fa سنجش فرآیند برخورد سرپیکان به زره با روش (FEM) اجزاء محدود مطالعه موردی: سرپیکان‌های عصر آهن II و III گورستان قره تپه سگزآباد باستان سنجی Archaeometry پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">با ورود به هزارۀ نخست پ.م و پررنگ‌تر شدن کمانداری در ارتش‌های خاورنزدیک، شمار سرپیکان‌های کشف‌شده در گورستان‌ها، استقرارگاه‌ها و استحکامات عصر آهنی در غرب فلات ایران و مناطق همجوار افزایش یافت. در کنار این افزایش، فرم‌های گوناگون و گاهاً نوظهور &nbsp;همچون سه پرۀ سوکتی در منطقه پدیدار می‌شوند که نمی‌تواند برای سلاح پرمصرفی چون تیر ویژگی عادی تلقی شود، و چرایی آن می‌تواند درک مهمی از قابلیت‌های مهندسی و طراحی جنگ افزار در این دوره را در اختیار قرار دهد. از این‌رو با استفاده از نرم افزار شبیه سازی آباکوس بر پایه روش اجزاء محدود، آزمونی طراحی شد که بازسازی عملکرد سلاح‌های آن دوره را در شرایط گوناگون امکان‌پذیر می‌سازد. بدین منظور سه گونۀ شاخص سرپیکان برنزی از یافته‌های کاوش‌های 1395 و 1396 گورستان شرقی قره تپۀ سگزآباد، و یک گونه نیز از یافته‌های تخت جمشید انتخاب شدند. در مجموعِ 16 تیراندازی شبیه‌سازی شده به دو پوشش دفاعی مرسوم در این دوره، زره پولکی و کتانی در دو بازۀ سرعت نهایی متفاوت از کمان‌های زاویه‌دار (2/74 - 2/63 m/s) و B شکل (3/64 تا 7/54 m/s) در فواصل 5/7، 15 و30 متری گونه‌های منتخب مورد مطالعه قرار گرفتند. براساس نتایج، با در نظر گرفتن توانایی سوراخ‌سازی به عنوان معیار سنجش سرپیکان در شرایط شبیه‌سازی، خواص هندسی سرپیکان و خواص مکانیکی زره، عوامل تعیین‌کننده‌ بودند. به‌ این ترتیب تنها سرپیکان زبانه‌دار با تیغه هرمی به واسطۀ فرم خاص خود توانست در فرآیند سوراخ‌سازی، بهترین بازده را ثبت کند. سه نمونه دیگر در مقابل زره کتانی موفق به تکمیل فرآیند شدند و سوراخ‌هایی با مساحت بیش از &nbsp;2mm30 ایجاد کردند، اما هیچ یک تهدیدی جدی برای سرباز مجهز به زره پولکی به حساب نمی‌آمدند. از جامعۀ آماری سرپیکان‌های انتخابی چنین بر می‌آید که کمیت اندک گونۀ هرمی در مقابل سه گونۀ دیگر، علارغم عملکرد مناسب در برابر اهداف زرهی، احتمالاً می‌تواند بیانگر کم بودن سربازان و اهداف زرهی نسبت به نیروهای غیر زرهی در ارتش‌های منطقه، حداقل تا قرن 6 پ.م باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Upon the arrival of the first millennium BCE and the growing prominence of archery in the armies of the Near East, the number of arrowheads discovered in Iron Age cemeteries, settlements, and fortifications in the western Iranian Plateau and adjacent areas increased. Alongside this increase, diverse and sometimes novel forms, such as socketed trilobate arrowheads, appeared in the region, which cannot be considered a normal characteristic for a highly consumed weapon like the arrow. The reason for this diversification can provide significant insights into weapon engineering and design capabilities during this period. Therefore, using the Abaqus simulation software based on the Finite Element Method (FEM), an experiment was designed to reconstruct the performance of the weapons of that period under various conditions. To this end, three distinctive bronze arrowhead types from the findings of the 2015 and 2016 excavations at the East Cemetery of Qareh Tepe Segzabad, and one type from the findings at Persepolis, were selected. A total of 16 simulated firings against two common defensive coverings of this period&mdash;scale armor and linen armor&mdash;were studied. The selected types were tested at distances of 7.5, 15, and 30 meters across two different terminal velocity ranges from angular bows (63.2&minus;74.2 m/s) and B-shaped bows (64.3&minus;75.4 m/s). Based on the results, by considering perforation ability as the criterion for assessing the arrowheads in the simulated conditions, the geometric properties of the arrowheads and the mechanical properties of the armor were the determining factors. Thus, only the arrowhead tipped with a pyramidal blade (Badkin) recorded the best efficiency in the perforation process due to its unique form. The other three samples successfully completed the process against linen armor, creating perforations with an area greater than 30 mm&sup2;, but none posed a serious threat to a soldier equipped with scale armor. It appears from the statistical sample of the selected arrowheads that the small quantity of the pyramidal type compared to the other three, despite its suitable performance against armored targets, likely indicates a lower number of armored soldiers and targets relative to unarmored forces in the armies of the region, at least until the 6th century BCE.</div> سرپیکان برنزی, اجزاء محدود, زره, عصر آهن, مکانیک برخورد Bronze Arrowhead, Finite Element Method (FEM), Armor, Iron Age, Impact Mechanics 0 0 http://jra-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-645-2&slc_lang=fa&sid=1 Soroush Jalili سروش جلیلی surushjalili@gmail.com 10031947532846009616 10031947532846009616 No Department of Archaeology, Faculty of Literature and Humanities, Tehran University, Tehran, Iran گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mostafa Dehpahlavan مصطفی ده پهلوان mdehpahlavan@ut.ac.ir 10031947532846009617 10031947532846009617 Yes Department of Archaeology, Faculty of Literature and Humanities, Tehran University, Tehran, Iran گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران