fa بررسی نقوش هندسی دوبعدی از نوع گره چینی و روش‌های دیگر رمزدار بر روی سطوح کاشی‌کاری‌های باستانی و تطبیق آن با نقوش شبکه‌های سه‌بعدی در آرایش‌یابی‌های اتم‌ها در مواد جامد بلورین باستان سنجی Archaeometry دیدگاه، دورنما، نقطه نظر View point, Perspective, Opinion <div style="text-align: justify;">هنر و فنون کاشی‌کاری رنگارنگ در گنبدها، کتیبه‌ها، مناره‌های مساجد، بناها و آثار تاریخی به‌جامانده از دوران باستان، سند ارزشمند و مهمی در تزئینات معماری قدیمی ایران است. ریاضی‌دانان، طراحان و مجریان باستان، از روش‌های هندسی گره چینی، یزدی‌بندی، مقرنس و روش‌های دیگر، با استفاده از چید‌مان هندسی توسط اشکال مربع، مربع مورب، لوزی و روش‌های دیگر نظیر &laquo;هم نسبتی مربع با دایره&raquo; با اصطلاح &laquo;ماندالا&raquo; استفاده نموده‌اند. شناسایی و تولید واحدهای اولیه نقوش &laquo;نقش‌مایه‌ها&raquo; از قرن‌ها پیش آغاز شده و شامل واحدهای هندسی در دو بعد است. این نقوش در دوران مختلف تاریخی، توسط هندسه‌دانان و طراحان تکامل یافته است. این موضوع مشخص است که قوانین ریاضی &ndash; هندسی در همه دوران گذشته در نقوش ثابت باقی مانده است. این بدان معنی است که قوانین قرینه‌سازی، دارای یک منشأ اصلی هستند، به‌طوری‌که در دوران مختلف تاریخی هم دارای شکلی ثابت بوده‌اند. از طرفی هم‌ترازی، تعادل و تقارن، لازم و ملزوم یکدیگرند. هندسه در دوران باستان برای اندازه‌گیری سطوح ساختمان‌ها و زمین‌های کشاورزی مورداستفاده قرار گرفته است. در ترتیب نقش‌های منظم، از نقطه، پاره‌خط، زاویه، دایره، مربع و مثلث در تولید نقوش دوبعدی استفاده شده است. در این پژوهش، ضمن بررسی نقوش هندسی کاشی‌کاری‌های باستانی، با استفاده از روش‌های تصویری دوبعدی و تطبیق آن با دانش تقارنی مورداستفاده در ساختار مواد جامد کریستالین شامل نقش‌بندی اتم‌ها در شبکه سه‌بعدی و دوبعدی و تک‌بعدی اتم‌ها، مشخص شد که هر دو نوع آرایش‌یابی‌ها، از قوانین و دانش اصلی تقارنی پیروی می‌کنند.<br> &nbsp;<br> &nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">The art and techniques of colorful tiling in domes, inscriptions, minarets of mosques, buildings and historical monuments from antiquity, is a valuable and important document about the decorations of ancient Iranian architecture [1].Ancient mathematicians, designers, and practitioners used the geometric methods of knot arrangement, Yazdi-bandi, Muqarnas,(Ahu pai) and other methods, with the help of geometric arrangement of squares, diagonals, rhombuses, and techniques such as &quot;square-to-circle correlation&quot; with the term &quot;mandala. The identification and production of the primary units of geometrical &quot;motifs&quot; began centuries ago and includes geometric units in two dimensions. These motifs have been developed in different historical periods by geometers and designers. It is clear that mathematical-geometric laws have remained fixed in motifs throughout the past. This means that the laws of symmetry have a main origin, in a way that they have been fixed in different historical periods. On the other hand, alignment, balance and symmetry are necessary for each other. Geometry has been used since ancient times to measure the surfaces of buildings and agricultural lands. Points, line segments, angles, circles, squares and triangles have been used in the production of two-dimensional patterns in the order of regular patterns.</div> نقوش کاشی‌کاری, نقوش ساختارهای اتمی بلورها, تقارن, تطبیق نقوش تقارنی Tile Work Patterns, Symmetrical Patterns, Patterns of Crystals Structures, Template Matching, Versatility of Pattern 197 208 http://jra-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-34-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Alavi مهدی علوی m.alavi@Sci.ui.ac.ir 10031947532846006209 10031947532846006209 Yes Faculty of Chemistry, University of Isfahan, Isfahan, Iran دانشکده شیمی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران