Keywords = {},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {173-191}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {شناسایی منشاء ذخایر رسی خشت‌های ایلامی چغازنبیل در راستای بهینه‌سازی خشت‌های مرمتی},
abstract_fa ={شهر دورانتاش دارای سه حصار متحدالمرکز است که با دروازه‌های متعددی به یکدیگر راه داشته‌اند. این حصارها شهر را به 3 حوزه تقسیم کرده‌اند. در مرکز محدوده حصار درونی بنایی موسوم به زیگورات به صورت معبدی مطبق، بر پا شده است. مشخصاً در محوطه تاریخی چغازنبیل بیشترین حجم مصرف مصالح را خشت تشکیل داده است که عنصر اصلی در برپایی سازه‌های معماری به استثنای مخزن آب و مقابر زیرزمینی است. با آنکه سطح عمده خشت‌های تاریخی چغازنبیل با اندود کاهگل و یا دیواره‌های خشتی مرمتی، در مرمت‌های گذشته پوشیده شده است؛ اما بر اثر گذشت زمان و شسته شدن توسط آب باران آسیب دیده‌اند. در نتیجه آسیبدیدگی خشت‌ها قسمت‌های زیادی از بنا تخریب گردیده و بخش‌های وسیعتری در شرف نابودی قرار دارند که باید مرمت و حفاظت شوند. آنچه در این تحقیق به عنوان محور مطالعات مورد توجه قرار گرفته است شناسایی منشأ ذخایر رسی مورد استفاده در خشت‌های تاریخی محوطه چغازنبیل است تا با حفظ اصالت و یکپارچگی در مواد و مصالح بنا از این ذخایر برای تهیه خشت خام به عنوان راهکار منطقی حفاظت، با هدف کاربرد مستقیم در امر مرمت، استفاده شود. در این راستا از خشت‌های اصلی نمونه‌برداری شد. نمونه‌های برداشت شده مورد آزمایش (XRD،XRF، دانه‌بندی، هیدرومتری و حدود آتربرگ) قرارگرفتند. در نهایت مشخص شد که ایلامیان برای ساخت خشت‌های تاریخی چغازنبیل هم از خاک‌های سازندی و هم آبرفتی استفاده نموده‌اند.  },
keywords_fa = {چغازنبیل, خشت تاریخی, ذخایر رسی, تعیین ترکیب شیمیایی به روش XRD, تعیین ترکیب شیمیایی به روش XRF},

doi = {10.52547/jra.9.2.388},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-388-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-388-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Mohammadkhani, Kourosh and AbdolahiDehnavi, Tar},  
title = {Digital Documentation and Reuse of Data in Archaeology activities}, 
abstract ={Archaeologists' main concerns and preoccupation/apprehension have been data entry, documentation, and recording of fieldwork activities results. Digital tools and technologies have entered the archeology field with the beginning of the digital revolution in the 1980s. The presence of various tools and technologies caused an increase in the volume of various archaeological data. Maintaining digital and analog data, analysis, and finding a connection between information was a serious challenge for archaeologists. Another critical and challenging factor in the documentation and archiving of data is the complexity of reusing the recorded data and information. The lack of a single framework and standard procedure to access the archived data has confused digital archaeologists, so they could not use the obtained data as they should. Digital resources and internationally accepted and registered principles have made digital archiving more systematic and conscientious today. This study attempts to provide some points that should be considered in archiving and recording digital data, preparing a suitable platform, and maintaining and supporting it. It will also be considered how digital literacy and the lack of correct use of these data can be deterrent factors.  },  
Keywords = {Digital Archaeology, Digital literacy, Digital Documentation, Data Management, Data reuse},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {193-217}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {مستندسازی دیجیتال و استفاده مجدد از داده ها در  فعالیت های باستان شناسی},
abstract_fa ={با پشت سر گذاردن باستان‌‌شناسی محاسباتی و گسترش باستان‌‌شناسی دیجیتال و بهره‌‌گیری از انواع ابزارها و فناوری‌‌های نوین دیجیتالی در بررسی‌‌ها و کاوش‌‌های باستان‌‌شناسی، میزان داده‌‌های دیجیتال در باستان‌‌شناسی تنوع و گسترش یافت. لذا نگهداری و حفظ این داده‌‌های دیجیتال در کنار داده‌‌های آنالوگ، تفسیر و یافتن ارتباط مابین این اطلاعات یکی از دغدغه‌‌های اصلی باستان-شناسان گردید. ضمن آنکه امکان استفاده مجدد از این داده‌‌ها و اطلاعات ثبت شده، یکی دیگر از فاکتورهای مهم و اصلی در مستندسازی و بایگانی این داده‌‌ها بود. با تنظیم منشور لندن و اصول سویل و ارائه تعاریف لازم و تعریف فراداده و پاراداده‌‌ها در کنار داده‌‌های اصلی و الزام به ثبت آن در حوزه میراث فرهنگی دیجیتال، امروزه، بایگانی و مستندسازی دیجیتال داده‌‌ها روشمندتر و اصولی‌تر گردیده است؛ اما همچنان که کانسا (مدیر پروژه اوپن کانتکست) هم اشاره داشته است، کماکان می‌‌توان فقر و کمبود دانش و سواد دیجیتال در میان اعضای هیئت‌‌ها در فعالیت‌‌های باستان‌‌شناسی را مشاهده نمود؛ که خود مانعی بر سر راه ثبت و استخراج صحیح داده‌‌ها است. در این پژوهش با مرور و بررسی نظام‌‌مند تجارب مطالعاتی و عملیاتی صورت گرفته در کشورهای پیشگام در حوزه استفاده از فناوری‌‌های دیجیتال و استانداردهای اجرایی در حوزه ثبت و ضبط داده‌‌های دیجیتال جهت استفاده مجدد از آنها، ضمن ارائه نکاتی که باید در بایگانی و ثبت این داده‌‌ها در نظر داشت -تنها محدود به زمان ثبت نیست- بر روند آماده‌‌سازی بستر مناسب، نگهداری و پشتیبانی آن و نکاتی که باید رعایت نمود تا داده‌‌ها قابلیت استفاده مجدد برای دیگر متخصصین را دارا باشند، پرداخته شده است. ضمن آنکه به بررسی عواملی پرداخته شده که می‌‌تواند موجب از بین رفتن داده‌‌های دیجیتال، مخدوش شدن آنها و یا عدم استفاده مجدد‌‌شان گردد؛ میزان دخیل بودن فناوری‌‌های دیجیتال در این امر نیز بررسی شده است. در نتیجه‌‌گیری پژوهش، اینکه چه میزان عدم سواد دیجیتال و عدم استفاده صحیح از این داده‌‌ها می‌‌تواند یک عامل بازدارنده بر سر راه استفاده مجدد از آنها باشد مورد نقد و بررسی قرار گرفته؛ و در نهایت به چگونگی مدیریت و کنترل این عوامل و ارائه راهکارهای مناسب، پرداخته شده است.},
keywords_fa = {باستان شناسی دیجیتال, سواد دیجیتال, مستندسازی( بایگانی) دیجیتال, مدیریت داده, استفاده مجدد از داده},

doi = {10.52547/jra.9.2.382},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-382-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-382-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}

@article{ 
author = {Ajorloo, Bahram},  
title = {A look at archeological research in the last decade}, 
abstract ={},  
Keywords = {},
volume = {9},
Number = {2}, 
pages = {219-220}, 
publisher = {Tabriz Islamic Art University},
title_fa = {نگاهی به پژوهه باستان سنجی در یک دهه گذشته},
abstract_fa ={دانشگاه هنر اسلامی تبریز در نهمین سال انتشار پژوهۀ باستان¬سنجی افتخار دارد که یازدهمین دورۀ فارغ¬التحصیلان رشتۀ باستان¬سنجی را برگزار کرده است؛ رشته¬ای که برای نخستین بار با پیشنهاد سرفصل¬های دانشگاه هنر اسلامی تبریز در سال 1391ش به تصویب و تأیید وزارت علوم و تحقیقات و فناوری رسید؛ و اینک در یازدهمین دورۀ آموزش مقطع کارشناسی ارشد باستان¬سنجی که چند سالی است پس از تبریز در دانشگاه هنر اصفهان نیز برگزار می¬شود، سرفصل¬های جدید کارشناسی ارشدی که همکاران دانشگاه هنر اصفهان – با همکاری انشگاه هنر اسلامی تبریز - به تازگی و با رویکردی مبتنی بر علوم باستان¬شناختی تدوین کرده¬اند، در آیندۀ نزدیک جایگزین سرفصل¬های یک دهۀ گذشته خواهد شد. نیازمندی¬های دهه¬ای که فراپیش داریم می-طلبد که افزون بر بازنگری سرفصل¬های درسی، سیاست¬ها و رویکردهای پژوهۀ باستان¬سنجی نیز دگرگون و متحول شود که گام نخست عبارت¬ است از  تأکید بر روش¬های آزمایشگاهی شیمیایی، هسته¬ای و زیستی برای سال¬یابی، منشأیابی و  ریزساختارشناسی؛ و افزایش هم¬گامی و هم¬نوایی با استانداردهای نشریات معتبر جهانی این حوزه؛ به¬ویژه در آسیای باختری.},
keywords_fa = {},

doi = {10.52547/jra.9.1.410},
url = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-410-en.html},  
eprint = {http://jra-tabriziau.ir/article-1-410-en.pdf},  
journal = {Journal of Research on Archaeometry},  
issn = {2476-4647}, 
eissn = {2476-4639}, 
year = {2023}  
}