fa مطالعه سفال های آلویی و خاکستری تپه قبرستان دشت قزوین مربوط به دوره مس و سنگ قدیم بر اساس بررسی ساختاری (پتروگرافی و طیف سنجی فلورسانس اشعه ایکس) باستان سنجی Archaeometry پژوهشي Original Research <div style="text-align: justify;">تحولات و گسست‌های فرهنگی از مهم‌ترین مسائل در مطالعات باستان‌شناسی به شمار می‌روند. پیشرفت‌ها و تغییرات رخ‌داده در صنعت سفالگری فلات مرکزی &nbsp;ایران، به‌ویژه در دشت قزوین، ابهاماتی را در تحلیل، بررسی و گاه‌نگاری این منطقه ایجاد کرده است. بر این اساس، مسئله اصلی پژوهش حاضر، تبیین خاستگاه سفال‌های &laquo;آلویی&raquo; و &laquo;خاکستری&raquo; در تپه قبرستان است. در این راستا، این فرضیه مطرح می‌شود که متروک شدن محوطه‌های دوره سیلک II (۵۲۰۰-۴۷۰۰ ق.م) و شکل‌گیری استقرارهای جدید در آغاز دوره سیلک III 1-3 (۴۷۰۰ تا ۴۰۰۰ ق.م) با عنوان &laquo;فرهنگ سفال آلویی&raquo; و در دوره‌ای دیگر، در سیلک III 6 (۳۷۰۰ ق.م) با عنوان &laquo;فرهنگ سفال خاکستری&raquo;، تحت تأثیر عناصر غیربومی بوده است. هدف این پژوهش، مطالعه گسست فرهنگی ایجادشده در توالی لایه‌نگاری تپه قبرستان است؛ به همین منظور، فناوری و تکنیک ساخت این سفال‌ها با روش‌های مستندنگاری و گونه‌شناسی بررسی می‌شود. همچنین برای ارزیابی بومی یا غیربومی بودن نمونه‌ها، ساختار آن‌ها از طریق مطالعات پتروگرافی و آنالیز فلورسانس اشعه ایکس (XRF) و تطبیق آن‌ها با میزان همگنی عناصر خاک و ویژگی‌های زمین‌شناسی منطقه سنجیده خواهد شد.در نهایت، برای شناسایی خاستگاه، میزان و نحوه پراکنش فرهنگ‌های سفال آلویی و خاکستری، مناطق همجوار نیز مورد مطالعه قرار خواهند گرفت. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سفال‌های مورد مطالعه، بومیِ تپه قبرستان هستند و تغییرات ایجاد شده در این فرهنگ‌های سفالی، حاصل تعاملات فرهنگی با مناطق همجوار بوده است.</div> <div style="text-align: justify;">Cultural transitions and discontinuities are among the most critical issues in archaeological studies. Advances and shifts in the pottery industry of the Central Iranian Plateau, particularly in the Qazvin Plain, have created ambiguities in the analysis, evaluation, and chronology of this region. Accord-ingly, the primary objective of this study is to elucidate the origins of the &quot;Plum&quot; (Aloui) and &quot;Grey&quot; pottery traditions at Tepe Ghabristan. In this context, it is hypothesized that the abandonment of Sialk II sites (5200&ndash;4700 BCE) and the emergence of new settlements during the early Sialk III 1-3 period (4700&ndash;4000 BCE)&mdash;characterized by the &quot;Plum Ware culture&quot;&mdash;as well as a subsequent transition during Sialk III 6 (3700 BCE) known as the &quot;Grey Ware culture,&quot; were influenced by non-local elements. This study aims to investigate the cultural discontinuity observed in the stratigraphic sequence of Tepe Ghabristan. To achieve this, the technology and manufacturing techniques of these ceramics are analyzed through documentation and typological classification. To evaluate whether the samples are indigenous or non-indigenous, their structures will be assessed through petrographic studies and X-ray fluorescence (XRF) analysis, and correlated with the homogeneity of soil elements and the geological features of the region. Finally, to identify the provenance, extent, and distribution patterns of the Plum (Alui) and Gray ware cultures, neighboring regions will also be studied. The research findings indicate that the studied pottery is indigenous to Tepe Qabrestan, and the changes observed in these ceramic cultures resulted from cultural interactions with adjacent areas.</div> تپه قبرستان, دوره مس و سنگ قدیم, سفال آلویی, سفال خاکستری,ساختار شناسی, آنالیز عنصری Tepe Qabrestan, Chalcolithic Period, Plum Ware, Grey Ware, Structural Analysis, Elemental Analysis 0 0 http://jra-tabriziau.ir/browse.php?a_code=A-10-766-3&slc_lang=fa&sid=1 Farshid Iravani Ghadim فرشید ایروانی قدیم f.iravani@tabriziau.ac.ir 100319475328460010730 100319475328460010730 No Department of Archaeology, Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran دانشکدۀ حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران Sara Razaghi سارا رازقی sararazaghi1988@gmail.com 100319475328460010731 0009-0005-7633-9304 No Department of Archeology, Faculty of Conservation and Restoration, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه باستانشناسی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Ahmad Aliyari احمد علی یاری aliyaria@ut.ac.ir 100319475328460010732 100319475328460010732 Yes Department of Archeology, Faculty of Literature and Human Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran گروه باستانشناسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mohsen Mohammadi Achachluei محسن محمدی آچاچلویی m_mohammadi912@yahoo.com 100319475328460010733 100319475328460010733 No Department of Conservation of Historical and Cultural Properties, Faculty of Conservation and Restoration, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه مرمت آثارتاریخی، دانشکدۀ حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران