fa ساختارشناسی سفال های لعابدار دوران اسلامی در معبد آناهیتای کنگاور بر اساس نتایج پتروگرافی باستان سنجی Archaeometry پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">محوطۀ معبد آناهیتای کنگاور یکی از شاخص ترین محوطه های غرب ایران محسوب می شود که همواره مورد توجه مورخان و جغرافی نویسان دوره اسلامی، جهان گردان اروپایی و همچنین باستان شناسان بوده است. بر روی این محوطه یک بنای سنگی با سنگ های بزرگ تراش خورده از دوران تاریخی وجود دارد که کاوش های باستان شناسی در آن از 1347 شمسی شروع شده است. بنابراین سفال های لعاب دار اسلامی محوطه، کمتر مورد پژوهش قرار گرفته است و تاکنـون هیچ گونـه مطالعـۀ آزمایشـگاهی پتروگرافـی درخصـوص شـیوۀ سـاخت و سـاختار کانی شناســی ســفال های اسلامی ایــن محوطه انجــام نگرفتــه اســت. در ایـن پژوهـش پرسـش مهـم ایـن اسـت که ساختار شناسی و بافت سفال های لعاب‌دار دوران اسلامی در محوطه معبد آناهیتای کنگاور بر اساس نتایج مطالعه پتروگرافی چگونه است و چقدر ساختار کانی شناسی آنها در دوران اسلامی میانه تا متأخر اسلامی تغییرات داشته است؟ ایـن پژوهـش بـا روش آزمایشـگاهی، بـه مطالعـۀ تعــداد 12 قطعــه ســفال مربــوط بــه دوران اسلامی میانه تا متأخر در محوطــۀ معبد آناهیتای کنگاور اختصاص دارد و هـدف آن شناخت شـیوۀ سـاخت و اجـزای کانی شناسـانۀ ایـن سـفال ها اسـت. نتایج پتروگرافی این 12 قطعه سفال لعاب دار دوران اسلامی نشان داد که از نظر بافت یا پتروفابریک، نمونه ها دارای بافت ناهمگن (پورفیری) و سیلتی (ریزدانه) هستند و برخی نمونه ها نیز دارای بافتی سیلتی ناهمگن هستند. در تمام نمونه ها کانی کوارتز به وفور یافت می شود. این کانی به صورت فنوکریست یا تک بلور بوده و نوع پلی کریستالین آن کمتر وجود دارد. دیگر اجزا موجود در زمینه مانند اکسیدهای آهن، پلاژیوکلاز و کلسیت در خمیرۀ برخی از سفال ها یافت می شود. کانی بیوتیت (میکا) موجود در خمیرۀ برخی از سفال ها، به دلیل حرارت بالای پخت، کاملاً سوخته و فقط قالب آن باقی مانده است. کانی موسکویت نیز به میزان محدود در برخی از نمونه ها دیده می شود.</div> <div style="text-align: justify;">&nbsp;The Anahita Kangavar Temple is considered one of the most significant sites in the west of Iran, and it has always attracted the attention of historians and geographers of the Islamic period, as well as European travelers and archaeologists. At this site, there is a stone building from the historical period, where archaeological excavations have been carried out since 1968. Therefore, the Islamic glazed pottery of the site has been less researched, and so far no petrographic laboratory study has been conducted on the construction methods and mineralogical structure of the Islamic pottery from this site. In this research, the main question is: what are the structure and texture of the glazed pottery of the Islamic era at the Anahita Kangavar Temple, based on petrographic results, and how much did their mineralogical structure change from the middle to late Islamic period? This laboratory research is dedicated to the study of 12 pottery pieces related to the middle to late Islamic period from the Anahita Temple in Kangavar, with the aim of identifying the construction methods and mineralogical components of these artifacts. The petrographic results of these 12 pieces of glazed pottery from the Islamic period revealed that, in terms of texture or petrofabric, the samples exhibit heterogeneous (porphyritic) and silty (fine-grained) textures, with some samples also displaying heterogeneous silty textures. Quartz minerals are abundant in all samples. This mineral is generally present in the form of phenocrysts or single crystals, while its polycrystalline type is less common. Other components in the matrix, such as iron compounds, plagioclase, and calcite, are found in the paste of some pottery. The mineral biotite (mica) in the paste of some pottery has been completely burnt, and only a frame of it has remained due to the high firing temperature. The mineral muscovite is also seen in limited amounts in some samples</div> معبد آناهیتای کنگاور, سفال های لعاب دار اسلامی, ساختارشناسی, پتروگرافی Anahita Kangavar temple, Islamic glazed potteries, Structural analysis, Petrography 0 0 http://jra-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-799-1&slc_lang=fa&sid=1 Fataneh Rahimi فتانه رحیمی parisarahimi.a@gmai.com 10031947532846009581 10031947532846009581 No Department of History and Archaeology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران Maryam Kolbadinejad مریم کلبادی نژاد maryam.kolbadinejad@iau.ac.ir 10031947532846009582 10031947532846009582 Yes Department of History and Archaeology, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه تاریخ و باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران Mohamad Mortezai محمد مرتضائی m_mortezayi2008@yahoo.com 10031947532846009583 10031947532846009583 No Institute of Archeology, Institute of Cultural Heritage and Tourism (RICHT), Tehran, Iran گروه باستان شناسی اسلامی، پژوهشکده باستان شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران