الگوهای سکناگزینی و پراکنش محوطه‌های عصر آهن در حوضه آبریز اترک میانی - پژوهه باستان سنجی
سال 8، شماره 1 - ( 1401 )                   سال 8 شماره 1 صفحات 65-45 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


1- گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران ، mohsen.heidary4@gmail.com
2- معاونت میراث فرهنگی کشور، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، تهران، ایران
چکیده:   (1539 مشاهده)
 استقرارهای انسانی تحت تأثیر عوامل و نیروهای فضاساز، همواره با تأثیرپذیری از فرآیندهای درونی و بیرونی مختلف درحال تغییر و تحول بوده‌اند. در این میان استقرارهای انسانی، به‌عنوان جزئی از نظام‌های جغرافیایی، که خود متشکل از اجزای مرتبط به یکدیگرند، متأثر از موقعیت و جایگاه مکانی‌ـ فضایی، دارای تعامل یا ارتباط خود با محیط بوده‌اند. در این میان نقش عوامل محیطی‌ـ طبیعی در سازمان فضایی استقرارهای انسانی بسیار برجسته است؛ چراکه شکل‌گیری، تداوم و یا ترک استقرارها بر اساس استفاده از منابع آب و خاک بوده و گاهی دوام و پایداری آنها نیز در وجود یا عدم وجود منابع طبیعی است. بسترهای محیطی و طبیعی شرایط لازم را برای استقرار سکونتگاه‌های انسانی مهیا می‌کنند، ولی بعضی از آنها شرایط پایدارتر را نسبت به برخی عوامل دارند. این پارامترها عبارت‌اند از: شیب، ارتفاع از سطح دریا، منابع آب، خاک و قابلیت اراضی. پژوهش حاضر از نوع توصیفی‌ـ تحلیلی است که برای بررسی الگوهای سکنی‌گزینی و پراکنش محوطه‌های عصر آهن در حوضه آبریز اترک میانی می‌پردازد. به‌منظور دستیابی به اهداف پژوهش، 6 معیار طبیعی شامل مساحت محوطه‌ها، ارتفاع از سطح دریا، درجه شیب، فاصله محوطه‌ها از منابع آب، مسیرهای ارتباطی و نوع پوشش گیاهی به‌عنوان عوامل مؤثر در استقرار سکونتگاه‌ها انتخاب شده و با استفاده از روش‌های آماری در محیط GIS و SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. به نظر می‌رسد که پدیده‌های طبیعی در مکان‌گزینی، گسترش و توسعه فیزیکی استقرارهای عصر آهن تأثیر به سزایی داشته‌اند و محوطه‌های این دوره در دو بخش دشت رسوبی و منطقه کوهستانی شکل گرفته‌اند.
متن کامل [PDF 2846 kb]   (829 دریافت)    
یاداداشت علمی: پژوهشي | موضوع مقاله: باستان سنجی
دریافت: 1400/9/7 | پذیرش: 1401/1/16 | انتشار: 1401/5/30 | انتشار الکترونیک: 1401/5/30

فهرست منابع
1. Angermeier, P. L. & Karr, J. R. Biological integrity versus biological diversity as policy directives. Biosciences, 1994, 44: 690-697. [DOI:10.2307/1312512]
2. Zhang, R. Jiang, D. Zhang, L. Cui, Y. Li, M. Xiao, L. Distribution of nutrients, heavy metals, and PAHs affected by sediment dredging in the Wujin'gang River basin flowing into Meiliang Bay of Lake Taihu. Environ Sci Pollut Res, 2014, 21:2141-2153. [DOI:10.1007/s11356-013-2123-x]
3. Bertuzzo, E. Maritan, A. Gatto, M. Rodriguez, I. & Rinaldo, Andrea. River networks and ecological corridors: Reactive transport on fractals, migration fronts, hydrochory. Water Resources Research, 2007, 43: W04419. [DOI:10.1029/2006WR005533]
4. Campos, D. Fort, J. & Méndez, V. Transport on fractal river networks: Application to migration fronts. Theoretical Population Biology, 2006, 69(1): 88-93. [DOI:10.1016/j.tpb.2005.09.001]
5. Ceola, S. Laio, F. & Montanari, A. Human‐impacted waters: New perspectives from global high‐resolution monitoring. Water Resources Research, 2015, 51(9): 7064-7079. [DOI:10.1002/2015WR017482]
6. Kummu, M. De Moel. H, Ward, P. J. & Varis, O. How close do we live to water? A global analysis of population distance to freshwater bodies. PLoS One, 2011, (6) 6: 1-13. [DOI:10.1371/journal.pone.0020578]
7. Turrero, P. Dominguez-Cuesta, M. J. Monserrat, J. S. Garcia, V. E. The spatial distribution of Palaeolithic human settlements and its influence on palaeoecological studies: a case from Northern Iberia. J. Archaeol. Sci; 2013, 40: 4127-4138. [DOI:10.1016/j.jas.2013.06.003]
8. Fang, Y. & Jawitz, J. W. The evolution of human population distance to water in the USA from 1790 to 2010, Nat Commun, 2019, 10(430): 1-8. [DOI:10.1038/s41467-019-08366-z]
9. Vogel, J. Subsistence settlement systems in the prehistory of south western Zambia. Human Ecology, 1986, 14: 397-414. [DOI:10.1007/BF00888306]
10. Aldenderfer, M., "Quantitative Methods in Archaeology: A Review of Recent Trends and Developments", Journal of Archaeological Research, 1998, vol.6 (2), pp. 91-120. [DOI:10.1007/BF02446161]
11. Weatley, D, & M. Gillings, Spatial Technology and Archaeology: The Archaeology Applications of GIS, London: Taylor and Francis, 2002. [DOI:10.4324/9780203302392]
12. Hejebri Nobari, A., R. Biscione, N. Judy, "Settlement Patterns of the Bronze Age Sites of the Upper and Middle Atrak Basin in the Northeast of Iran", Journal of Archaeological Studies, 2021, vol. 13 (2): 293- 317. [in Persian]. [هژبري نوبري، علیرضا؛ بیشونه، رافائل؛ جودي، نسا، «الگوهاي استقراري محوطه‌هاي عصر مفرغ حوضۀ اترك در شمال‌شرق ایران»، مطالعات باستان‌شناسی، 1400، 11 (1): 296-317].
13. Shaikh Baikloo Islam, Babak, Holocene climatic events in Iran, Journal of Climate Change Research, 2020, 1(4): 35-47. [DOI:10.4312/dp.47.25]
14. Callegaro, A., Battistel, D., Kehrwald, M. N., Matsubara Pereira, F., Kirchgeorg, T., del Carmen Villoslada Hidalgo, M., Bird, B, W., and Barbante, C., Fire, vegetation, and Holocene climate in a southeastern Tibetan lake: a multi-biomarker reconstruction from Paru Co, Climate of the Past, 2018, 14(10): 1543-1563. [DOI:10.5194/cp-14-1543-2018]
15. Fouache, E., Cez , L., Andrieu-Ponel, V., Rante, R., Environmental changes in Bactria and Sogdiana (Central Asia, Afghanistan, and Uzbekistan) from the Neolithic to the Late Bronze Age: interaction with human occupation, in: Bertille Lyonnet, Nadezhda A Dubova (eds): The World of the Oxus Civilization, New York: Routledge Worlds, 2020, 82-109. [DOI:10.4324/9781315193359-5]
16. Vaezi, A., F. Ghazban, V. Tavakoli, J. Routh, A. Naderi Beni, T. Bianchi, J. H. Curtis, H. Kylin, "A Late Pleistocene-Holocene multi-proxy record of climate variability in the Jazmurian playa, southeastern Iran", Palaeogeography, Palaeoloclimatology, Palaeoecology, 2019, 514: 754-767. [DOI:10.1016/j.palaeo.2018.09.026]
17. Hamzeh, Mohammad Ali; Mohammad Hosein Mahmudy Gharaie; Hamid Alizadeh Lahijani; Reza Moussavi Harami; Morteza Jamali, "Aeolian sediments deposited in Lake Hamoun; the proxy of frequency and severity of dust storms in Sistan since the late glacial", Journal of Stratigraphy and Sedimentology Researches, 2017, 33 (1): 1-24. [in Persian]. [حمزه، محمدعلی، محمودی قرائی، محمدحسین، علیزاده لاهیجانی، حمید، موسوی حرمی، رضا، جمالی، مرتضی، «رسوبات بادی نهشته‌شده در دریاچۀ هامون؛ نشانگر فراوانی و شدت توفان‌های گردوغبار سیستان از انتهای آخرین یخبندان تاکنون»، پژوهش‌های چینه‌نگاری و رسوب‌شناسی، 1396، 33 (1): 1-24].
18. Hamzeh, Mohammad Ali, M. H. Mahmudy-Gharaie, H. Alizadeh-Lahijani, R. Mousavi- Harami, M. Djamali, A. Naderi-Beni, "Paleolimnology of Lake Hamoun (E Iran): Implication for Past Climate Changes and Possible Impacts on the Human Sttlements", PALAIOS, 21016, 31: 1-14. [DOI:10.2110/palo.2016.055]
19. Kakroodi, A. A., Leroy, S. A. G., Kroonenberg, S. B., Lahijani, H. A. K., Alimohammadian H., Boomer, I., . Goorabi, A., Late Pleistocene and Holocene sea-level change and coastal paleoenvironment evolution along the Iranian Caspian shore, Marine Geology, 2015, 361: 111-125. [DOI:10.1016/j.margeo.2014.12.007]
20. Hashemi, Narges; Alireza Ashouri; Mansour Aliabadian, "Using of microvertebrate remains in reconstruction of late quaternary (Holocene) paleoclimate, Eastern Iran", Journal of Stratigraphy and Sedimentology Researches, 2017, 31 (3): 83-94. [in Persian]. [هاشمي، نرگس، عاشوري، علیرضا، علي آباديان، منصور، «استفاده از بقاياي ريز مهره‌داران در بازسازي اقلیم ديرينۀ اواخر کواترنر (هولوسن)، شرق ايران»، پژوهش‌هاي چينه‌نگاري و رسوب‌شناسي، 1394، 31 (3): 83-94]
21. Sharifi, A., Pourmand, A., Canuel, E. A., Ferer-Tyler, E., Peterson, L.C., Aichner, B., Feakins, S.J., Daryaee, T., Djamali, M., Beni, A.N., and Lahijani, H. A. Abrupt climate variability since the last deglaciation based on a high-resolution, multi-proxy peat record from NW Iran: The hand that rocked the Cradle of Civilization? Quaternary Science Reviews, 2015, 123: 215-230. [DOI:10.1016/j.quascirev.2015.07.006]
22. Stevens, L. R., Ito, E., Schwalb, A. and Wright, H. E., Timing of atmospheric precipitation in the Zagros Mountains inferred from a multi-proxy record from Lake Mirabad, Iran, Quaternary research, 2006, 66(3): 494-500. [DOI:10.1016/j.yqres.2006.06.008]
23. Noori, R., F. Jafari, F. Asgharzadeh, A. Akbarzadeh, "Offering a Proper Framework to Investigate Water Quality of the Atrak River", Iranian Journal of Health and Environment, 2011, vol. 4 (2): 159-170. [in Persian]. [نوري، روح‌اله؛ جعفري، فاطمه؛ فرمن اصغرزاده، ديانا؛ اکبرزاده، عباس، «ارائۀ چارچوبی مناسب جهت بررسی وضعیت کیفی رودخانه مرزی اترک»، نشریه سلامت و محیط‌زیست، 1390، 4 (12): 159 - 170.]
24. Sheikh, V., A. Bahremand, Y. Mushekhian, "A Comparison of Trends in Hydrologic Variables in the Atrak River Basin Using Non-parametric Trend Analysis Tests", Journal of Water and Soil Conservation, 2011, vol. 18 (2): 1- 23. [in Persian]. [شیخ، واحد بردی، عبدالرضا بهره‌مند، یوسف موشخیان، «مقایسه روند متغیرهای هیدرولوژیکی حوزه آبخیز اترک با استفاده از آزمون‌های ناپارامتری»، مجله پژوهش‌های حفاظت آب و خاک، 1390، 18 (2): 23-1.]
25. Yamani, M., J. Dolati, A. Zarei, "The effect of hydrogeomorphic factors on temporal and spatial changes in the middle part of the Atrak River", Geographical Reaserches, 2010, vol. 99: 1-24. [in Persian]. [یمانی، مجتبی، جواد دولتی، علیرضا زارعی، «تأثیرگذاری عوامل هیدروژئومورفیک در تغییرات زمانی و مکانی بخش میانی رودخانۀ اترک»، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، 1389: 99: 1- 24.]
26. Garazhian, O., "Sunding for Stratigraphy and Documentation of Architectural Remains of Tappe Qal'e Khan, Mane and Samalghan County, Northern Khorasan Province", The 9th Annual Symposium on Iranian Archaeology, Tehran: ICAR, pp. 2011, pp. 145- 159. [in Persian]. [گاراژیان، عمران، «گمانه‌زنی به منظور لایه‌نگاری و مستندسازی بقایای معماری تپه قلعه خان، شهرستان مانه و سملقان استان خراسان شمالی»، گزارش‌های باستان‌شناسی (7)، مجموعه مقالات نهمین گردهمایی سالانۀ باستان‌شناسی ایران، تهران، 1386، شیراز: پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، جلد 4، 1390: 159- 145.]
27. Garazhian, E., V. Askarpur, "Trends in Evolution of Pottery in Qal'eh Khān, Bojnūrd", Journal of Archaeological Studies, 2011, vol. 3 (1): 107- 132. [in Persian]. [گاراژیان، عمران و وحید عسکرپور، «در باب روندهای تطور سفالگری در قلعه‌خان بجنورد»، مطالعات باستان‌شناسی، 1390، 3: 107-132]
28. Garazhian, O., J. Jafari, A. Hozhabri, "Report of Archaeological Researches for Documentation of Architectures at Tappe Qal'e Khan, Khorasan, emphsise on the Historical Period", Modares Archaeological Research, 2014, vol. 3: 161- 199. [in Persian]. [گاراژیان، عمران، جواد جعفری، علی هژبری، «گزارش پژوهش‌های باستان‌شناسی به منظور مستندسازی ساختارهای معماری تپه قلعه خان سملقان، خراسان؛ با تأکید بر دورۀ تاریخی»، پژوهش‌های باستان‌شناسی مدرس، 1389، 3: 199-161]
29. Garazhian, O., L. Papoli Yazdi, H. Fakhr-e Ghaemi, "Qaleh Khan a Site in Northern Khorassan and the Neolithic of North Eastern Iranian Plateau", AMIT, 2014, Band 46, pp. 21-50.
30. Dana, M., A. Hejebri Nobari, "Site Formation Process as Seen from Tpe Bimarestan-e Ashkhane Excavations Data", Journal of Archaeological Studies, 2018, vol. 10 (2): 83- 97. [in Persian]. [دانا، محسن و علیرضا هژبری نوبری، «یک گورستان: کاوش تپه بیمارستان آشخانه (خراسان شمالی) از دیدگاه فرایندهای دگرگونی»، مطالعات باستان‌شناسی، 1396، 10 (2): 97-83.]
31. Dana, Mohsen, Alireza Hejebri Nobari, Mahdi Mousavi Kouhpar, "Excavation at Tappe Bimarestan Ashkhaneh; an Iron Age Graveyard in the North of Khorasan", AMIT, 2017 (2020) 49, pp. 151-167.
32. Jafari, J. & Thomalsky, J., with contributions by: Farjami, Friederike Jürcke, Jan Lentschke, Hardy Maass, Koroush Mohammadkhani, Jörg Fassbinder and Florian Becker, "The Iranian-German Tappe Rivi Project (TRP), Nirth-Khorasan: Report on the 2016 and 2017 Fieldworks", AMIT, 2016, Vol. 48, Pp: 77-120.
33. Vahdati, A. A., "A BMAC Grave from Bojnord, North-Eastern Iran", Iran, 2014, vol. 52, pp. 19- 27. [DOI:10.1080/05786967.2014.11834735]
34. Yazdani, A. Soundings for determination boundery at Kalate Mostowfi (Bojnord, Iron Age), ICAR, Unpublished. 2015 [in Persian]. [یزدانی، افشین، گمانهزنی به‌منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم حفاظتی برای محوطۀ باستانی کلاته مستوفی (بجنورد، عصر آهن)، بایگانی پژوهشکده باستانشناسی، 1394 (منتشرنشده).]
35. Adine, O., Soundings for determination boundery at Tappe Boruski, Ashkhane, Northern Khorasan, Abstract the 11th Annual Symposium of Iranian Archaeology, Tehran: Cultural Heritage Research Institute, 2012: 53. [in Persian]. [آدینه، امید، «گمانه‌زنی به‌منظور تعیین عرصۀ محوطۀ تپه بروسکی، آشخانه، خراسان شمالی»، چکیدۀ مقاله‌های یازدهمین گردهمایی سالانۀ باستان‌شناسی ایران، تهران: پژوهشگاه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، 1391: 53.]
36. Dana, M., A. Hozhabri, M. Rahmati, Kohne Kand Bojnord, a Parthian Site with local caracteres in North Khorasan, In: M. H. Aziziz Kharanaghim M. Khanipour, R. Naseri (eds.), Second International Symposium of Young Archaeologists, Theran: Iranology Fondation, 2018, vol. 2: 795-834. [in Persian]. [دانا، محسن، علی هژبری و مسعود رحمتی، «کهنه‌کند بجنورد، محوطه‌ای اشکانی با ویژگی‌های بومی در شمال خراسان»، مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی باستان‌شناسان جوان، به کوشش محمدحسین عزیزی خرانقی، مرتضی خانی‌پور و رضا ناصری، تهران: بنیاد ایران‌شناسی، جلد دوم، 1397: 834-795.]
37. Mirzaei, A., Report on Surface Surveys in Faruj and Shirvan County, Northern Khorasan, ICAR, Unpublished. 2008 [in Persian]. [میرزایی، آزیتا، گزارش بررسی و شناسایی شهرستان‌های فاروج و شیروان، خراسان شمالی، بایگانی پژوهشکده باستانشناسی، 1387 (منتشرنشده).]
38. Rajabi, N., The Final Report on Archaeological Surveys in Bojnord and Raz & Jargalan County, Northern Khorasan, ICAR, Unpublished. 2013 [in Persian]. [رجبی، نوروز، گزارش پایانی بررسی باستانشناختی شهرستان بجنورد و راز و جرگلان، بایگانی پژوهشکده باستانشناسی، 1392 (منتشرنشده)]
39. Garazhian, O. Report on Surface Surveys of Samalghan Plain, Northern Khorasan, ICAR, Unpublished. 2007 [in Persian]. [گاراژیان، عمران، گزارش بررسی و شناسایی آثار باستانی و تاریخی ـ فرهنگی دشت سملقان استان خراسان شمالی، بایگانی پژوهشکده باستان‌شناسی، 1386 (منتشرنشده)]
40. Ataei, T., Report on Archaeological Surveys in Mane & Samalghan County (Nrthern Khorasan), Frist Season, Spring 2009, ICAR, Unpublished. 2009 [in Persian]. عطایی، محمدتقی، گزارش بررسی باستانشناسی شهرستان مانه و سملقان (خراسان شمالی)، فصل نخست، بهار 1388، بایگانی پژوهشکده باستانشناسی، 1388 (منتشرنشده)]
41. Zare', Sh., Report on Archaeological Surveys in Mane & Samalghan County (Nrthern Khorasan), Second Season, Spring 2011, ICAR, Unpublished. 2011 [in Persian]. [زارع، شهرام، گزارش بررسی باستانشناسی شهرستان مانه و سملقان (خراسان شمالی)، فصل دوم، بهار 1390، بایگانی پژوهشکده باستانشناسی، 1390 (منتشرنشده)]
42. Qazanfarpour, H., M. Kamandari, M. Mohammadi Soleymani, "The effect of geographical factors on the pattern of rural housing in Kerman province", Zagros Landscape Geography and Urban Planning Quarterly, 2013, vol. 5 (18): pp. 125- 142. [in Persian]. غضنفرپور، حسين؛ كمانداري، محسن؛ محمدي سليماني، مهرداد، تأثیر عوامل جغرافيايي در الگوي مساکن روستايي استان کرمان، فصل‌نامۀ جغرافيايي چشم‌انداز زاگرس، 1392، 5 (18): 125- 142]
43. Duckstein, L., M. M. Fogel, and J.L. Thames, Elevation effects on rainfall: A stochastic model", Journal of Hydrology, 1973, 18 (1): 21-35. [DOI:10.1016/0022-1694(73)90023-1]
44. Kirkby, Michael J., "Land and Water Resources of the Deh Luran and Khuzistan Plain", In: Studies in the Archaeological History of the Deh Luran Plain, Frank Hole (Ed.), Michigan, 1979, pp.251-288.
45. Adams, R. Mc., Heartland of Cities: Surveys of Ancient Settlement and Land Use on the Central Floodplain of Euphrates, Chicago, 1981.
46. Heydari Dastenaei, M., Niknami, K. A., "Analysis of the Relationship between the Formation and Continuity of Neolithic Period Settlements with their environment in the Sarfirouz Abad Plain of Kermanshah, West Central Zagross", Physical Geography Research Qurterly, 2020, vol. 52 (2): 313-331. [in Persian]. [حیدری دستنایی، محسن؛ نیکنامی، کمال‌الدین، «تحلیل رابطه میان شکل‌گیری و تداوم استقرار محوطه‌های دوره نوسنگی با بستر محیطی آن‌ها در دشت سرفیروزآباد کرمانشاه، غرب زاگرس مرکزی»، مجله پژوهش‌های جغرافياي طبيعي (پژوهش‌های جغرافيايي)، 1399، 52 (2): 313 - 331]
47. Motarjem, A., Siasar, N., "Studying the Changes of Distribution Patterns of the Bronze and Iron Ages Settlements in Chamchamal Plain, Central Zagros", Pazhuhesh-ha-ye Bastanshenasi Iran, 2017, vol. 6 (11): 75-90. [in Persian]. [مترجم، عباس، سیاسر، ناهید، «بررسی تغییرات الگوهای پراکنش محوطه‌های دوره‌های مفرغ و آهن در دشت چمچمال (زاگرس مرکزی)»، نشریه پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 1395، 6 (11): 75-90]
48. Sadr Mousavi, M., Talebifard, R., Niazy, Ch., "Investigating the Role of Natural Factors in the Geographical Distribution of Rural Settlements (Case Study: Sahneh County)", Journal of Studies of Human Settlement Planning, 2018, vol. 12 (4): 731-749. [in Persian]. [صدر موسوی، م.؛ طالبی‌فرد، ر. و نیازی، چ.، «بررسی نقش عوامل طبیعی در توزیع جغرافیایی سکونتگاه‌های روستایی»، فصلنامة مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 1396، 12(41): 731-749]
49. Afifi, M. E., "Analyze the Impact of Natural Factors in the Spatial Distribution of Urban and Rural Settlements of Khonj County", Journal of Studies of Human Settlement Planning, 2018, vol. 13 (3): 629-646. [in Persian]. [عفیفی، محمدابراهیم، «تحلیل اثر عوامل طبیعی در الگوی توزیع فضایی سکونتگاه‌های شهری و روستایی شهرستان خنج»، مجلۀ مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 1397، دورۀ 13، شمارۀ 3: 629-646]
50. Vosogh Babae, Elham; Mehrafarin, Reza, "Analysing the Role of Environmen in the Parthian Settlements Distribution: A Case Study in the Chelchay River Drainage, Minodasht, Golestan, Iran, Pazhuhesh-ha-ye Bastanshenasi Iran, 2018, 16: 183-202. [in Persian] [وثوق بابایی، الهام و مهرآفرین، رضا، «تحلیل نقش مؤّلفه‌های زیست محیطی بر پراکندگی استقرارهای اشکانی مطالعه موردی: حوزه رودخانه چهل‌چای مینودشت-گلستان»، پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 1397، 16 (8): 183-202]
51. Hassan Nami; Seyed Mehdi Mousavinia, Archaeological Survey of Parthian Sites in Dargaz Plain, North-East of Iran, Pazhuhesh-ha-ye Bastanshenasi Iran, 2019, vol. 11: 233-252. [in Persian]. [نامی، حسن، موسوی‌نیا، سیدمهدی، «بررسی باستان‌شناسی محوطه‌های اشکانی شهرستان درگز، شمال‌شرق ایران»، مطالعات باستان‌شناسی، 1398، 11 (1): 233-252]
52. Akbar Aghalli, F., Velayati, S., "Investigating the position of natural factors in the establishment of rural settlements", Geography, International and Scientific Journal of Iranian Geography Association, 2007, vol. 12-13: 45-66. [in Persian]. [اکبر اقلی، فرحناز؛ ولایتی، سعدالله، «بررسی جایگاه عوامل طبیعی در استقرار سکونتگاه‌های روستایی»، جغرافیا (انجمن جغرافیایی ایران)، 1386، 5 (۱۲ و 13): 45-66]
53. Zomorrodian, M. J., Application of natural geography in urban and rural planning, Tehran: Payam Nur Publications, 1995. [زمردیان، محمدجعفر، کاربرد جغرافیای طبیعی در برنامه‌ریزی شهری و روستایی، تهران: انتشارات دانشگاه پیام‌نور، 1374]
54. Anabestani, A A. 2011, The Role of Natural Factors in Stability of Rural Settlements (Case Study: Sabzevar Country). Geography and Environmental Planning 40 (4): 89-104.
55. Maghsoudi, M., H. Fazeli Nashli, Gh. Azizi, G. Gillmore, A. Scmit, "Geoarchaeology of Alluvial Fans: A Case Study from Jajroud and Hajiarab Alluvial Fans in Iran", Physical Geography Research Qurterly, 2020, vol. 44 (4): 1-22. [in Persian]. [مقصودی، مهران؛ فاضلی ‌نشلی، حسن؛ عزیزی، قاسم؛ گیلمور، گوین و اشمیت، آرمین، «نقش مخروط ‌افکنه‌ها در توزیع سکونتگاه‌های پیش‌ازتاریخ از دیدگاه زمین‌باستان‌شناسی مطالعۀ موردی: مخروط‌افکنۀ جاجرود و حاجی عرب»، پژوهش‌های جغرافیای طبیعی، 1391، 44 (4): 22 - 1]
56. Salmanpour, A., M. Senmar, A. Bakhtiavand Bakhtiari, "The role of soil on archaeological analysis and studies", The First Symposium of Archaeology of Iran, Birjad. 2013. [in Persian]. [سلمان‌پور، آناهید و سنمار، مینا و بختیاوند بختیاری، آرتیسم، «نقش خاک بر تحلیل و مطالعات باستان‌شناسی»، اولین همایش ملی باستان‌شناسی ایران، بیرجند، 1392]
57. Eselaji, A., M. Ghadiri Masoum, "Investigating Geographical Factors in the System of Rural Settlements with Emphasis on Quantitative Techniques (Case Study: Wilkij District of Namin County)", Journal of Geographical Researches, 1995, vol. 37 (53): 121-136. [in Persian]. [استعلاجی، علیرضا و قدیری معصوم، مجتبی، «بررسی عوامل جغرافیایی در نظام استقرار سکونتگاه‌های روستایی با تأکید بر تکنیک‌های کمّی (پژوهش موردی: ناحیة ویلکیج از توابع شهرستان نمین)»، مجله پژوهش‌های جغرافیایی، 1384، 37 (53): 136-121]
58. Sohrabi, A., M. R. Sadi Khani, "Introduction of insect cells and its relationship with calcium formation in soil", The first national conference on agricultural engineering and management, environment and sustainable natural resources, Hamedan. 2013. [in Persian]. [سهرابی، اکبر و سعدی‌خانی، محمودرضا و قدوسی فرد، فاطمه، «معرفی اینسپتی سولها و ارتباط آن با تشکیل کلسیک در خاک»، اولین همایش ملی مهندسی و مدیریت کشاورزی، محیط‌زیست و منابع طبیعی پایدار، همدان، 1392]
59. Khosrishahi, M., H. R. Abbasi, M. T. Kashki, M. Abtahi, "Determination of Iran Desert Lands Based on Soil Attributes", Desert Management, 2013, vol. 1 (1): 27-38. [in Persian]. [خسروشاهي، محمد، عباسي، حميدرضا، كاشكي، محمدتقي و ابطحي، مرتضي، قلمرو بیابان‌های ايران با تأکید بر معيار خاكشناسي، مجله مديريت بيابان، 1392، 1: 27 تا 38]
60. Motarjem, A., T. Almasi, "An Investigation of the Cultural Changes of Kangavar Plain from the Chalcolithic to the Late Bronze Age According to the Settlement Models", Pazhuhesh-ha-ye Bastanshenasi Iran, 2014, vol. 3 (5): 51-62. [in Persian]. مترجم، عباس و طیبه الماسی، «بررسی تغییرات فرهنگی دشت کنگاور از دوره مس‌سنگ تا پایان عصر مفرغ براساس مدل‌های استقراری» پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 1392، 5: 51-62]
61. Namaki, S. M., E. Aliakbari, E. Sharifi, N. Ghiasi, "The Role of Environmental Factors in Spatial Management of Rural Settlements (Case Study: Mahabad Watershed)", Iranian Journal of Watershed Management Science, 2009, vol. 2 (5): 11-20. [in Persian]. [نمکی، سید محمد؛ علی‌اکبری، اسماعیل؛ شریفی، اسماعیل؛ غیاثی، نجفقلی، نقش عوامل محیطی در آرایش فضایی سکونتگاه‌های روستایی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز مهاباد)، مجله علوم مهندسی و آبخیزداری ایران، 1387، 2 (5): 11-20]
62. Heydari Dastenaei, M., Niknami, K. A., "An Investigation on the Impact of Physical Environment on the Formation and Continuity of Ancient Settlements, Case Study the Merek River Catchment, Central Zagros, Iran", Journal of Ancient History and Archaeology, 2020, No. 7.4: 79-90. [DOI:10.14795/j.v7i4.564]
63. Saniol-Molk, M. H., Matla-ol Shams, With introduction and diligence by Timur Borhan Limoudehi, Tehran: Farhangsara (Yasavoli). 1983. [in Persian]. صنیع‌الدوله، محمدحسین، مطلع الشمس، با مقدمه و اهتمام تیمور برهان لیمودهی، تهران: فرهنگسرا (یساولی)، 1362]
64. Jafari, M. J., "Stratigraphy at Tappe Rivi A in Samalghan Plain, Northern Khorasan", The 12th Annual Symposium on Iranian Archaeology, Tehran: ICAR, 2014, pp. 2011, pp. 117- 114. [in Persian]. [جعفری، محمدجواد، «لایه‌نگاری تپه الف ریوی دشت سملقان، خراسان شمالی»، مقاله‌های کوتاه دوازدهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران، تهران: سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری،1393: 117- 114]
65. Jafari M. J., Y. Thomalsky, "Report of Stratigraphy of Rivi Site in Samalghan Plain, Northern Khorasan", The 14th Annual Symposium on Iranian Archaeology, Tehran: ICAR, 2014, pp. 2015, pp. 90- 96. [in Persian]. [جعفری، محمدجواد و یودیت تومالسکی، «گزارش فصل دوم لایه‌نگاری محوطه ریوی دشت سملقان، خراسان شمالی»، گزارش‌های چهاردهمین گردهم‌آیی سالانه باستان‌شناسی ایران، به کوشش حمیده چوبک، تهران: سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، 1394: 96-90]

بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.