الگوهای سکناگزینی و پراکنش محوطه‌های عصر آهن در حوضه آبریز اترک میانی - پژوهه باستان سنجی
سال 8، شماره 1 - ( 1401 )                   سال 8 شماره 1 صفحات 65-45 | برگشت به فهرست نسخه ها

XML English Abstract Print


1- گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2- کارشناس معاونت میراث فرهنگی کشور، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، تهران، ایران ، mohsendana@gmail.com
چکیده:   (496 مشاهده)
 استقرارهای انسانی تحت تأثیر عوامل و نیروهای فضاساز، همواره با تأثیرپذیری از فرآیندهای درونی و بیرونی مختلف درحال تغییر و تحول بوده‌اند. در این میان استقرارهای انسانی، به‌عنوان جزئی از نظام‌های جغرافیایی، که خود متشکل از اجزای مرتبط به یکدیگرند، متأثر از موقعیت و جایگاه مکانی‌ـ فضایی، دارای تعامل یا ارتباط خود با محیط بوده‌اند. در این میان نقش عوامل محیطی‌ـ طبیعی در سازمان فضایی استقرارهای انسانی بسیار برجسته است؛ چراکه شکل‌گیری، تداوم و یا ترک استقرارها بر اساس استفاده از منابع آب و خاک بوده و گاهی دوام و پایداری آنها نیز در وجود یا عدم وجود منابع طبیعی است. بسترهای محیطی و طبیعی شرایط لازم را برای استقرار سکونتگاه‌های انسانی مهیا می‌کنند، ولی بعضی از آنها شرایط پایدارتر را نسبت به برخی عوامل دارند. این پارامترها عبارت‌اند از: شیب، ارتفاع از سطح دریا، منابع آب، خاک و قابلیت اراضی. پژوهش حاضر از نوع توصیفی‌ـ تحلیلی است که برای بررسی الگوهای سکنی‌گزینی و پراکنش محوطه‌های عصر آهن در حوضه آبریز اترک میانی می‌پردازد. به‌منظور دستیابی به اهداف پژوهش، 6 معیار طبیعی شامل مساحت محوطه‌ها، ارتفاع از سطح دریا، درجه شیب، فاصله محوطه‌ها از منابع آب، مسیرهای ارتباطی و نوع پوشش گیاهی به‌عنوان عوامل مؤثر در استقرار سکونتگاه‌ها انتخاب شده و با استفاده از روش‌های آماری در محیط GIS و SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. به نظر می‌رسد که پدیده‌های طبیعی در مکان‌گزینی، گسترش و توسعه فیزیکی استقرارهای عصر آهن تأثیر به سزایی داشته‌اند و محوطه‌های این دوره در دو بخش دشت رسوبی و منطقه کوهستانی شکل گرفته‌اند.
متن کامل [PDF 1898 kb]   (72 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1400/9/7 | پذیرش: 1401/1/16 | انتشار: 1401/7/18 | انتشار الکترونیک: 1401/7/18

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.