fa مطالعه استحکام‌بخش پلی‌وینیل‌بوتیرال جهت حفاظت سطح نقاشی روی چوب در سقف خانه‌های قاجاری در شیراز دانش حفاظت Conservation Science پژوهشي Original Research <p style="text-align: justify;">امروزه جهت استحکام بخشی سطح نقاشی روی چوب در سقف خانه های قاجاری در شیراز بیشتر از استحکام‌بخش‌ها و پوشش‌های پلیمری اکریلیکی همچون پلی متیل متاکریلات استفاده می شود. رطوبت حاصل از حلال آب موجود در امولسیون‌های این چسب، برای تکیه گاه چوبی و تکنیک تمپرای نقاشی های این دوره آسیب هایی از جمله چروک شدن و خزش لایه رنگ و آسیب های رطوبتی در چوب را به همراه دارد. بنابراین نیاز به استفاده از یک ماده مناسب تر جهت استحکام بخشی این گونه آثار وجود دارد. در این پژوهش پلی وینیل بوتیرال جهت استحکام بخشی سطح این نقاشی ها مورد ارزیابی قرار گرفت. این پژوهش با استفاده از مطالعه کتابخانه ای، بررسی های میدانی و مطالعات آزمایشگاهی به همراه تجزیه و تحلیل کمی و کیفی صورت گرفت. حلال مورد استفاده برای این استحکام بخش، اتانول بود. سرعت تبخیر حلال آن نسبت به آب بیشتر است و از طرفی دارای عمق نفوذ و خاصیت برگشت پذیری مناسبی نسبت به چسب های اکریلیکی است. برای نمونه سازی از نمونه-های مطالعاتی به دست آمده از خانه زینت الملک استفاده شد. تأثیرات تیمار پلی وینیل بوتیرال با غلظت‌های 1، 3 و 5% و مخلوط 1/5، 1/5% پلی وینیل بوتیرال و پارالوئیدB-72 &nbsp;در اتانول بر روی سطح نقاشی های قاجاری جهت استحکام بخشی در قبل و بعد از پیرسازی تسریعی مورد ارزیابی قرار گرفت. بررسی جهت سنجش میزان عمق نفوذ و جذب خالص و ناخالص تیمار، pH متری (روش Sithole) و رنگ سنجی، سختی سنجی، طیف سنجی مادون قرمز و ارزیابی با میکروسکوپ الکترونی روبشی انجام گرفت. طبق نتایج حاصل از آزمایشات، تیمار پلی وینیل بوتیرال می تواند به عنوان یک استحکام بخش مناسب جهت حفظ و نگهداری سطح نقاشی با تکنیک تمپرا بر روی تکیه گاه چوبی استفاده شود.&nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">Contemporary consolidation treatments for tempera paintings on wood substrates, particularly those found in the Qajar-era ceilings of Shiraz, predominantly employ water-based acrylic polymer consolidants and coatings such as poly(methyl methacrylate) emulsions. However, the water content in these emulsions poses a risk to the wooden support and the delicate tempera paint layer, potentially causing damage such as paint layer wrinkling, creep, and moisture-related degradation within the wood. This necessity motivates the search for a more suitable and effective alternative consolidant for these specific artifacts. In this research, polyvinyl butyral (PVB) was evaluated for its efficacy in consolidating the surface of these Qajar-era paintings. The study employed a mixed-methods approach, integrating literature review, field surveys, and laboratory analyses with quantitative and qualitative assessments. Ethanol was selected as the solvent for the PVB consolidant. It offers key advantages over water-based acrylic systems, including a significantly faster evaporation rate of the solvent, desirable penetration depth, and better reversibility. Experimental samples, modeled after artifacts sourced from the Zinat al-Molk House, were prepared to investigate the consolidation effects. We evaluated the impact of PVB solutions at concentrations of 1%, 3%, and 5% (w/v), as well as a binary mixture of 1.5% PVB and 1.5% Paraloid B-72 in ethanol, on the consolidation of the Qajar-era paint layers. The treatments were assessed before and after accelerated aging to determine their long-term stability. Characterization techniques included measuring penetration depth and both gross and net absorption of the consolidants. Furthermore, we performed pH measurements (Sithole method), colorimetric analysis, hardness testing, FTIR, and SEM evaluation. The experimental results collectively demonstrate that polyvinyl butyral is a suitable and effective consolidant for the conservation and preservation of tempera paint layers on wooden supports.</p> پلی وینیل بوتیرال, نقاشی روی چوب, استحکام بخشی, حفاظت, مرمت Polyvinyl Butyral, painted wood, Consolidation, Conservation, Restoration 0 0 http://jra-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-789-1&slc_lang=fa&sid=1 Anisa Shiri آنیسا شیری shiri.anisa0@gmail.com 10031947532846009584 0009-0006-5406-6058 Yes Faculty of Conservation and Restoration, Isfahan University of Art, Isfahan, Iran دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Hossein Ahmadi حسین احمدی h.ahmadi@aui.ac.ir 10031947532846009585 10031947532846009585 No Department of Restoration of Cultural Objects and Objects, Faculty of Conservation and Restoration, Isfahan University of Art, Isfahan, Iran دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Mohsen Mohammadi محسن محمدی M_mohammadi912@yahoo.com 10031947532846009586 10031947532846009586 No Department of Restoration of Cultural Objects and Objects, Faculty of Conservation and Restoration, Isfahan University of Art, Isfahan, Iran دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران