fa کاربست فناوری های نوین بر مقاوم‌سازی خشت در قلعه تاریخی مورچه خورت اصفهان دانش حفاظت Conservation Science پژوهشي Original Research <p style="text-align: justify;">بخش عظیمی از میراث معماری ایران از دوران پیش از اسلام تا دوره معاصر از جمله محوطه‌های باستانی، بافت‌های تاریخی شهری و روستایی تا تک بناهای ارزشمند دوران مختلف تاریخ، از خشت و گل است و به دلیل ماهیت آسیب‌پذیر این مصالح باگذشت زمان و به‌روزشدن تکنولوژی، ضرورت حفاظت، مرمت، نگهداری و مقاوم‌سازی در برابر عوامل آسیب‌رسان احساس می‌گردد. از طرفی &nbsp;قلعه تاریخی مورچه‌خورت به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین سازه‌های خشتی در اصفهان است که به دلیل عدم اطمینان از سکونت و حفظ جان، امروزه متروکه و خالی از سکنه مانده است. بنابراین این پژوهش درجهت ارتقای قابلیت کارکردی مصالح از طریق مقاوم‌سازی خشت‌های به‌کاررفته در قلعه مورچه‌خورت در برابر رطوبت با استفاده از تکنیک‌های نوین گام برمی‌دارد و به دنبال پاسخ به این &nbsp;است: چه تکنیک‌های نوینی برای ارتقای قابلیت کارکردی خشت جهت مقاوم‌سازی ساختارهای گلین در مقابل رطوبت کارایی بیشتری دارد؟ این پژوهش از نظر هدف یک پژوهش کاربردی است که به دنبال سنجش تکنیک‌های نوین در جهت استحکام‌بخشی سازه‌های گلین در برابر رطوبت است و روش گردآوری اطلاعات به‌صورت میدانی، کتابخانه‌ای و داده‌های آزمایشگاهی صورت می‌پذیرد. در نتیجه، این پژوهش باتوجه‌به تکنیک‌های نوین به کار گرفته شده در بهبود کیفیت مصالح در برابر رطوبت نشان داد که در میان نمونه‌های تولیدی با استفاده از تکنیک‌های نوین کد D با ترکیب خاک + کاه (خشت پایه)+ محلول امولسیون سینتتیک، بالاترین درصد مقاومت در برابر آزمایش مقامت فشاری و درصد رطوبت‌پذیری نسبت به خشت اولیه را دارد و باتوجه‌به وزن کم این نمونه تولید شده در حدوداً 0.818 کیلوگرم و ابعاد 5*10*10 سانتیمتر، نسبت به خشت اولیه به این ابعاد با وزن حدود 1500 کیلوگرم در برابر رطوبت بیشترین مقاومت را دارا می‌باشد.&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">A significant portion of Iran&#39;s architectural heritage, spanning from pre-Islamic times to the contemporary period, includes ancient sites, historical urban and rural textures, and valuable individual buildings made of brick and mud. Due to the vulnerable nature of these materials, there is an increasing need for protection, restoration, maintenance, and reinforcement against damaging factors as time progresses and technology advances. On the other hand, the historical Morchekhort Castle, one of the most significant adobe structures in Isfahan, is currently abandoned and uninhabited due to uncertainties regarding its habitation and preservation. Therefore, this research aims to enhance the functional capabilities of materials by making the clay structure of Morchekhort Castle resistant to moisture using modern techniques. It seeks to answer the question: What new techniques are most effective in improving the functional capabilities of materials for reinforcing clay structures against moisture? This research is applied in terms of its purpose, focusing on evaluating new techniques for strengthening clay structures against humidity. The method of collecting information involves fieldwork, library research, and laboratory data analysis. As a result of this research, both modern and traditional techniques have been evaluated to improve the quality of materials. Among the samples produced using modern techniques, code D, which consists of a combination of soil, straw (base adobe), and a synthetic emulsion solution, demonstrated the highest percentage of resistance in the compressive strength test and the lowest percentage of moisture absorption compared to the original adobe. Given its low weight of approximately 0.818 kilograms with dimensions of 10 x 10 x 5 cm, this produced sample can also be more resistant to earthquakes and structural vibrations than the original brick of the same dimensions, which weighs approximately 1,500 kilograms.</p> تکنیک‌های نوین, طرح مقاوم‌سازی, ساختارهای گلین, مقابله با رطوبت, قلعه مورچه‌خورت اصفهان New techniques, Retrofitting plan, Clay structures, Dealing with humidity, Morchekhort Castle, Isfahan 0 0 http://jra-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-843-1&slc_lang=fa&sid=1 Somayeh Pahlevan سمیه پهلوان somayehpahlevan@ut.ac.ir 10031947532846009594 10031947532846009594 No Conservation of Historic Buildings and Urban Fabrics Department, School of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran گروه مرمت و احیای ابنیه تاریخی، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Somayeh Fadaei Nezhad Bahramjerdi سمیه فدایی نژاد بهرامجردی sarafadaei@ut.ac.ir 10031947532846009595 10031947532846009595 Yes School of Architecture, College of Fine arts, University of Tehran, Tehran, Iran دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران