Journal of Research on Archaeometry

fa بررسی الگوهای استقراری محوطه‌های پیش‌از‌تاریخ منطقه سیلوه پیرانشهر؛ جنوب دریاچه ارومیه بر اساس تحلیل های GIS Investigating Settlement Patterns in Silveh Region of Piranshahr, South of Lake Urmia based GIS analysis باستان سنجی Archaeometry پژوهشي Original Research در بررسی باستانشناختی منطقه سیلوه تعداد سی و نه محوطه باستانی شناسایی شد. بر اساس گونهشناسی و مطالعات مقایسهای مجموعههای سطحی به ویژه دادههای سفالی، آثار شناسایی شده متعلق به ادوار مختلف فرهنگی (نوسنگی، مس سنگ، مفرغ، آهن، دوران تاریخی و اسلامی) را شامل میشوند. پروژه پژوهشی منطقه سیلوه با هدف بررسی و شناسایی مکان‌های استقراری بر اساس تحلیل‌های GIS، معرفی آثار تاریخی- فرهنگی، درک جایگاه منطقه در مطالعات باستانشناختی شمال غرب، شناخت عوامل تاثیرگذار بر شکلگیری و تحلیل الگوهای استقراری و در نهایت بررسی ارتباطات فرهنگی و برهم کنشهای منطقهای و فرا منطقهای این ناحیه با نواحی همجوار انجام گرفت. در نتیجه این بررسی یازده محوطه پیش از تاریخی شناسایی شد. یافتههای سفالین نشان دهنده رواج سنت های فرهنگی حسنلو، قفقاز جنوبی، شرق آناتولی و شمال بینالنهرین در این بخش از منطقه جنوب دریاچه ارومیه بوده است. این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی تلاش دارد به این پرسش پاسخ دهد که تغییرات الگوهای استقراری در ادوار مختلف تاریخی چگونه بوده است؟ در نتیجه این پژوهش، بررسی متغیرهای گوناگون از جمله: ارتفاع از سطح دریا،آب و هوا، راه‌ها، جهت و میزان شیب، میزان بارش، نزدیکی به رودخانهها و بسترهای محیطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و مشخص گردید که نقش متغیرهایی مانند دسترسی به منابع آب دائمی و کد ارتفاعی در شکلگیری زیستگاهها تاثیر بسزایی داشته و همچنین از نظر فرهنگی، نتایج بدست آمده گویای مواد فرهنگی نوسنگی جدید و تاثیرات سنت حسنلو VIII و سنت حسنلو VIIدر این پهنه فرهنگی دارد. در این پژوهش بر آن هستیم تا به بررسی مواد فرهنگی و تحلیل الگوهای استقراری محوطه های شناسایی شده بپردازیم. The beginning of settlement in the Silveh River Basin dates back to the Neolithic period and then the Late Chalcolithic period. With the end of the sixth millennium and the beginning of the fifth millennium BC, the region has been densely populated by human societies. The study of the settlement model helps to study the formation of ancient sites in the environmental context. In fact, the impact of environmental factors on the formation of settlements cannot be ignored.  The Chalcolithic sites represent the Dalma Period in the northwest. The study of the early Chalcolithic pottery traditions in Silveh River Basin indicates cultural relations with other regions of northwestern Iran and the Central Zagros from one hand and indicates cultural relations with northern Mesopotamia, Azerbaijan and eastern Anatolia in the Early Chalcolithic period on the other hand. By conducting an archaeological study of Silveh region and analyzing the archaeological data of the settlements in it, a new perspective has emerged in the archaeological studies of the region and Piranshahr. In this way, the study and analysis of cultural materials obtained from the region can partially explain the relative chronology of cultural periods in the region. جنوب دریاچه ارومیه, عوامل زیست محیطی, الگوهای استقراری, GIS. South of Lake Urmia, Environmental Factors, Settlement patterns, GIS 97 114 http://jra-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-574-2&slc_lang=fa&sid=1 Afrasiab Garavand افراسیاب گراوند garavand.afra@gmail.com 10031947532846006818 10031947532846006818 Yes Department of Archaeology, Faculty of Literature & Humanities, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران Mahnaz Sharifi مهناز شریفی mhsharifi588@yahoo.com 10031947532846006819 10031947532846006819 No Research Institute of Cultural Heritage & Tourism, Tehran, Iran پژوهشکده باستان شناسی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، تهران، ایران Fatemeh Malekpour فاطمه ملک پور malekpur.fa@gmail.com 10031947532846006820 10031947532846006820 No Cultural heritage, tourism and handicrafts of Khoy city, Khoy, Iran میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستان خوی، خوی، ایران