سال 11، شماره 2 - ( 1404 )
سال 11 شماره 2 صفحات 0-0 |
برگشت به فهرست نسخه ها
سپیده بختیاری*1 
، سحر بختیاری2 ، الهام فرنام3
، سحر بختیاری2 ، الهام فرنام3
1- دانشکده هنر و معاری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران ، spd_bakhtiari@yahoo.com
2- دانشکده هنر و معاری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3- دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- دانشکده هنر و معاری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3- دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده: (815 مشاهده)
باستانزیستشناسی به مطالعۀ علمی بقایای اسکلتی انسانی با تأکید بر تعامل فرهنگ و زیستشناسی میپردازد و در این میان، انسانشناسی دندانی بهعنوان رویکردی میانرشتهای، جایگاهی ویژه در بازسازی ابعاد زیستی و فرهنگی جوامع گذشته دارد. مسئلۀ اصلی این پژوهش تبیین جایگاه و ضرورت مطالعات انسانشناسی دندانی در تحقیقات میانرشتهای است؛ موضوعی که به دلیل ظرفیت اطلاعاتی بالای دندانها در بازنمایی شاخصهای زیستی و فرهنگی و نیز پایداری ساختاری آنها اهمیت ویژهای دارد. هدف پژوهش، معرفی قابلیتهای این حوزه بهعنوان روشی غیرمخرب در بررسی بقایای انسانی، با تمرکز بر تحلیل بیماریهای دهان و دندان و بازسازی الگوهای زیستی-معیشتی گذشته است. این تحقیق از حیث هدف بنیادی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تاریخی است و دادهها از طریق مطالعات کتابخانهای و بررسی منابع تخصصی انسانشناسی جسمانی گردآوری شدهاند. یافتهها نشان میدهند ارزیابی شاخصهایی چون سایش، پوسیدگی، هایپوپلازی مینای دندان، بیماریهای پریودنتال، جرم، آبسه و فقدان دندان پیش از مرگ، اطلاعات ارزشمندی دربارۀ رژیم غذایی، سلامت عمومی، وضعیت اجتماعی-اقتصادی و الگوهای رفتاری فراهم میآورد. بنیادیترین نتیجۀ پژوهش آن است که دندانها به دلیل پایداری و قابلیت بازنمایی شاخصهای زیستی، منبعی کلیدی در بازسازی فرهنگ، معیشت و سازگاری انسانهای گذشته با محیط به شمار میآیند.
شمارهی مقاله: 12
یاداداشت علمی: مروری |
موضوع مقاله:
باستان سنجی
دریافت: 1403/5/21 | پذیرش: 1404/9/8 | انتشار: 1404/10/9 | انتشار الکترونیک: 1404/10/9
دریافت: 1403/5/21 | پذیرش: 1404/9/8 | انتشار: 1404/10/9 | انتشار الکترونیک: 1404/10/9
فهرست منابع
1. Adler ,C.J, Dobney, K., Weyrich, L.S., Kaidonis, J., Walker, A.W., Haak, W., et al. (2013). Sequencing Ancient Calcified Dental Plaque Shows Changes in Oral Microbiota with Dietary Shifts of the Neo-lithic and Industrial Revolutions. Nature Genetics. 45 (4), 450-455. [DOI:10.1038/ng.2536]
2. Baelum, V., & Lopez, R. (2004). Periodontal Epidemiology: Towards Social Science or Molecular Biology?, Community Dentistry and Oral Epidemiology, 32(4), 239-249. [DOI:10.1111/j.1600-0528.2004.00159.x]
3. Caselitz, P. (1998). Caries - Ancient Plague of Humankind. In Kurt W Alt, Friedrich W. Rosing & Maria Teschler-Nicola (eds.), Dental Anthropology Fundamentals, Limits, and Prospects (203-226). Springer WienNewYork. [DOI:10.1007/978-3-7091-7496-8_12]
4. Coupal, I., & Sołtysiak, A. (2017). Dental erosion in archaeological human remains A critical review of literature and proposal of a differential diagnosis protocol, Archives of Oral Biology, 84, 50-57. [DOI:10.1016/j.archoralbio.2017.09.011]
5. Clement, A. (2008). Tooth Wear Patterns in Neanderthals and Early Modern Humans, Thesis Submitted for the Degree of Doctor of
6. Philosophy, Institute of Archaeology, University College London.
7. Göksal, N. (2018). Mouth and Dental Health of Infants and Children of
8. Van Fortress Tumulus. In Esma Torun Çelik & Şenel Gerçek (Eds.),
9. Contemporary Debates in Social Sciences (11-19). Printed in London
10. Guatelli-Steinberg, D. (2008). Using perikymata to estimate the dura-tion of growth disruptions in fossil hominin teeth: issues of meth-odology and interpretation, in Dental Anthropology, J.D., Irish, G.C., Nelson (eds.), Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511542442.004]
11. Harpenau, L.A., Noble, W.H., & Kao, R.T. (2011). Diagnosis and management of dental wear. Journal of the California Dental As-socia-tion, 39(4), 225-231. [DOI:10.1080/19424396.2011.12221889]
12. Hatami, M., Mirzaei, M., & Saeed, N. (2020). Relationship between Tooth Loss and Physical Activity, Dietary Habits and Smoking in Residents of Yazd City (YaHS Study), Journal of Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, 29 (1), 3389- 3403. [In Persian]. [DOI:10.18502/ssu.v29i1.5883]
13. Hillson, S. (1996). dental anthropology, Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9781139170697]
14. Hilson, S. (2008). The current state of dental decay, in Dental [DOI:10.1017/CBO9780511542442.006]
15. Anthropology, J.D., Irish, G.C., Nelson (eds.), Cambridge Univer-sity Press.
16. Katzenberg, M. A., & Harrison, R. G. (1997). What's in a Bone? Re-cent Advances in Archaeological Bone Chemistry. Journal of Archae-ological Research, 5(3), 265-293. [DOI:10.1007/BF02229154]
17. Larsen, C.S. (1997). Bioarchaeology. Interpreting Behavior from the Human Skeleton, Cambridge Press. [DOI:10.1017/CBO9780511802676]
18. Mays, S. (2013). The Archaeology of Human Bones, (translated by Somayyeh Adili), vol.1, publisher: Samira. [In Persian].
19. Mays, S. (2019). The Archaeology of Human Bones, (translated by Somayyeh Adili), vol.2, publisher: Samira in collaboration with Miras Kitab. [In Persian].
20. Metcalf, J.L., Ursell, L.K., & Knight, R. (2014). Ancient Human Oral Plaque Preserves a Wealth of Biological Data. Nature Genetics, 46 (4), 321-323. [DOI:10.1038/ng.2930]
21. Min-Kyu, P. A. (2017). method for studying human teeth excavated in archaeological sites: A focus on recent research sites, An-thropo-logical Notebooks, 23(2), 5-19.
22. Newman, M.G., Takei, H.H., Klokkevold, P.R., & Carranza, F.A. (2015). Carranza's Clinical Periodontology, St. Louis, Mo.: Saunders Elsevier Publisher.
23. Peeran, S.W., & Ramalingam, K. (2021). Dental Calculus. In Essentials of Periodontics & Oral Implantology. Saranraj JPS Publication. Tamil Na-du, India.
24. Radini, A., Tromp, M., Beach, A., Tong, E., Speller, C., McCormick, M., et al. (2019). Medieval Women's Early Involvement in Manu-script Production Suggested by Lapis Lazuli Identification in Den-tal Calculus, Science Advances, 5 (1), 1-8. [DOI:10.1126/sciadv.aau7126]
25. Scott, G.R., & Turner, Ch.G. (1988). Dental Anthropology, Anthro-pol, 17, 99-126. [DOI:10.1146/annurev.an.17.100188.000531]
26. Scott, G.R. (1997). Dental Anthropology, Encyclopedia of Human Biology,175-190.
27. Scott, G.R.., & Poulson, S.R. (2012). Stable carbon and nitrogen iso-topes of human dental calculus: a potentially new non-destructive proxy for paleodietary analysis, Journal of Archae-ological Science, 39, 1388-1393. [DOI:10.1016/j.jas.2011.09.029]
28. Sołtysiak, A. (2014). Frequency of dental caries as a proxy indicator of mobility: A case of the Khabur basin human populations, Paleounurition and Food Practices in the Ancient Near East To-wards a Multidisciplinary Approach, History of the Ancient Near East / Monographs - XIV, L. Milano (ed.), S.A.R.G.O.N. Editrice e Libreria. Padova, 53-70.
29. Waldron, T. (2009). Palaeopathology, Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9780511812569]
30. Warinner, C., Rodrigues, J.F., Vyas, R., Trachsel, C., Shved, N., Grossmann, J., et al. (2014). Pathogens and Host Immunity in the Ancient Human Oral Cavity, Nature Genetics, 46 (4), 336-44. [DOI:10.1038/ng.2906]
31. Weyrich, L.S., Duchene, S., Soubrier, J., Arriola, L., Llamas, B., Breen, J., et al. (2017). Neanderthal Behaviour, Diet, and Disease In-ferred from Ancient DNA in Dental Calculus, Nature, 544 (7650), 357-361. [DOI:10.1038/nature21674]
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |