fa تحلیل اثر ویژگی‌های خاک بر مقاومت مکانیکی خشت‌های تاریخی استان یزد دانش حفاظت Conservation Science پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">خشت به عنوان یکی از کهن‌ترین دست‌ساخت‌های بشر، ‌از هزاره‌های دور تاکنون، ساختمایۀ اصلی بسیاری از بناهای تاریخی در ایران بوده است. مطالعۀ ویژگی‌‌‌ خشت‌‌های تاریخی هم از جهت مستند‌نگاری و ثبت اطلاعات که از اولین اقدامات حفاظت از برمانده‌ای فرهنگی است، هم از جهت ایجاد معیاری برای مقایسۀ خشت‌های نوین امروزی، امری مهم و ضروری است. لزوم حفاظت و مرمت سازه&nbsp; های خشتی، ضرورت بررسی و شناخت این مصالح تاریخی و سنجش خصوصیات رفتاری آن را دو چندان می&nbsp; کند. چنان‌که هرگونه مداخله در بناهای تاریخی نیازمند شناخت نسبی از مواد و مصالح تشکیل دهندۀ آن است. این تحقیق بر آن است تا با بررسی ساختار تشکیل دهندۀ خاک، به تحلیل عوامل تأثیر‌گذار بر مقاومت مکانیکی خشت‌های تاریخی منطقۀ یزد بپردازد و تلاش دارد در قالب استدلال استقرایی بر پایۀ ترکیبی از روش‌های میدانی، تجربی، آزمایشگاهی به دنبال پاسخ به این سؤال باشد که رابطۀ میان مقاومت مکانیکی و ویژگی‌ خاک تشکیل دهندۀ خشت‌های تاریخی منطقۀ یزد چیست؟ و تنوع خاک هر منطقه، چه ویژگی‌هایی در ساختار خشت‌های تاریخی ایجاد کرده است؟ نتایج نشان می‌دهد، خشت‌هایی با غالب خاک ریزدانه و مقدار مناسب مواد رسی، مقاومت مکانیکی بهتری در مقابل خشت‌های با ذرات غالب درشت‌دانه دارند. همچنین اندازه و شکل ذرات، هم در مقیاس میکروسکوپی و هم در مقیاس ماکروسکوپی و تناسب میان ذرات ریزدانه و درشت‌دانه، از عوامل مؤثر بر تخلخل و تراکم ساختار خشت‌ است که بر رفتار مکانیکی و مقاومت در برابر جذب آب تأثیر مستقیم دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Mud-brick, as one of the oldest man-made works, has been the main material of many historical buildings in Iran since the distant millennia until now. Studying the characteristics of historical mud-brick is considered important and necessary both for documenting and recording information, which is one of the first measures to protect cultural remains, and for creating a standard for comparing modern adobe. The need to protect and restore mud-brick structures doubles the need to investigate and recognize these historical materials and measure their behavioral characteristics. As any kind of intervention in historical buildings requires a relative knowledge of its constituent materials. This research aims to analyze the factors affecting the mechanical resistance of historical mud-bricks of Yazd region by examining the structure of the soil and tries to find an answer to this question in the form of inductive reasoning based on a combination of field, experimental, and laboratory methods, What is the relationship between the mechanical resistance and the characteristics of the soil forming the historical mud-brick of Yazd region? And the diversity of the soil of each region has created what features in the structure of historical mud-brick ? The results show that mud-brick with the predominance of fine-grained soil and the right amount of clay materials have better mechanical resistance than soil with the predominance of coarse-grained particles. Also, the size and shape of the particles, both on a microscopic and macroscopic scale, and the proportion between fine and coarse particles, are factors that affect the porosity and density of the mud-brick structure, which has a direct effect on the mechanical behavior and resistance to water absorption.</div> خشت های تاریخی, منطقۀ یزد, ساختارشناسی, کانی‌شناسی خاک, باستان‌سنجی Historical Mud-bricks, Yazd Province, Soil Mineralogy, Characterization, Archaeometry 145 166 http://jra-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-792-1&slc_lang=fa&sid=1 Bardia Hajirasouliha بردیا حاجی رسولی ها Bardia.hajirasouliha@gmal.com 10031947532846009755 0009-0007-9793-5900 Yes Restoration and Conservation Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه مرمت بناها و بافت‌های تاریخی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Gholamreza Kiani-DehKiani غلام رضا کیانی ده کیانی gh.kiani@aui.ac.ir 10031947532846009756 10031947532846009756 No Faculty of Restoration and Conservation, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه مرمت بناها و بافت‌های تاریخی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Dariush Heidari داریوش حیدری dariush.heydari530@gmail.com 10031947532846009757 0009-0005-6150-782X No Restoration and Conservation Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه مرمت بناها و بافت‌های تاریخی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Mohammadamin Emami محمد امین امامی aminemami.AE@gmail.com 10031947532846009758 10031947532846009758 No Restoration and Conservation Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه حفاظت و مرمت اشیاء تاریخی فرهنگی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران